اندیشه‌ راهبردی رهبر شهید انقلاب اسلامی، آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، نه صرفاً یک برنامه‌ حکومتی، بلکه منظومه‌ای کامل از تدبیر قرآنی برای عزت، استقلال و تمدن‌سازی اسلامی است. ایشان با نگاه ژرف به آیات قرآن کریم و سیره‌ اهل‌بیت(ع)، سه عرصه‌ «ملت ایران»، «امت اسلامی» و «نظام بین‌الملل» را چون حلقه‌های به‌هم‌پیوسته‌ای ترسیم کردند که محور آن، نفی سلطه‌پذیری و داشتن اقتدار توحیدی است.

خبرنگار ایکنا از قم در همین راستا و در آستانه تشییع باشکوه پیکر رهبر شهید انقلاب در قم به گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین محمد صادق یوسفی‌مقدم، رئیس پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن کریم پرداخت که مشروح این گفتگو را در ادامه می‌خوانیم:

ایکنا – بر اساس اندیشه‌ راهبردی رهبر معظم انقلاب اسلامی، مهم‌ترین کلان‌راهبردهایی که ایشان برای مسیر حرکت ایران اسلامی ترسیم کردند، چه مؤلفه‌هایی را در بر می‌گیرد؟

پاسخ را می‌توان در سه لایه مرتبط با یکدیگر بررسی کرد. سطح ملی، سطح امت اسلامی و سطح بین‌الملل. مجموعه‌ این راهبردها، امروز ایران را به کشوری مقتدر، مستقل و تأثیرگذار در معادلات جهانی تبدیل کرده است؛ دستاوردی که ثمره‌ قرائتِ عمیق ایشان از قرآن و سیره‌ اهل‌بیت(ع) بود.

لایه نخست راهبردهای ملی است. راهبرد بنیادین در سطح ملی، حاکمیت ملی مبتنی بر استقلال همه‌جانبه بود. ایشان با تکیه بر آیات قرآن کریم، به‌ویژه آیه ۱۴۱ سوره نسا می‌فرماید: «لَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکافِرینَ عَلَی الْمُؤْمِنینَ سَبیلاً؛ خداوند هیچ‌گاه برای کافران نسبت به اهل ایمان راه تسلّط باز نخواهد کرد.» که بر این اصل تأکید داشتند که جامعه ایرانی باید خود بر سرنوشت خویش حاکم باشد و از هرگونه وابستگی سیاسی، فرهنگی و اقتصادی پرهیز کند. این رویکرد قرآنی، به مثابه زیربنای توسعه و اقتدار ایران اسلامی ترسیم شد.

دومین راهبرد ملی، تولید و توسعه قدرت است. رهبر شهید همواره بر این نکته پای می‌فشردند که جامع‌های که خواهان حفظ استقلال خویش است، ناگزیر از تقویت بنیه دفاعی و قدرت‌آفرینی در همه ابعاد است. قرآن کریم در آیه «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ و هر چه در توان داريد از نيرو و اسب‌هاى آماده بسيج كنيد تا با اين [تداركات] دشمن خدا و دشمن خودتان و [دشمنان] ديگرى را جز ايشان كه شما نمى ‌شناسيد و خدا آنان را مى ‌شناسد بترسانيد.» این آیه به صراحت، مؤمنان را به افزایش توانمندی فرامی‌خواند؛ چراکه قدرت، عامل بازدارندگی در برابر طمع دشمنان و تضمین کننده امنیت ملی است.

سومین راهبرد کلیدی رهبر شهید، توسعه دانش بنیان کشور بود. تأکید پیوسته بر رشد علمی، برگرفته از آیه ۱۱ سوره مجادله «يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ» و نیز روایت «اَلْعِلْمُ سُلْطَانٌ» (دانش، سلطنت است) بود. در سایه این راهبرد، ایران اسلامی در عرصه‌های نانو، پزشکی، قدرت نظامی و فناوری‌های نوین به پیشرفت‌های چشمگیری دست یافت که قیاس آن با دوران پیش از انقلاب، گویای جهشی عظیم است.

چهارمین راهبرد رهبر شهید، حفظ وحدت ملی در چارچوب انسجام اسلامی است. ایشان با الهام از آیه ۱۰۳ سوره آل عمران«وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» و حدیث شریف «اِخْتِلَافُ أُمَّتِی رَحْمَةٌ»، اختلاف سلیقه و تنوع فکری را مایه رحمت و بالندگی دانسته، اما هرگونه نزاع اجتماعی را آفتی برای عزت ملت برشمردند؛ چراکه تفرقه، زمینه‌ساز نفوذ و طمع دشمنان خواهد بود.

