مهدی توکلی، دبیر جشنواره عکس «روایت میدان» در گفت‌وگو با ایکنا با بیان اینکه این جشنواره با هدف ثبت و ضبط تصویری یکی از مهم‌ترین رویدادهای اجتماعی و تاریخی کشور و با مشارکت عموم مردم، عکاسان حرفه‌ای و هنرمندان برگزار می‌شود، اظهار کرد: عکاسی همواره یکی از مهم‌ترین ابزارهای ثبت تاریخ بوده است و عکاسان را می‌توان تاریخ‌نگاران مصور هر دوره دانست؛ چراکه بسیاری از لحظات مهم و سرنوشت‌ساز تاریخ، به واسطه قاب‌هایی که توسط دوربین ثبت شده‌اند، در حافظه جمعی مردم ماندگار شده‌اند.

وی افزود: در دوره‌ای زندگی می‌کنیم که فناوری، تجهیزات نوین تصویربرداری و گسترش ابزارهای ارتباطی باعث شده است نقش تصویر در انتقال پیام بیش از گذشته پررنگ شود. امروز یک تصویر می‌تواند در بسیاری از مواقع، مفاهیم و احساساتی را منتقل کند که شاید در قالب هزاران کلمه امکان بیان آن وجود نداشته باشد. از سوی دیگر، با افزایش سواد رسانه‌ای جامعه، مردم دیگر صرفاً مخاطب رسانه‌ها نیستند، بلکه خودشان نیز به تولیدکننده محتوا و روایتگر رویدادها تبدیل شده‌اند.

توکلی ادامه داد: بر همین اساس، رویکرد اصلی جشنواره «روایت میدان» این است که ثبت این اتفاق تاریخی تنها محدود به عکاسان حرفه‌ای نباشد، بلکه مردم نیز به عنوان شاهدان و راویان این حوادث در آن مشارکت داشته باشند. امروز هر فردی که یک تلفن همراه در اختیار دارد، می‌تواند بخشی از یک روایت بزرگ تاریخی را ثبت کند. نگاه ما این است که در کنار آثار هنرمندان و عکاسان حرفه‌ای، روایت‌های مردمی نیز جمع‌آوری شود تا تصویری جامع‌تر، واقعی‌تر و چندلایه‌تر از این حماسه اجتماعی شکل گیرد.

دبیر جشنواره عکس «روایت میدان» با اشاره به محورهای این رویداد تصریح کرد: این جشنواره تلاش دارد بخش‌های مختلفی از این اتفاق تاریخی را به تصویر بکشد؛ از حضور مردم در مناسبت‌های مرتبط با یادمان رهبر شهید گرفته تا اجتماع باشکوه مردم پس از شهادت آیت‌الله رئیسی، حضور و نقش‌آفرینی دختران کشور در عرصه‌های اجتماعی و همچنین ثبت دیوارنگاشت‌ها، دلنوشته‌ها و پیام‌های مردمی در نقاط مختلف شهرها.

وی با اشاره به تمدید مهلت ارسال آثار به جشنواره گفت: علاوه بر عکاسان حرفه‌ای، از همه مردم دعوت کرده‌ایم تا تصاویری را که در مراسم‌های مختلف، به‌ویژه آیین‌های تشییع و تدفین و اجتماع‌های مردمی ثبت کرده‌اند، برای جشنواره ارسال کنند. این بخش مردمی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا هر تصویر می‌تواند بخشی از حافظه تاریخی یک ملت باشد. مهلت ارسال آثار تا پایان تیرماه تمدید شده است تا فرصت بیشتری در اختیار علاقه‌مندان قرار گیرد.

توکلی درباره اهمیت ثبت تصویری حضور گسترده مردم در این رویدادها بیان کرد: اگر به تاریخ معاصر نگاه کنیم، می‌بینیم که برخی اتفاقات بزرگ به دلیل حضور گسترده مردم و ابعاد اجتماعی آن‌ها ماندگار شده‌اند. برای مثال، در مراسم ارتحال امام خمینی (ره)، رسانه‌ها نقش مهمی در ثبت و انتقال آن واقعه داشتند، اما امروز شرایط متفاوت است. با توجه به پیشرفت فناوری و حضور گسترده انسان‌رسانه‌ها، هر فرد می‌تواند بخشی از یک روایت بزرگ باشد.

