امیرالله شمقدری، معاون امنیتی انتظامی استانداری خراسان‌رضوی، در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌رضوی در ارتباط با تفاوت رویکرد دولت چهاردهم در مقایسه با دولت سابق درباره خروج اتباع خارجی، اظهار کرد: در چهار دهه گذشته به شیوه‌های متفاوت و متمایزی با اتباع رفتار شده است. در دهه ۷۰، در دولت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و در استان خراسان (پیش از تقسیم این استان) تمام شهرها، از جمله روستاهای خراسان از اتباع تخلیه شدند. اما در دهه‌ها و دولت‌های دیگر، برخورد با اتباع به شکل‌های متفاوتی انجام و گاه حضور قانون‌مند آنان مورد غفلت واقع شد. همچنین در دولت سیزدهم، در مقطعی به دلیل ایجاد شرایط خاص در افغانستان، حجم وسیعی از اتباع افغانستانی از طریق خراسان وارد کشور شدند.

وی ادامه داد: این ورودها قانونی و یا غیرمجاز بود و براساس اعلام وزیر کشور، در حال حاضر حدود ۸ میلیون تبعه افغانستانی در ایران حضور دارند که ۲ میلیون نفر از آنان به‌صورت غیرمجاز هستند. همچنین در مسیر فراهم‌سازی مقدمات اقامت اتباع، مبلغی ناچیز و غیرکارشناسی حدود ۱۰۰ میلیون تومان اخذ شد؛ در حالی که طبق قوانین، برای اقامت هر فرد باید مبلغی معادل ۲۵۰ هزار دلار پرداخت شود تا اقامت رسمی دریافت کند. بنابراین در این حوزه باید ساماندهی‌های دقیقی انجام شود.

شمقدری با بیان اینکه در حال حاضر دولت افغانستان خواهان بازگشت اتباع برای مشارکت در سازندگی کشور خود است، گفت: ایران با افغانستان ۹۴۵ کیلومتر مرز مشترک دارد که در سه استان خراسان‌رضوی، خراسان‌جنوبی و سیستان‌وبلوچستان پراکنده است. به‌طور دقیق، خراسان‌رضوی ۲۹۵ کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارد.

سه مرز رسمی برای خروج اتباع وجود دارد

معاون امنیتی انتظامی استانداری خراسان‌رضوی افزود: سه مرز رسمی برای خروج اتباع وجود دارد؛ مرز دوغارون در خراسان‌رضوی که حدود ۶۷ درصد از اتباع افغانستانی از این مرز خارج می‌شوند، مرز ماهیرود در خراسان‌جنوبی با حدود یک درصد خروج، و مرز میلَک در استان سیستان‌وبلوچستان که حدود ۳۲ درصد از خروج اتباع از طریق آن انجام می‌شود.

وی بیان کرد: طبق ماده ۴ کنوانسیون ژنو، اتباع باید در اردوگاه‌ها و مناطق مشخصی که کشور میزبان تعیین می‌کند اقامت داشته باشند. بر همین اساس، دو اردوگاه ایجاد شده است؛ یکی در فریمان برای افراد غیرمجاز و دیگری در تربت‌جام به‌عنوان «مهمان‌شهر» برای افرادی که قصد دارند در یک شهرک محدود و با ضوابط مشخص زندگی کنند. در حال حاضر، افرادی به همراه خانواده‌هایشان در این مناطق زندگی می‌کنند که این مناطق دارای کارگاه‌های تولیدی، مراکز بهداشت و درمان، بازار و بازارچه هستند و کسب‌وکار در آن‌ها رونق دارد. طبق مقررات بین‌المللی، در صورتی که اتباع دارای مجوزهای لازم باشند، می‌توانند در بازار کار شهرستان تربت‌جام فعالیت داشته باشند.

شمقدری در ادامه بیان کرد: در ارتباط با اتباع، سه مقطع قابل توجه است: ورود، حضور و خروج قانونی. برای دو میلیون نفر از اتباعی که به‌صورت غیرقانونی وارد کشور شدند، سرشماری انجام شد و برای برخی از آنان تسهیلاتی در نظر گرفته شد؛ از جمله افرادی که با یک شهروند ایرانی ازدواج کرده‌اند، در ایران متولد شده‌اند یا نخبه افغانستانی محسوب می‌شوند. با این حال، بازگشت سایر افراد لازم‌الاجراست.

معاون امنیتی انتظامی استانداری خراسان رضوی افزود: در میان این افراد، حدود یک میلیون و صد هزار نفر باید از ۱۵ اردیبهشت تا ۱۵ تیرماه از کشور خارج می‌شدند که این مهلت چند ماه دیگر تمدید شد. با این حال، مسئولان در حوزه ورود و خروج اتباع نباید دچار تفریط شوند.

