از مسیر نجف تا کربلا تا جاده‌های منتهی به مشهد، یک رسم همچنان پابرجاست؛ رسم خدمت به زائران. خادمانی که روز‌های اربعین را در موکب‌های مسیر پیاده‌روی پشت سر می‌گذارند، با عشق به خدمت ادامه می‌دهند و در سوی دیگر، زائرانی که از اربعین بازمی‌گردند یا از آن جامانده‌اند، راهی مشهدالرضا (ع) می‌شوند؛ گویی جاده‌ها تغییر می‌کنند، اما فرهنگ زیارت، میزبانی و خدمت همچنان ادامه دارد.

پشت هر موکب، روایت آدم‌هایی جریان دارد که زیارت برایشان تنها رسیدن به یک مقصد نیست؛ گاهی خودِ خدمت، بخشی از زیارت است. یکی در مسیر نجف تا کربلا غذا آماده می‌کند، دیگری به زائر خسته آب می‌رساند و شخصی دیگر مسئولیت درمان و رسیدگی به کودکان و مادران را بر عهده می‌گیرد. همین فرهنگ، در روز‌های پایانی صفر در جاده‌های منتهی به مشهد نیز خود را نشان می‌دهد؛ این بار مقصد، حرم امام رئوف (ع) است.

پنج سال خدمت در مسجد سهله؛ آرزوی خادمی در عصر ظهور

سیدجعفر برهانی، خادم موکب حضرت زینب کبری (س)، از سال‌هایی می‌گوید که توفیق خدمت به زائران سیدالشهدا (ع) را پیدا کرده است.

او می‌گوید: «بنده خادم موکب زینب کبری هستم و به لطف و عنایت آقا امام زمان (عج) و مدد حضرت زینب (س)، امسال پنجمین سالی است که در مسجد سهله به زائران سیدالشهدا (ع) خدمت می‌کنیم.»

به گفته او، این موکب روزانه حجم قابل توجهی از غذای مورد نیاز زائران را آماده می‌کند و در مجموع، روزانه حدود ۸ تا ۱۷ هزار پرس غذا در وعده‌های صبحانه، ناهار و شام میان زائران توزیع می‌شود.

برهانی خدمت به زائران را یک توفیق و روزی الهی می‌داند و می‌گوید: «الحمدلله که روزی‌مان شده در خدمت زائران سیدالشهدا (ع) باشیم.».

اما برای او این خدمت فقط به روز‌های اربعین و سال‌های حضور در موکب محدود نمی‌شود؛ آرزویی بزرگ‌تر نیز در دل دارد؛ اینکه این توفیق ادامه پیدا کند و در زمان ظهور حضرت مهدی (عج) نیز در شمار خادمان آن حضرت باشد.

برهانی ادامه می‌دهد: «از خود آقا امام زمان (عج) می‌خواهیم که همیشه این لطف را در حق ما داشته باشند و ما خادم مسجد سهله بمانیم و ان‌شاءالله بعد از ظهور خود آقا امام زمان (عج) هم لطفی در حق ما بکنند و ما را دعوت کنند که در مهمانسرای خودشان باز هم به زائرانشان خدمت‌رسانی کنیم.»

برای او، خدمت به زائران سیدالشهدا (ع) فقط یک فعالیت در ایام اربعین نیست؛ تمرینی است برای ماندن در مسیر اهل‌بیت (ع) و امیدی برای اینکه روزی، در دوران ظهور، همین خادمی را در کنار امام زمان (عج) ادامه دهد.

خدمت، از یک لیوان آب تا کار‌های بزرگ

بانوی خادم موکب حضرت زینب (س) نیز از سال‌های طولانی حضور خود در مسیر اربعین می‌گوید؛ سال‌هایی که به گفته او نزدیک به ۱۵ تا ۲۰ سال ادامه دارد.

