به گزارش خبرنگار ایکنا، اولین نشست کمیته امور بانوان مجمع شهرداران کلانشهر‌های ایران در سال جاری امروز سه‌شنبه، ششم مردادماه در محل سالن جلسات شهرداری تهران برگزار شد.

در ابتدای این نشست، مریم اردبیلی، رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران ضمن تسلیت ایام اربعین حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، از تلاش‌های صورت‌گرفته در سال‌های اخیر برای ارتقای ساختار حوزه زنان و خانواده در مدیریت شهری قدردانی کرد.

وی با اشاره به برگزاری نشست‌های متعدد با مسئولان حوزه بانوان کلان‌شهر‌ها در شهر‌های تهران، مشهد و تبریز، اظهار داشت: یکی از مهمترین موضوعاتی که در سال‌های ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ به‌طور جدی پیگیری شد، طراحی، شکل‌گیری و ارتقای ساختار حوزه زنان و خانواده در کلان‌شهر‌های کشور بود. این موضوع در جلسات مشترک با حضور نمایندگان امور بانوان کلان‌شهر‌ها به‌صورت تخصصی بررسی و درباره الگوی مناسب ساختاری برای شهر‌های مختلف، متناسب با جمعیت و اقتضائات آنها، جمع‌بندی‌های لازم انجام شد.

اردبیلی افزود: در این مسیر، با همکاری فراکسیون زنان مجلس شورای اسلامی، وزارت کشور و کمیسیون‌های تخصصی مجلس، مذاکرات و پیگیری‌های متعددی برای ابلاغ ساختار جدید انجام شد که با وجود نزدیک شدن به مرحله نهایی، به دلیل وقوع حادثه شهادت آیت‌الله سیدابراهیم رئیسی و تغییر شرایط کشور، این روند متوقف شد. با آغاز به کار دولت جدید نیز پیگیری‌ها از سر گرفته شد و اکنون نیز طرح‌هایی برای اجرای این ساختار در دست بررسی و اقدام قرار دارد.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران با تأکید بر ضرورت استقرار این ساختار ذیل بالاترین سطح مدیریت شهری، تصریح کرد: تجربه شهرداری تهران نشان می‌دهد که جایگاه حوزه زنان و خانواده باید مستقیماً زیر نظر شهردار تعریف شود تا بتواند نقش راهبردی و اثرگذار خود را ایفا کند. هر چند اجرای این ساختار در شهر‌های مختلف با سرعت متفاوتی در حال پیشرفت است، اما روند تکمیل آن همچنان ادامه دارد.

وی با اشاره به تغییر ساختار حوزه زنان و خانواده در شهرداری تهران گفت: در گذشته این حوزه در قالب اداره‌کل امور بانوان فعالیت می‌کرد، اما با تصویب شورای اسلامی شهر تهران، به مرکز زنان و خانواده ارتقا یافت و به‌صورت مستقیم زیر نظر شهردار تهران قرار گرفت. این فرآیند، با وجود نیاز به طی مراحل متعدد اداری و ساختاری، گامی ارزشمند در جهت ارتقای جایگاه این حوزه به شمار می‌رود.

اردبیلی ادامه داد: در ساختار جدید، مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران با پنج معاونت فعالیت می‌کند و شبکه‌ای از مشاوران و مدیران حوزه زنان و خانواده در مناطق ۲۲گانه و همچنین سازمان‌ها و شرکت‌های شهرداری پیش‌بینی شده است که استقرار کامل آن همچنان در حال پیگیری است.

انسجام بیشتر مسئولان حوزه زنان و خانواده

وی بر ضرورت انسجام بیشتر مسئولان حوزه زنان و خانواده در کلان‌شهر‌ها تأکید کرد و گفت: امید است در نشست‌های آتی با حضور شهرداران کلان‌شهرها، مصوبات این حوزه از پشتوانه اجرایی و رسمیت بیشتری برخوردار شود؛ چراکه شهرداری‌ها به‌عنوان نهاد‌های عمومی مستقل، باید خود برای استقرار این ساختار و تحقق اهداف آن عزم و اراده جدی داشته باشند.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران با اشاره به تحول رویکرد مدیریت شهری در حوزه زنان و خانواده اظهار داشت: امروز از الگوی سنتی «امور بانوان» عبور کرده‌ایم و به سمت ساختاری حرکت می‌کنیم که نقش شتاب‌دهنده و راهبر کل مدیریت شهری در حوزه زنان و خانواده را بر عهده دارد. در این رویکرد، مسئولیت حوزه زنان صرفاً رسیدگی به مسائل بانوان نیست، بلکه تمام ظرفیت مدیریت شهری باید در خدمت زنان، مردان و خانواده‌ها قرار گیرد.