وی تصریح کرد: مردم از حضور شهروندان افغانستانی در کشور ناراضی نیستند، بلکه نارضایتی عمومی از اتباع بی‌هویت و غیرمجاز است. نباید اجازه داد هجمه‌های رسانه‌ای بر افکار عمومی تأثیر منفی بگذارد، چراکه دشمن می‌تواند از افراد بدون شناسنامه و هویت برای ضربه‌زدن به کشور سوءاستفاده کند. بنابراین، باید برای خروج اتباع غیرقانونی، ساماندهی دقیقی انجام شود.

شمقدری اظهار کرد: تمدید موقت حضور اتباع افغانستانی در ایران، موجب شد که هماهنگی‌هایی با کنسولگری و نمایندگی سیاسی افغانستان برای قبول وکالت ودیعه‌های مسکن انجام شود تا اتباع افغانستانی بتوانند حقوق خود را از شهروندان ایرانی دریافت کنند.

معاون امنیتی انتظامی استانداری خراسان‌رضوی ادامه داد: در قانون برنامه هفتم ذکر شده است که اتباع غیرقانونی باید مبلغی را به شهرداری محل سکونت خود پرداخت کنند. البته طبق قوانین و با تشخیص رؤسای شورای تأمین شهرستان‌ها و فرمانداران، در برخی موارد استثنائاتی در نظر گرفته می‌شود تا چنانچه اتباع توان پرداخت نداشته باشند، مساعدت‌هایی انجام شود؛ البته تاکنون چنین مواردی اعمال نشده است.

وی افزود: در  خراسان‌رضوی، ۷۸ درصد و در کل کشور حدود ۵۵درصد از اتباع غیرقانونی خودمعرف بودند. از آنجا که خراسان‌رضوی در خط مقدم مواجهه با اتباع قرار دارد، استفاده از ظرفیت‌های آنان در زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، علمی و کارگری که شامل ۴۵ شغل می‌شود، ضروری است. تهدید اصلی کشور، صرفاً مربوط به اتباع غیرقانونی است.

شمقدری با اشاره به آغاز فصل نوین ساماندهی اتباع با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی، بیان کرد: اولین مینی‌بوس سیار بیومتریک کشور راه‌اندازی شده است. باید ظرفیت‌های اتباع مجاز شناسایی و وضعیت اشتغال و محل زندگی آنان رصد شود، همچنین تعداد هفت مدرسه غیرمجاز بدون هیچ ارتباطی با وزارت آموزش‌ و پرورش در حاشیه شهر مشهد از سوی اتباع تأسیس شده بود که از ادامه فعالیت این مدارس جلوگیری شد.

 معاون امنیتی انتظامی استانداری خراسان‌رضوی اظهار کرد: اعتبارات و پروژه‌های خاص و فناورانه‌ای در راستای هوشمندسازی مرزها در حال اجراست که شامل دیوار مرزی، برج‌های نوری، سیستم‌های الکترونیکی و رادارهاست. مرزها همواره مورد توجه ویژه قرار دارند و در حال حاضر کمترین ورود غیرقانونی، به‌ویژه در مرزهای خراسان‌رضوی مشاهده می‌شود.

شمقدری با اشاره به فشار‌های فراوان روی اردوگاه‌ها طی چند روز اخیر برای بازگشت مهاجران غیرقانونی افغان به کشورشان گفت: طی این مدت که مهاجران غیرقانونی افغان به کشورشان بازگردانده شدند با توجه به حجم بالای آنها، فشار فراوانی روی اردوگاه‌ها و تنها معبر رسمی خروجی به افغانستان در کشور اعمال شد. روزی 22 تا 28 هزار نفر در روز خروجی در کشور داشتیم که این تعداد فشار سنگینی را به ما وارد کرد، اما کار بسیار تاثیر‌گذاری بود، به‌طوری‌که در حال حاضر برخی نخبگان افغان و تشکل‌های افغانی برای ساماندهی به یاری ما آمدند تا اتباع به‌صورت سامان‌مند و قانونی در مشاغل حضور یابند و یا در پروژه‌های اقتصادی با ما همکاری می‌کنند تا بتوانند تعدادی از اتباع را ساماندهی کنند که این نشان‌دهنده این مطلب است که نخبگان افغان و بزرگانشان مسئله لزوم قانون‌مند بودن حضور اتباع افغانی در کشور را پذیرفته‌اند و قائل به ساماندهی هستند و این یک ارزش مشترک بین مسئولان ما و نخبگان افغانستانی است.

وی ادامه داد: ساماندهی اتباع در حال حاضر فضای نگران‌کننده‌ای را برای اتباع غیر‌قانونی ایجاد کرده است تا وضعیت خود را ساماندهی کنند، به‌طوری‌که به دلیل زمان‌بندی محدودی که برای این کار در نظر گرفته شده بود، بسیاری از اتباع خودشان را معرفی کردند. اتباعی که دارای ظرفیت کارگری هستند، می‌توانند به‌صورت اقامت موقت سه‌ماهه یا شش‌ماهه یا یکساله با مدیریت اقتصادی یا صنعتی‌ای که وجود دارد در یک واحد با داشتن پروانه اشتغال قانون‌مند کار کنند، البته برای افرادی که در ایران متولد شده‌اند امتیازات و تسهیلاتی در نظر گرفته شده است.