او می‌گوید: ما خادم موکب زینب کبری هستیم و حدود ۱۵ تا ۲۰ سال است که اینجا خدمت می‌کنیم؛ خدمت به زائران امام حسین (ع).

از نگاه این بانوی خادم، خدمت اندازه و شکل مشخصی ندارد و حتی ساده‌ترین کار‌ها نیز می‌تواند بخشی از این مسیر باشد.

او تأکید می‌کند: خدمت برای امام حسین (ع) است و امیدوارم این توفیق نصیب همه شود؛ چه با دادن یک لیوان آب و چه با انجام کار‌های کوچک و بزرگ، همه در خدمت زائران امام حسین (ع) هستیم.

این موکب هر سال از محله دولت‌آباد تهران راهی عراق می‌شود و در مسجد سهله به زائران خدمت می‌کند؛ خدمتی که این بانوی خادم آرزو دارد سال‌های سال ادامه داشته باشد.

اما پشت این حضور، یک هدف مهم نیز قرار دارد؛ رسیدن به رضایت خداوند و جلب رضایت امام زمان (عج).

او می‌گوید: هدف ما این است که رضایت امام زمان (عج) را به دست بیاوریم و بتوانیم سرباز امام زمان (عج) باشیم. خدمت برای ما یک افتخار است.

خادمی که هر کاری از دستش بربیاید انجام می‌دهد

مریم امید، بانوی دیگری است که در مسیر اربعین به زائران خدمت می‌کند. او از فعالیت بانوان در موکب می‌گوید؛ خدماتی که از پذیرایی آغاز می‌شود و تا کمک در امور مختلف ادامه پیدا می‌کند.

او توضیح می‌دهد: بانوان خادم در وعده‌های مختلف غذایی، تهیه شربت و حتی توزیع بستنی در خدمت زائران هستند و هرجا بانوان نیاز به کمک داشته باشند، تلاش می‌کنند در کنارشان باشند.

به گفته او، حتی خدماتی مانند کمک در کار‌های روزمره موکب، پاک کردن سبزی، آماده‌سازی مواد غذایی و انجام کار‌هایی که ممکن است برای برخی افراد دشوارتر باشد نیز بخشی از خدمت بانوان است.

مریم بانو ادامه می‌گوید: در کنار این خدمات، برخی امکانات درمانی و خدمات طب اسلامی نیز برای زائران در نظر گرفته شده است.

از نجف تا کربلا و از جاده‌های دور و نزدیک تا مشهدالرضا (ع)، مسیر‌ها تغییر می‌کنند، اما فرهنگ خدمت باقی می‌ماند؛ فرهنگی که برای بسیاری از خادمان، تنها به امروز محدود نیست و چشم‌انداز آن، ادامه این خدمت تا روز ظهور است؛ روزی که آرزو دارند در کنار امام زمان (عج) نیز خادم زائران و دلدادگان اهل‌بیت (ع) باشند.

برای مریم امید، همه این کار‌ها یک هدف دارد؛ خدمت به زائر امام حسین (ع) و قرار گرفتن در مسیر رضایت خداوند.

او در پایان با اشاره به امید به ظهور امام زمان (عج)، از آرزوی خود برای قرار گرفتن در مسیر خدمت به اهل‌بیت (ع) و رسیدن به توفیق شهادت سخن می‌گوید.

اربعین؛ رزمایشی جهانی برای همدلی

مهدی آجرلو، معاون اجتماعی فرهنگی سازمان بسیج شهرداری تهران، پیاده‌روی اربعین و دهه پایانی صفر را رزمایشی عظیم می‌داند نه تنها یک اجتماع زیارتی.

او پیاده‌روی اربعین در کربلا و حرکت زائران در دهه پایانی صفر به سمت مشهدالرضا (ع) را یک رزمایش جهانی توصیف می‌کند؛ حرکتی که در آن اقوام و ملیت‌های مختلف کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و هرکس به اندازه توان خود نقشی بر عهده می‌گیرد.