وی تأکید کرد: وظیفه اصلی این حوزه، تزریق نگاه زنانه و مادرانه به فرآیند‌های تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری مدیریت شهری است؛ نگاهی که می‌تواند مسائل مرتبط با زنان، خانواده، کودکان و سایر گروه‌های اجتماعی را دقیق‌تر شناسایی و در تصمیمات مدیریتی منعکس کند.

زنان مسئله نیستند؛ حل‌کننده مسائل هستند

اردبیلی با بیان اینکه «زنان مسئله نیستند، بلکه حل‌کننده مسائل هستند»، افزود: حضور مؤثر و همه‌جانبه زنان در مدیریت شهری ضرورتی برای ارتقای کیفیت حکمرانی شهری است و نبود این ظرفیت، موجب می‌شود بخشی از مسائل و نیاز‌های شهر بدون پاسخ باقی بماند.

وی در پایان با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب درباره جایگاه زنان اظهار کرد: نقش زنان و دختران در حل مسائل آینده کشور و پیشبرد مسیر توسعه، روزبه‌روز پررنگ‌تر می‌شود و همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب اسلامی تأکید کرده‌اند، زنان و دختران «پیشران تحول در کشور» هستند.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره نقش زنان در حکمرانی کشور، اظهار کرد: یکی از دغدغه‌های جدی ایشان که در دیدار روز زن دو سال پیش مطرح شد، حضور ناکافی زنان توانمند در سطوح تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری کشور بود. ایشان تصریح کردند که با وجود برخورداری کشور از زنان شاخص در عرصه‌های علمی، مدیریتی، فرهنگی، اجتماعی، ورزشی و حکمرانی، هنوز از ظرفیت آنان در جایگاه‌های تصمیم‌ساز به اندازه شایستگی‌هایشان بهره‌گیری نشده است و این مسئله باید برطرف شود.

وی افزود: امروز وظیفه ما ادامه دادن همین مسیر و تحقق این مطالبه است. هرچند طی چهار دهه گذشته تعداد زنان توانمند و اثرگذار کشور به شکل چشمگیری افزایش یافته است، اما هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله وجود دارد و در برخی سطوح مدیریتی، نگاه‌های سنتی و کلاسیک همچنان مانع بهره‌گیری کامل از این ظرفیت ارزشمند شده است.

اردبیلی با بیان اینکه مهم‌ترین مزیت مدیریت شهری، استفاده از ظرفیت‌های زنان در حل مسائل شهر است، گفت: حضور فعال زنان می‌تواند به ایجاد یک اکوسیستم پویا برای حل مسائل شهری شتاب ببخشد و کیفیت حکمرانی شهری را ارتقا دهد.

وی در ادامه با اشاره به جایگاه خانواده در سیاست‌های کلی نظام اظهار داشت: در سیاست‌های کلی خانواده به صراحت تأکید شده است که خانواده باید محور تمامی برنامه‌ها، سیاست‌ها و اقدامات کشور باشد. تحقق این هدف بدون فعال شدن ظرفیت خانواده‌ها امکان‌پذیر نیست و در این میان، زنان به دلیل نقش محوری خود در خانواده، مهم‌ترین عامل برای تبدیل خانواده از یک نهاد منفعل به یک نهاد اثرگذار در جامعه هستند.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران اظهار کرد: تجربه‌های اجرایی نشان داده است که هر زمان مادر خانواده جایگاه و نقش اجتماعی خانواده را به‌درستی درک کرده و آن را پذیرفته است، آن خانواده نیز به یک بازیگر فعال در عرصه اجتماعی تبدیل شده است؛ بنابراین خانواده‌محور شدن مدیریت شهری نیز مستلزم بهره‌گیری از همین ظرفیت ارزشمند است.

