نهضت عظیم عاشورا نه تنها یک حرکت اصلاحی و سیاسی، بلکه مدرسه‌ای بزرگ برای آموزش مفاهیم دینی، اخلاقی و انسانی به شمار می‌رود. مکتب حسینی، مکتب آگاهی، بصیرت، مسئولیت‌پذیری و دفاع از ارزش‌های الهی است و یکی از مهمترین ابعاد آن تبلیغ دین به شیوه‌ای عمیق، اثرگذار و ماندگار است. امام حسین(ع) در شرایطی قیام کرد که جامعه اسلامی دچار انحراف‌های فکری، اخلاقی و سیاسی شده بود و ارزش‌های اصیل اسلامی در معرض فراموشی و نابودی قرار داشت. در چنین فضایی، آن حضرت با بهره‌گیری از روش‌های مختلف تبلیغی از جمله سخنرانی، گفت‌وگو، روشنگری، امر به معروف و نهی از منکر و در نهایت فداکاری و شهادت، پیام حقیقی اسلام را به گوش جهانیان رساند.

امروزه جوامع اسلامی بیش از هر زمان دیگری نیازمند شناخت شیوه‌های مؤثر تبلیغ دین هستند و این در حالیست که بسیاری از اندیشمندان بر این باورند که عاشورا بزرگترین رسانه تبلیغی اسلام و امام حسین(ع) موفق‌ترین مبلغ دین از طریق عمل و فداکاری بوده است. 

در این راستا خبرگزاری ایکنا همزمان با ماه محرم و برپایی مجالس عزاداری سید و سالار شهیدان و رونق گرفتن منابر، در قالب سلسله درس گفتارهای «تبلیغ دین در مکتب حسین(ع)» پای سخنان حجت‌الاسلام والمسلمین محسن دریابیگی، مولف و پژوهشگر حوزه دین نشسته است تا به بررسی شاخصه‌های منبر تراز اسلامی که تاثیرگذار و هدایتگر است، بپردازد. در بخش چهارم این درس گفتارها به موضوع «گره محبت و معرفت» پرداخته شده است که در ادامه با هم می‌بینیم و می‌خوانیم.

سخن به اینجا رسید که آنچه از حرکت حسینی عاید ما می‌شود، معنای زندگی است. اینکه انسان با افقی گشوده‌ روبه‌رو می‌شود، از ظلمات رهایی می‌یابد و به عالمی راه پیدا می‌کند که تمام سکنات و رفتارهایش روح و حیات می‌گیرد. گاهی انسان دین را در کنار سایر امور قرار می‌دهد، در کنار خانواده، جامعه و دیگر نهادها، در حالی که دین سپهری فراگیر بر تمام این نهادهاست. کسی که دل خود را به آسمان گره می‌زند، شاید در ظاهر تفاوت چندانی در رفتارهایش مشاهده نشود، اما آن حیات معنوی که بر وجود او ساری و جاری می‌شود، او را به انسانی دیگر تبدیل می‌کند.

فؤاد کرمانی، این شاعر دلباخته اباعبدالله(ع)، هنگامی که از اصحاب حسینی سخن می‌گوید، به زیبایی این حقیقت را تبیین می‌کند: «ای که به عشقت اسیر، خیل بنی‌آدمند / سوختگان غمت با غم دل خرمند / هر که غمت را خرید، عشرت عالم فروخت / باخبران غمت بی‌خبر از عالمند / خاک سر کوی تو زنده کند مرده را / زان که شهیدان او جمله مسیحا دمند». آن فضایی که اباعبدالله(ع) عاشق خود را در آن غرق می‌کند و فرو می‌برد، حیات طیبه‌ای به او می‌بخشد؛ به گونه‌ای که خود مسیحادم و احیاگر می‌شود.

این ارتباط حسینی و انضمامی که در درون جان یک مشتاق اباعبدالله(ع) با آن حضرت شکل می‌گیرد، بهترین ظرفی است که می‌توان در آن فضا معارف را عرضه کرد؛ فضایی که در آن معارف با اشک توأم می‌شود، یعنی شنونده هنگامی که مطالب را شناخت و آگاه شد، بذر معرفت او به واسطه اشک و عواطف آبیاری می‌شود. 

این هنر تبلیغ دینی است که بتواند هر یک از این عناصر را در جایگاه خود قرار دهد، یعنی آنجا که باید معرفت افزوده شود و فهم اعتلا یابد، این امر محقق شود و تربیت عقلانی شکل گیرد. اما تربیت عقلانی به تنهایی کفایت نمی‌کند. اگر محبت نباشد، در این جهان پر از تعارض که هر گروهی مصداق «کل حزب بما لدیهم فرحون» است و می‌کوشد انسان را به سمت و سوی خود بکشاند، آدمی گمراه می‌شود و آنچه آدمی را در طوفان حوادث حفظ می‌کند، محبت است.

این محبت و معرفتی که با اشک آبیاری می‌شود، انسان را به جایی می‌رساند که حاضر است جان خود را بدهد اما از عقیده خویش دست برندارد. شب عاشورا را دیده‌اید که اصحاب اباعبدالله(ع) سخنان و فرمایشاتی دارند. زهیر برمی‌خیزد؛ زهیری که بنا بر برخی نقل‌ها عثمانی‌مذهب بوده و از مکتب اهل ‌بیت(ع) فاصله داشته است، اما چنان در کوره محبت جانش روشن می‌شود که می‌گوید اگر بهشت و جهنمی هم در کار نباشد، هزار بار زنده شوم و بمیرم و دوباره در مسیر تو و در رکاب تو جان بدهم.

این مدرسه حسینی است. مدرسه حسینی جایی است که انسان ناآشنا را آشنا می‌کند و آشنا را مهیا کرده و همراه خود می‌برد و او را رها نمی‌کند تا به مقصد نائل شود. آدمی با این موتور محرک یعنی موتور محبت می‌تواند به بهترین‌ها دست یابد. «همتم بدرقه راه کن ای طائر قدس».

به‌راستی حافظ نیکو گفته است که «بر سر تربت ما چون گذری همت خواه»؛ «المرء یطیر بهمته»؛ این همت در فضای محبت شکل می‌گیرد و انسان با این همت می‌تواند به سوی دوست و به سمت خوبی‌ها پرواز کند. ان‌شاءالله این توفیق برای همه ما نیز حاصل شود.

انتهای پیام