آجرلو می‌گوید: به نظر من این پیاده‌روی اربعین در کربلا و دهه آخر صفر به قصد مشهدالرضا (ع)، یک رزمایش جهانی پیش از ظهور است.

او ادامه می‌دهد: از همه ملیت‌ها و از همه اقوام در این حرکت حضور دارند و هر کسی هر کاری از دستش برمی‌آید انجام می‌دهد. به نظر من اینها دارند برای ظهور حضرت آماده می‌شوند تا وقتی حضرت تشریف بیاورند، هرکس نقش خودش را در ظهور حضرت پیدا کند و در زمینه‌سازی امر ظهور حضرت بقیه‌الله (عج) مؤثر باشد.

در این نگاه، فاصله میان کربلا و مشهد تنها فاصله میان دو مقصد زیارتی نیست؛ هر دو مسیر می‌توانند بستری برای تمرین همدلی، خدمت و همراهی مردم باشند.

از بیمارستان صحرایی تا موکب مادر و نوزاد

سیامک شادکام، مدیر روابط عمومی منطقه فرهنگی و گردشگری عباس‌آباد تهران نیز از حضور و خدمات موکب علی بن موسی‌الرضا (ع) در مسیر اربعین می‌گوید؛ موکبی که تلاش می‌کند بخش قابل توجهی از نیاز‌های زائران را پوشش دهد.

او با اشاره به حضور گسترده زائران در مسیر نجف تا کربلا، از خدمات مختلف موکب می‌گوید؛ خدماتی که از بخش‌های بهداشتی و بیمارستان صحرایی تا خدمات ویژه بانوان، پانسمان زائران و رسیدگی به آسیب‌های ناشی از پیاده‌روی را دربرمی‌گیرد.

به گفته شادکام، زائرانی که در طول مسیر دچار مشکلاتی مانند تاول پا می‌شوند یا به خدمات فوری پزشکی نیاز دارند، می‌توانند از خدمات موکب استفاده کنند. در کنار آن، بخش پشتیبانی و تغذیه نیز برای تأمین نیاز‌های زائران فعال است.

یکی از بخش‌های قابل توجه این موکب، خدمات ویژه مادران و نوزادان است. به گفته شادکام، موکب مادر و نوزاد بانو رباب از نخستین موکب‌های تخصصی در این حوزه است که برای خانواده‌های دارای کودک و نوزاد در مسیر اربعین خدمات ارائه می‌کند.

فضای خنک برای استراحت، اسباب‌بازی‌های مناسب کودکان، حضور مربیان و بسته‌های بهداشتی مورد نیاز مادر و نوزاد، بخشی از این خدمات است.

هدف، فراهم کردن شرایطی است که مادرانی که همراه نوزادان خود در گرمای مسیر اربعین حضور دارند، بتوانند با آسودگی بیشتری مسیر زیارت را ادامه دهند.

جاذبه‌ای که دل‌ها را از ملیت‌ها عبور می‌دهد

مهدی قربانعلی، مداح و قاری قرآن، جاذبه پیاده‌روی اربعین را در همان چیزی می‌بیند که انسان‌ها را فارغ از قومیت و ملیت کنار یکدیگر قرار می‌دهد؛ محبت امام حسین (ع).

او می‌گوید جاده اربعین گیرایی و جاذبه خاصی دارد و این جاذبه را می‌توان همان چیزی دانست که انسان‌ها را از نقاط مختلف جهان به سوی کربلا می‌کشاند.

به گفته قربانعلی، نام اباعبدالله الحسین (ع) و محبت به آن حضرت، انسان‌ها را کنار یکدیگر جمع می‌کند و پیاده‌روی اربعین را به اجتماعی بزرگ از ملت‌ها و اقوام مختلف تبدیل می‌کند.

او این حرکت را یک زیارت عادی نمی‌داند و معتقد است اربعین علاوه بر جنبه زیارتی، می‌تواند زمینه‌ای برای عهد با امام زمان (عج) و توجه جهانیان به نام و راه امام حسین (ع) باشد.