وی اضافه کرد: روایت‌های مردمی مانند قطعات یک پازل هستند که وقتی کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، تصویر کامل‌تر و باشکوه‌تری از یک حادثه را نشان می‌دهند. هر عکس، یک نگاه شخصی و یک زاویه دید متفاوت دارد، اما مجموع این نگاه‌ها می‌تواند عظمت و گستردگی یک رویداد ملی را به بهترین شکل به نمایش بگذارد. این همان ویژگی مهمی است که جشنواره «روایت میدان» به دنبال آن است؛ یعنی جمع‌آوری روایت‌های متنوع و مردمی برای ثبت یک حقیقت تاریخی.

دبیر جشنواره عکس «روایت میدان» با اشاره به نقش این جشنواره در تبیین ابعاد شخصیتی رهبر شهید و حوادث مرتبط با جنگ رمضان گفت: یکی از موضوعات مهمی که باید مورد توجه قرار گیرد، این است که شخصیت‌های بزرگ تاریخی تنها در یک بُعد خلاصه نمی‌شوند. رهبر شهید، شخصیتی است که ابعاد مختلف فکری، فرهنگی، اجتماعی، معنوی و مدیریتی وی نیازمند شناخت و روایت دقیق است. هنر، به‌ویژه هنر عکاسی، می‌تواند بخشی از این ابعاد را به شکلی ماندگار برای نسل‌های آینده ثبت کند.

وی افزود: جنگ رمضان و حوادث مرتبط با آن نیز تنها یک رخداد نظامی نیست، بلکه دارای ابعاد انسانی، اجتماعی و معنوی گسترده‌ای است. آنچه در این میدان‌ها رخ داده، مجموعه‌ای از ایستادگی، مقاومت، همدلی و حضور مردم بوده است که باید با نگاهی عمیق و دور از سطحی‌نگری روایت شود. عکس می‌تواند این مفاهیم را در یک قاب ثبت کند؛ قاب‌هایی که شاید سال‌ها بعد برای پژوهشگران، هنرمندان و نسل‌های آینده، منبعی ارزشمند برای شناخت این دوره تاریخی باشد.

توکلی تأکید کرد: در ثبت چنین موضوعاتی باید از نگاه صرفاً خبری عبور کرد و به لایه‌های معنایی و انسانی رویدادها توجه داشت. یک عکس خوب تنها نشان‌دهنده یک لحظه نیست، بلکه می‌تواند حامل پیام، احساس و هویت یک جامعه باشد. وقتی مردم در کنار یکدیگر در مراسم‌های بزرگ حضور پیدا می‌کنند، هر تصویر ثبت‌شده می‌تواند بخشی از فرهنگ، باورها و ارزش‌های آن جامعه را روایت کند.

وی درباره دستاوردهای این جشنواره اظهار کرد: یکی از اهداف ما این است که مجموعه آثار دریافت‌شده پس از داوری، در قالب یک کتاب نفیس منتشر شود تا این تصاویر به عنوان یک سند فرهنگی و تاریخی باقی بمانند. همچنین برنامه داریم این آثار در قالب نمایشگاه‌های خیابانی و فضاهای مختلف فرهنگی به نمایش گذاشته شوند تا مردم بتوانند با این روایت‌های تصویری ارتباط برقرار کنند.

دبیر جشنواره عکس «روایت میدان» بیان کرد: علاوه بر نمایش و انتشار آثار، تلاش داریم از این تصاویر در قالب‌های هنری دیگر مانند عکس‌نوشت، فتوتکست و تولیدات ترکیبی استفاده کنیم تا ظرفیت‌های مختلف هنر برای تبیین این رویدادها به کار گرفته شود. همچنین این آثار می‌توانند در حوزه‌های پژوهشی مانند مطالعات اجتماعی و مردم‌شناسی مورد استفاده قرار گیرند؛ زیرا عکس تنها یک اثر هنری نیست، بلکه یک سند اجتماعی و تاریخی نیز محسوب می‌شود.

توکلی در پایان گفت: جشنواره «روایت میدان» تلاش دارد صدای روایت‌های مردمی را ثبت کند؛ روایت‌هایی که شاید هرکدام به تنهایی کوچک به نظر برسند، اما در کنار یکدیگر تصویری بزرگ، ماندگار و اثرگذار از حضور مردم و حوادث مهم تاریخی ایجاد می‌کنند. امیدواریم با مشارکت مردم و هنرمندان، مجموعه‌ای ارزشمند از این مقطع تاریخی برای آیندگان به یادگار بماند.

انتهای پیام