پنجمین راهبرد ملی، برنامه‌ریزی برای شکل‌گیری جامعه‌ای تاب‌آور در برابر تهدیدها بود. ایشان با تلاش بی‌وقفه، جامعه ایران را در ابعاد نظامی، اقتصادی و شناختی مقاوم ساختند. امروز، این تاب‌آوری نه‌تنها به بازدارندگی در برابر جنگ نرم و سخت دشمن انجامیده، بلکه عزت و احترام جهانی را برای ایران به ارمغان آورده و مرز میان دوست و دشمن را برای ملت روشن ساخته است.

ایکنا – با توجه به فرمایشات شما درخصوص راهبردهای فراملی رهبر شهید در حوزه امت اسلامی توضیح بفرمایید.

لایه دوم راهبردهای رهبر شهید، راهبردهای فراملی در حوزه امت اسلامی است. در عرصه امت اسلامی، نخستین راهبرد، توسعه و تحکیم اندیشه وحدت اسلامی بود. ایشان با تکیه بر آیاتی نظیر «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ» و «وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ»، نخبگان و اندیشمندان جهان اسلام را به همگرایی فراخواندند و امروز شاهد تأثیر این نگاه در میان ملت‌های مسلمان هستیم.

دومین راهبرد فراملی، تبیین، انسجام‌بخشی و تحکیم دکترین مقاومت در برابر نظام استکبار و اشغالگری بود. رهبری با استناد به آیه ۱۴۱ سوره نسا «وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا؛ خداوند هیچ‌گاه برای کافران نسبت به اهل ایمان راه تسلّط باز نخواهد نمود.» ثابت کردند که عزت امت اسلامی در گرو مقاومت در برابر ستمگران است و پیمان دوستی با کافران برای تأمین امنیت یا رشد اقتصادی، راهبردی غیرواقعی و خطاست.

سوم، تفکیک صف حکمرانان وابسته و مزدور از حکمرانان خدمتگزار بود. رهبر شهید با بصیرت‌افزایی، چهره حکمرانان خائن را در میان کشورهای اسلامی آشکار ساختند تا امت، مسیر صحیح را از نادرست بازشناسد.

چهارم، در هم شکستن برتری نرم دشمن در سرزمین‌های اسلامی بود. با تلاش رهبر شهید انقلاب، رسانه‌های استکباری در میان ملت‌های مسلمان از اعتبار ساقط شدند و جامعه اسلامی نسبت به توطئه‌های نرم افزاری دشمن آگاه شد.

ایکنا- دیدگاه شما در مورد راهبردهای بین‌المللی رهبر شهید چیست؟ 

در سطح بین‌الملل، نخستین راهبرد رهبر شهید، رویارویی نرم و مقابله هوشمندانه با نظام سلطه بود. ایشان این اندیشه را در سطح جهانی نهادینه کردند که دولت‌ها و ملت‌ها باید در برابر زیاده خواهی‌های نظام استکبار ایستادگی کنند. بسیاری از پیمان‌های نوظهور ضدسلطه در جهان امروز، مدیون مقاومت ملت ایران و هدایت‌های داهیانه رهبری است.

دومین راهبرد، توسعه سطح تعامل و هم‌افزایی با کشورها و پیمان‌های همسو بود. بر اساس آیات قرآن که بر وفای به عهد و پاسداشت میثاق با غیرمسلمانان تأکید دارند، رویکرد رهبر شهید، حضور فعال و جدی در پیمان‌های بین‌المللی همسو بود، اما با نگاهی مستقل و مبتنی بر عزت، به هیچ وجه همراهی با نظام سلطه را مجاز نمی‌دانستند.

سوم، تبیین اندیشه صحیح حکمرانی اسلامی در سطح جهان بود. نامه‌های تاریخی رهبری به جوانان اروپا و جهان، در راستای معرفی چهره حقیقی اسلام و قرآن است. این رویکرد، ریشه در سیره علوی دارد که می فرماید: «فَإِنَّهُمْ صِنْفَانِ: إِمَّا أَخٌ لَکَ فِی الدِّینِ، أَوْ نَظِیرٌ لَکَ فِی الْخَلْقِ مردم دو گروهند: یا برادر دینی تو هستند، یا در آفرینش همانند تو.» بر این اساس، حمایت از مظلومان عالم و مقابله با هرگونه ظلم، رسالت فراملی نظام اسلامی است و هر جا فریاد مظلومی بلند شود، باید در سطح بین‌المللی از آن دفاع کرد.

به راستی که تداوم این راهبردهای سه‌گانه، ضامن عزت، اقتدار و پیشرفت روزافزون ایران اسلامی و امت واحده اسلام در عرصه جهانی است.

انتهای پیام