حجت‌الاسلام والمسلمین سعید بهمنی، پژوهشگر علوم قرآنی و عضو سابق شورای توسعه فرهنگ قرآنی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایکنا، با اشاره به آیه ۲۱ سوره مبارکه احزاب «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ کَانَ یَرْجُواللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیرًا»، اظهار کرد: این آیه با تأکید بر عبارت «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ» در مقام نوعی سرزنش است؛ یعنی اسوه حسنه بودن پیامبر(ص) موضوعی بوده که وجود داشته است، در واقع آیه معنای «بوده است» می‌دهد. زمانی که گفته می‌شود «برای شما هست»، این تعبیر حالت تنبیهی و آگاهی‌بخش دارد و انسان را متوجه می‌کند که باید به این حقیقت توجه داشته باشد؛ اما وقتی گفته می‌شود «از گذشته بوده است»، این تعبیر بار ملامتی نیز به همراه دارد؛ گویی ما از آن غافل بوده‌ایم و آیه درصدد تذکر این غفلت است.

وی افزود: «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ» یعنی قطعاً پیامبر اکرم(ص) برای شما الگوی نیکویی بوده و هست. البته این الگوی نیکو برای همه افراد به فعلیت نمی‌رسد. شأن پیامبر اکرم(ص) این است که برای همه بشریت و در همه تاریخ الگو باشند، اما این یک «شأن» است و شأن زمانی به فعلیت می‌رسد که شرایط آن فراهم باشد.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ادامه داد: در این آیه شریفه، عبارت «لِمَنْ کَانَ» شرایط فعلیت‌بخشی به الگو بودن پیامبر اکرم(ص) و اولیای الهی را نشان می‌دهد. انسان زمانی می‌تواند از الگو قرار دادن پیامبر(ص) و اوصیای الهی بهره‌مند شود که «لِمَنْ کَانَ یَرْجُو اللَّهَ» در وجودش تحقق یافته باشد. «یَرْجُو» حالت ماضی استمراری را می‌رساند؛ یعنی انسان باید سابقه‌ای مستمر و امیدی پویا به خدا داشته باشد، نه امیدی ایستا و ثابت، عبارت «یَرْجُو اللَّهَ» با مقارنت «کان» نشان می‌دهد، انسان باید از یک امید پویا و مستمر به خدا برخوردار باشد تا بتواند از این الگوی حسنه بهره‌مند شود.

این پیشکسوت قرآنی تصریح کرد: در ادامه آیه می‌فرماید «وَالْیَوْمَ الْآخِرَ»؛ یعنی انسان برای الگوبرداری از پیامبر(ص) باید به روز آخر و آخرت نیز امید داشته باشد. برای درک این مسئله می‌توان به افرادی اشاره کرد که در کنکور شرکت می‌کنند. بسیاری از آنها از چند سال قبل خود را برای این آزمون آماده کرده و تمرین می‌کنند تا بتوانند با موفقیت از آن خارج شوند. چه چیزی آنان را وادار می‌کند تا از چند سال قبل سختی و مرارت این مسیر را تحمل کنند؟ آنچه این سختی‌ها را برای آنان قابل تحمل می‌کند، امید است؛ امیدی پویا که راکد و ایستا نیست، بلکه انسان را به حرکت وامی‌دارد.

وی با بیان اینکه «وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیرًا» سومین شرط الگوبرداری از پیامبر اکرم(ص) در این آیه است، گفت: این دو مورد به تنهایی برای الگو قرار دادن پیامبر(ص) کافی نیست، بلکه ذکر کثیر نیز لازم است. بنابراین، در سراسر تمدن اسلامی اگر امت بخواهند خود را با پیامبر اکرم(ص) همسان و با آن ذات مقدس مأنوس و همراه کنند و از ایشان تأسی بجویند، باید سه عامل را در خود به پویایی برسانند؛ امید به خدا، امید به آخرت و ذکر مستمر خدای تعالی.

بهمنی در ادامه با اشاره به نقش جامعه قرآنی در تأسی مردم به سیره پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: جامعه قرآنی به لحاظ انتساب به قرآن، پیشاهنگ این تأسی به وجود مبارک پیامبر اکرم(ص) است. کسانی که انتساب بیشتری به قرآن دارند و با قرآن که کتابی زنده است، مأنوس‌تر هستند، نخستین کسانی خواهند بود که انتظار می‌رود خود را با رسول خدا(ص) هماهنگ کنند.

وی افزود: مردم نیز به واسطه جامعه قرآنی باید متذکر شوند و تأسی به پیامبر اکرم(ص) را بیاموزند. از این رو، جامعه قرآنی در این زمینه نقش پررنگ‌تری دارد و رسالت آن‌ها نیز جدی‌تر است.

انتهای پیام