قربانعلی تأکید می‌کند: این اجتماع عظیم، ذهن مردم جهان را با نام سیدالشهدا (ع) آشنا می‌کند و می‌تواند زمینه‌ساز شناخت بیشتر نهضت عاشورا و پیام مقابله با ظلم باشد.

از نگاه او، گردهمایی مردم حول محور امام حسین (ع) و اهل بیت (ع) می‌تواند دل‌های ملت‌ها را به یکدیگر نزدیک‌تر کند و آنان را در مسیری قرار دهد که پیام عاشورا، یعنی ایستادگی در برابر ظلم و دفاع از حق، زنده بماند.

از کربلا تا مشهد؛ دل‌هایی که مرز نمی‌شناسند

در میان چهره‌هایی که در جریان این گزارش با آنها گفت‌و‌گو می‌شود، حاج عباس سعیدی کربلایی، از اعضای حشدالشعبی عراق، نیز با علاقه پای گفت‌و‌گو می‌نشیند؛ مردی عراقی که صحبت‌هایش را با یاد اهل‌بیت (ع) آغاز می‌کند و از پیوند عمیق مردم ایران و عراق با خاندان پیامبر (ص) می‌گوید.

او ایران را سرزمین عشق به اهل‌بیت (ع) می‌داند و حضور گسترده مردم در مسیر‌های زیارتی را نشانه‌ای از عمق این دلدادگی عنوان می‌کند.

سعیدی کربلایی در سخنان خود بر اهمیت راه امام حسین (ع) تأکید دارد و پیمان با سیدالشهدا (ع) را مسیری می‌داند که مردم باید در آن ثابت‌قدم بمانند. برای او، آنچه در پیاده‌روی اربعین دیده می‌شود تنها حرکت گروهی از زائران به سوی کربلا نیست؛ بلکه جلوه‌ای از پیوند ملت‌ها و محبت مشترک آنان به اهل‌بیت (ع) است.

او با یاد امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب، بر همراهی مردم ایران با مسیر انقلاب اسلامی و جبهه مقاومت تأکید می‌کند و پیروزی نهایی را متعلق به جبهه مقاومت و امت اسلامی می‌داند.

اما شاید مهم‌ترین بخش سخنان این زائر و خادم عراقی، همان جایی است که همه این حرف‌ها دوباره به یک نقطه مشترک بازمی‌گردد؛ محبت اهل‌بیت (ع) و راه امام حسین (ع).

او سخنانش را با یاد حضرت اباعبدالله الحسین (ع) به پایان می‌رساند؛ گویی برای او، فارغ از مرز‌های جغرافیایی، آنچه مردم ایران و عراق را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد، همین محبت مشترک است؛ محبتی که در اربعین خود را در مسیر نجف تا کربلا نشان می‌دهد و حالا در روز‌های پایانی صفر، در جاده‌های منتهی به مشهدالرضا (ع) نیز جلوه‌ای دیگر پیدا می‌کند.

زائر عراقی که در کربلا میزبان و مهمان را در کنار یکدیگر می‌بیند، حالا می‌تواند در مشهد نیز خود را در میان مردمی ببیند که همان فرهنگ زیارت و میزبانی را دنبال می‌کنند.

وقتی زائر اربعین، راهی مشهد می‌شود

در میان زائران مشهدالرضا (ع)، بانوی جوان عراقی به همراه همسر و دو فرزندش نیز حضور دارد؛ زائری که پیاده‌روی اربعین را پشت سر گذاشته و حالا خود را به مشهد رسانده است.

او آرزو دارد در روز شهادت حضرت علی بن موسی‌الرضا (ع) در جوار بارگاه مقدس آن حضرت حضور داشته باشد.

این بانوی عراقی از حضور ایرانیان در جریان پیاده‌روی اربعین قدردانی می‌کند و امیدوار است دوستی و اتحاد میان ایران و عراق و مسلمانان بیشتر شود.

