در پی تصویب قطعنامه شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در انتقاد از ادعای عدم شفافیت برنامه هسته‌ای ایران، هر دلار آمریکا در پایان خرید و فروش‌های روز پنجشنبه با افزایشی ۴۰۰ تومانی به ۳۲ هزار و ۲۵۰ تومان رسید که نرخی بی‌سابقه محسوب می‌شود.

نرخ دلار در جریان مبادلات ۲۴ مهر ۱۳۹۹ برای نخستین بار به بیش از ۳۲ هزار تومان رسید و در پایان معاملات آن روز قیمت ۳۲ هزار و ۲۰۰ تومانی برای آن رقم خورد. البته نرخ رسمی فروش دلار آمریکا طی مبادلات ۲۴ مهر ۱۳۹۹ به ۳۱هزار و ۷۰۰ تومان رسیده بود ولی بانک مرکزی این نرخ را در داد و ستدهای پنجشنبه (۱۹خرداد) ۲۶ هزار و ۸۹۲ تومان اعلام کرد که نزدیک به ۱۵۰تومان بیش از بهای روز چهارشنبه بود.

بدین ترتیب، فاصله نرخ آزاد و رسمی دلار در بازار ایران به ۵ هزار و ۳۵۸ تومان رسید.

این اولین بار نیست که دولت حاضر به قبول افزایش قیمت دلار نیست. پیش از این در جهش ارزی سال ۹۷ نیز رشد شدید از سوی دولت روحانی به رسمیت شناخته نشد و رسانه‌ها موظف شدند نرخ رسمی دلار را ۴۲۰۰تومان اعلام کنند! عددی که بعدها گفته‌ شد سبب‌ساز فساد بوده است.

هر یورو نیز در مبادلات روز پنجشنبه ۳۴ هزار و ۵۰۰ فروش رفت که ۵ هزار و ۸۰۲ تومان بالاتر از نرخ رسمی آن بود. البته به دلیل کاهش نرخ برابری یورو در مقابل دلار آمریکا طی یک سال گذشته، بهای فروش روز پنجشنبه آن در بازار آزاد تهران با رکورد تاریخی آن هنوز فاصله قابل توجهی دارد. 

هر یورو در جریان معاملات ۲۴ مهر ۱۳۹۹ تا ۳۷هزار و ۷۰۰ تومان فروش رفته بود. جنگ اوکراین ازجمله دلایلی است که اسکناس اروپایی دیگر ارزش قبل را ندارد.

همچنین هر قطعه تمام سکه طلا نیز روز پنجشنبه ۱۴ میلیون و ۹۴۵ هزار تومان قیمت خورد که به دلیل کاهش ۱۲ دلاری قیمت هر اونس طلا در بازار جهانی از مرز ۱۵ میلیون تومان عقب‌نشینی کرد. 

البته سکه طلای موسوم به طرح امامی نیز در روز ۲۴ مهر ۱۳۹۹ در قیمت‌های بالای ۱۶ میلیون تومان نیز خرید و فروش شده بود که این نشان می‌دهد هنوز برخی رکوردها در اختیار دولت روحانی باقی مانده؛ به جز رکورد دلار!

اگر دیپلماتهای کشورمان موفق شوند گفتگوهای برجامی را احیا کرده یا دستکم بر سر رفع تحریم نفتی به دلیل بحران انرژی ناشی از جنگ‌ اوکراین به نتیجه برسند، احتمال کاهش نرخ ارز وجود دارد. در غیر اینصورت دلار شاید با سرعت بیشتری افزایش یافته و بسیاری از کالاها را نیز همراه خود گران کند

برخی کارشناسان با اشاره به قطعنانه ضدایرانی شورای حکام آژانس و پاسخ ایران به این قطعنامه در قالب کاهش سطح بازرسی‌ها، بر این باورند که جنگ اقتصادی تازه‌ای میان ایران و غرب آغاز شده و با شکست کامل مذاکرات احیای برجام، امیدها به تغییر سیاست آمریکا نسبت به فشار حداکثری علیه کشورمان بر باد رفته است.

اگر اروپایی‌ها در دور تازه فشارها، دولت بایدن را همراهی کنند، احتمال می‌رود ارزش ریال همچنان کاهش یافته و دلار رکوردهای تازه‌ای را ثبت کند؛ به‌ویژه آنکه گفته می‌شود جنگ اوکراین و تخفیف‌های نفتی روسها، مشتری‌های شرقی طلای سیاه ایران را از بازار نفت ما دور کرده است.

دولت رئیسی برای جبران کسری ارز، احتمالا سیاست‌های انقباضی بیشتری را در پیش خواهد گرفت که معلوم نیست چقدر از سوی افکارعمومی تاب آورده شود.

پیش از این در اسفند ۱۴۰۰ امیدها به موفقیت مذاکرات وین و آزادسازی میلیون‌ها دلار پول بلوکه شده ایران، قیمت ارز را تا ۲۵هزار تومان کاهش داده بود اما حالا فقط به فاصله چند ماه، دلار دوباره رکوردشکنی کرده و این به معنای فشار اقتصادی بیشتر بر سفره‌های مردم است. به ویژه آنکه دولت رئیسی حمایت ارزی خود از برخی اقلام غذایی مردم را حذف کرده است.

اگر دیپلماتهای کشورمان موفق شوند گفتگوهای برجامی را احیا کرده یا دستکم بر سر رفع تحریم نفتی به دلیل بحران انرژی ناشی از جنگ‌ اوکراین به نتیجه برسند، احتمال کاهش نرخ ارز وجود دارد. در غیر اینصورت دلار شاید با سرعت بیشتری افزایش یافته و بسیاری از کالاها را نیز همراه خود گران کند.