شمقدری در خصوص اقدامات انجام‌ شده در خصوص دیوارکشی مرز‌ها بین ایران و افغانستان، تصریح کرد: حدود 65 کیلومتر دیوارکشی داشته‌ایم که در ادامه حدود 40 کیلومتر نیز زیرسازی انجام گرفته است و اکنون ارتش مشغول احداث و نصب دیوار در نزدیک مرز است. با مسئولان محلی افغانستان از طریق مرزبانانمان گفت‌و‌گو کردیم و اخیراً استاندار خراسان‌رضوی به اتاق ملاقات مرزی رفتند و به‌زودی والی آن‌ها به مشهد برای گفت‌و‌گو خواهد آمد. افغانستان نیز مانند ما قائل به تأمین امنیت مرز‌ها، ساماندهی اتباع  و همچنین تعقیب مجرمان و متجاوزان مرزی است.

معاون امنیتی انتظامی استاندار خراسان‌رضوی درباره چالش‌های شکل‌گرفته درباره حقابه میان ایران و افغانستان افزود: 410 میلیارد متر مکعب بارش سالانه داریم که 72 درصد این بارش‌ها تبخیر می‌شود، 22 درصد در رودخانه جاری شده و تنها 6 درصد از بارش‌ها باقی می‌ماند که باید با همین مقدار کم، کشور را مدیریت کنیم. رودخانه سیلابی و فصلی هریرود، سه بار سد دوستی را طی 21 سال گذشته سرریز کرده است. 900 میلیون متر مکعب حجم سدهایی است که در مسیر سرشاخه‌های هریرود زده شده است. ما در ارتباط با هریرود به اندازه هیرمند پروتکلی نداریم. امروز آب کالایی گران و بی‌جایگزین شده است. 18 رودخانه داریم که به عراق خروجی دارد و برای بیشترشان سد زده شده است که باید با گفت‌و‌گو و تعامل مشکلات مربوط به آب را حل کنیم و البته باید ضمن صرفه‌جویی در مصرف از کمک متخصصان در این زمینه نیز استفاده کنیم.

حرکت سبک جنگ‌ها به سمت دیجیتالی

وی ادامه داد: امروزه سبک جنگ‌ها تغییر کرده، به سمت دیجیتالی رفته و البته نفوذ هم از این کمینگاه استفاده کرده است. ما باید داده‌های پراکنده را در یک ساختار یک‌پارچه قرار دهیم و این یکی از دستاوردهای شرایط اخیر بوده است که بدان پی بردیم. برای نمونه در ارتباط با اتباع، پلیس، وزارت کشور، وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت و درمان و … هرکدام داده‌هایی را دارند که باید به‌صورت یک‌پارچه به هم لینک شوند تا در برابر حملات سایبری بتوانیم مقاوم باشیم، البته ما نیز توانمندی‌های فوق‌العاده‌ای را در حوزه عملیات سایبری داریم که در مجموع باید از یک‌پارچه‌سازی و تحلیل داده‌ها استفاده کنیم و حفاظت آن‌ها را مورد توجه قرار دهیم، همچنین به پدافند غیرعامل باید توجه کنیم و این موارد را چه در سیستم اداری و چه در سامانه‌های در دستگاه‌های اجرایی اعمال کنیم. آموزش‌دهی نیز در این زمینه مؤثر است و باید برنامه‌ریزی راهبردی در این زمینه داشته باشیم.

 معاون امنیتی انتظامی استانداری خراسان‌رضوی در خصوص تلاش دشمن برای ایجاد جنگ روایت‌ها درباره مهاجران افغانی بیان کرد: پنج درصد زندانیان ما در مجموع از اتباع هستند، اما فضای روانی زیادی در این زمینه ایجاد شده و در جنگ روایت‌ها این مسئله به گونه‌ای نگران‌کننده القا شده است که تعمیم‌دهی در این زمینه همیشه یکی از ترفند‌های عملیات روانی بوده است. بزرگترین دستاورد ما در جنگ تحمیلی 12 روزه، انسجام و وحدت ملی بود که با حمایت قاطعانه مردم از نیرو‌های مسلح انجام شد و این موارد از دستاورد‌های خاص این جنگ بود که عیار آن با هشت سال دفاع مقدس برابری می‌کند و لازم است این دستاورد حفظ شود.

وی در پایان در خصوص آمار مهاجران غیرقانونی افغانستانی که به کشورشان بازگشته‌اند، گفت: 516 هزار نفر از ابتدای سال تا چند روز گذشته از مرز دوغارون خارج شده‌اند که از این تعداد 200 هزار نفر آن مربوط به خراسان رضوی بوده است و 78 درصد در خراسان‌رضوی کسانی بودند که خودشان به مرزها مراجعه کردند. تشکل‌ها، دستگاه‌ها و همچنین فعالان اقتصادی افغان آمادگی کمک به پروژه‌های ما را دارند و اگر این امتیاز به استان واگذار شود بهتر می‌توانیم امور را اداره کنیم.

انتهای پیام