برای او، تجربه میزبانی در اربعین حالا با حضور در مشهد پیوند خورده است؛ همان فرهنگ مهمان‌نوازی و محبت که در مسیر کربلا تجربه کرده، این‌بار در مسیر زیارت امام رضا (ع) ادامه پیدا می‌کند.

زائرانی که خودشان را به حرم می‌رسانند

محمد، مردی میانسال و خادم موکب، چندین سال است خدمتگزاری به اهل‌بیت (ع) را افتخار سال‌های عمر خود می‌داند.

او این روز‌ها نیز با عشق و جان پای کار خدمت به زائران امام رئوف (ع) ایستاده است؛ همان روحیه‌ای که در موکب‌های اربعین دیده می‌شود و حالا در جاده‌های منتهی به مشهد جلوه دیگری پیدا می‌کند.

معصومه بهروش نیز سال‌هاست برای زائران پیاده دهه پایانی صفر ارزاق تهیه و تدارک می‌بیند و در بسته‌بندی‌هایی به آنان هدیه می‌کند.

او می‌گوید هدفش چیزی جز خدمت به زائران و کسب دعای خیر آنان نیست؛ راهی که برای نشان دادن عشق خود به امام رضا (ع) انتخاب کرده است.

فاطمه، یکی دیگر از بانوان خادم زائران پیاده امام رضا (ع)، خدمت را با امید به ظهور پیوند می‌زند. او می‌گوید برای مؤثر بودن در امر ظهور، هر کاری که از دستش برمی‌آید برای اهل‌بیت (ع) انجام می‌دهد و امیدوار است همین کار کوچک نیز در نظر صاحبان کرم دیده شود.

جامانده اربعین، در مسیر امام رضا (ع)

هادی ۴۵ سال دارد و امسال، به گفته خودش، از پیاده‌روی اربعین جا مانده است؛ اما حالا خودش را برای خدمت به زائران پیاده امام رضا (ع) آماده می‌کند.

او با دل شکسته در مسیر پیاده‌روی به سمت حرم قدم برمی‌دارد و امیدوار است نامش در شمار پیاده‌های اربعین نیز ثبت شود.

هادی علاقه خاصی به امام رضا (ع) دارد و رسیدن به حرم امام رئوف (ع) را فرصتی برای تجربه آرامش می‌داند؛ آرامشی که به باور او موهبتی از جانب امام رضا (ع) است.

شاید برای او و بسیاری مانند او، زیارت تنها به یک تقویم و یک مقصد محدود نمی‌شود. اگر کسی از کربلا جا بماند، می‌تواند راهی مشهد شود و اگر مسیر نجف تا کربلا پایان یابد، فرهنگ خدمت همچنان می‌تواند در جاده‌های منتهی به حرم رضوی ادامه پیدا کند.

جاده‌ها عوض می‌شوند، فرهنگ خدمت می‌ماند

پشت این خدمت‌ها، ساعت‌ها تلاش و آماده‌سازی خادمانی قرار دارد که می‌خواهند در روز‌های شهادت امام رضا (ع)، هرچه بیشتر خدمتگزار زائران حضرت باشند؛ بی‌هیاهو، با عشق و ارادت.

این روز‌ها در مشهدالرضا (ع)، برپایی و آماده‌سازی مواکب برای خدمت‌رسانی به زائران و دلدادگان امام رضا (ع) بیش از همیشه به چشم می‌آید. هر موکب بخشی از نیاز زائر را برطرف می‌کند و هر خادم، سهمی هرچند کوچک در این میزبانی بر عهده می‌گیرد.

در ظاهر، کربلا و مشهد دو مقصد متفاوت‌اند؛ اما میان این دو مسیر، رشته‌ای مشترک وجود دارد: مردمی که برای زیارت قدم برمی‌دارند و مردمی که برای خدمت کنار جاده می‌ایستند.

انتهای پیام