«بر ساحل نور» عنوان درس‌گفتاری است که می‌کوشد با بیانی ساده، مختصر و کاربردی، مخاطب را با مفاهیم و پیام‌های قرآن کریم آشنا کند. حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدجواد بهشتی، پژوهشگر قرآنی، در هر قسمت از این بسته روزانه نوشتاری و تصویری، به شرح و تفسیر یک صفحه از قرآن می‌پردازد و ضمن ارائه ترجمه تحت‌اللفظی، نکات و مفاهیم کلیدی آیات را تبیین می‌کند. آنچه در ادامه می‌آید، خلاصه‌ای از مباحث مطرح‌شده درباره صفحه شانزدهم قرآن، سوره بقره است.

صفحه 16 آیات 102 تا 105 سوره «بقره» را دربرمی‌گیرد. این آیات ماجرای حضرت سلیمان(ع) و ساحران بابل را شرح می‌دهد. در آن برهه از زمان سحر و جادوگری رواج پیدا کرده بود و اوراد سحری را جادوگران نزد خود نگاه می‌داشتند، حضرت سلیمان(ع) برای آنکه این روند از بین رفته و دیگر کسی به سحر و جادو متوسل نشود، تلاش می‌کند تا دست‌نوشته‌های ساحران را جمع‌آوری و در جایی نگهداری کند.

حضرت سلیمان(ع) جان به جان آفرین تسلیم می‌کند و این امر مجالی فراهم می‌آورد تا جمعی از یهودیان سوءاستفاده کرده و به مکان دست‌نوشته‌های جادوگری دست‌اندازی کرده و مجدد این امر مذموم را رواج دهند.

یهودیان از آن به بعد با توسل به همان جادوها که روزگاری به دستور خدا، پیامبر الهی پرداختن به آن را منع کرده بود، وسیله کسب و کار خود قرار دادند. کسب درآمد از امری نامشروع با این توجیه که اگر این دست‌نوشته‌های سحر و جادو بد بود، سلیمان نبی اقدام به جمع‌آوری آنها نمی‌کرد حال آنکه پیامبر خدا این کار را از برای برچیده شدن یک رویه غیر خداپسندانه به انجام رسانده بود.

باید دید که چرا سحر و جادوگری از منظر دین خدا مورد مذمت و نکوهش است؟ به هر حال به واسطه توسل به سحر و جادو و اوراد شیطانی، مردم به نیرویی غیرخدایی در انجام امور خود امیدوار می‌شوند که اغلب هم توسل جستن آنها به چنین ابزاری برای آسیب رساندن به افراد و جریانی است که معمولاً به عنوان مانع بر سر راه آنها قرار گرفته است در حالی که خداوند می‌فرماید تا اذن و اراده الهی نباشد، کسی قادر به آسیب وارد کردن به فرد دیگری نیست.

در بخش دیگری از آیات این صفحه اشاره به اتفاق دیگری می‌شود و آن موضوع تجمع پیامبر اکرم(ص) با یارانشان در نقاط مختلف است و نقل مشهوری است که معمولاً  پیامبر در این تجمعات سخن می‌گفتند. بعضاً یاران با به کار بردن واژه «اَرِعنا» از پیامبر(ص) می‌خواستند تا کمی شمرده‌تر سخن بگویند تا آنها قدرت تحلیل و تأمل در سخنان رسول خدا را داشته باشند. واژه ارعنا در بین یهودیان به این معنی بود که ما را احمق فرض کنید و لذا خداوند به واسطه رسول گرامی اسلام از مردم خواست تا به جای به کار بردن این واژه از کلمه‌ای همچون «اُنظُرنا» به معنی توجه کن یا ما را ببین استفاده کنند.

در هر صورت آنچه از این آیات استفاده می‌شود اینکه تا خواست خدا نباشد نه‌تنها یهودی و مسیحی بلکه مسلمانان نیز نمی‌توانند امید به پیشرفت داشته باشند و رحمت خداوند تنها شامل حال کسانی می‌شود که خود او خواسته و در آنان مظاهری از اصلاح و تلاش برای خوب زیستن را مشاهده می‌کند. 

انتهای پیام