وی با تشریح تحول رویکرد حوزه زنان در مدیریت شهری گفت: امروز دیگر نباید حوزه زنان را صرفاً یک بخش اجرایی برای رسیدگی به مسائل بانوان تلقی کرد، بلکه این حوزه باید به یک ساختار چابک، شتاب‌دهنده و تسهیل‌گر تبدیل شود که بتواند تمامی ظرفیت‌های زنان، دختران، خانواده‌ها، نخبگان و گروه‌های میانی را شناسایی، شبکه‌سازی و در خدمت حل مسائل شهر قرار دهد. بسیاری از مسائل مدیریت شهری بدون حضور و مشارکت این ظرفیت اجتماعی قابل حل نیست و وظیفه حوزه زنان، ایجاد زمینه برای بهره‌گیری از این توانمندی گسترده در مدیریت شهر است.

وی با اشاره به تجربه جنگ ۱۲ روزه و حوادث ناشی از حملات رژیم صهیونیستی به تهران، این رویداد را نمونه‌ای روشن از نقش‌آفرینی زنان و خانواده‌ها در مدیریت بحران دانست و گفت: در جریان این حوادث، ظرفیت اجتماعی زنان به شکلی کم‌نظیر نمایان شد و همه شاهد بودند که بخش قابل توجهی از فرآیند‌های پشتیبانی، خدمات اجتماعی و حفظ انسجام محلات توسط بانوان انجام گرفت.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران با بیان اینکه بیش از ۵۱ هزار واحد مسکونی در تهران از آسیب‌های جزئی تا تخریب کامل دچار خسارت شدند، افزود: از نخستین لحظات وقوع حملات، مجموعه مدیریت شهری، گروه‌های مردمی، نیرو‌های جهادی و داوطلبان در کنار یکدیگر وارد میدان شدند و اجازه ندادند چهره شهر دچار آشفتگی و فروپاشی شود.

وی ادامه داد: در کنار نیرو‌های امدادی و عملیاتی که مسئولیت امدادرسانی، آواربرداری و عملیات تخصصی را بر عهده داشتند، گروه‌های گسترده‌ای از بانوان نیز با حضور در محلات آسیب‌دیده، خدمات مددکاری، مشاوره، حمایت‌های روانی و اجتماعی، رسیدگی به خانواده‌ها و ساماندهی منازل آسیب‌دیده را بر عهده گرفتند و همین هم‌افزایی موجب شد بخش قابل توجهی از مشکلات در کوتاه‌ترین زمان مدیریت شود.

اردبیلی این تجربه را نمونه‌ای موفق از الگوی همکاری زنان و مردان در مدیریت بحران دانست و تصریح کرد: در این میدان، نه رقابتی میان زنان و مردان وجود داشت و نه تداخلی در وظایف؛ بلکه هر گروه با استفاده از توانمندی‌های خود، مسئولیت‌های مکمل را بر عهده گرفت و همین هماهنگی، یکی از مهم‌ترین نقاط قوت مدیریت بحران در تهران بود.

ارتقای جایگاه مدیریتی زنان

وی همچنین با اشاره به دیدگاه رئیس‌جمهور شهید درباره ارتقای جایگاه مدیریتی زنان اظهار کرد: آیت‌الله رئیسی معتقد بودند که نگاه سهمیه‌ای به حضور زنان در مدیریت، رویکردی تحقیرآمیز است و ملاک اصلی باید شایستگی باشد. به گفته ایشان، نباید برای حضور زنان سقف‌های از پیش تعیین‌شده در نظر گرفت، بلکه هر جا شایستگی وجود دارد، باید زمینه حضور آنان فراهم شود.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران افزود: امروز دیگر نیازی به اثبات توانمندی زنان نیست، زیرا این ظرفیت در عرصه‌های مختلف کشور به اثبات رسیده است. آنچه اهمیت دارد، طراحی سازوکار‌هایی است که بتواند این ظرفیت عظیم را به صورت مؤثر در خدمت مدیریت شهری قرار دهد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، بر نقش مدیران حوزه زنان در طراحی مأموریت‌های این حوزه تأکید کرد و گفت: مدیران حوزه زنان باید خود، نظام مسائل، اولویت‌ها، شرح وظایف و رویکرد‌های حل مسئله را برای مدیران ارشد شهری تبیین کنند. این حوزه، ساختاری نوظهور است و برخلاف بسیاری از بخش‌های سنتی مدیریت شهری، الگو‌های از پیش تعیین‌شده‌ای برای آن وجود ندارد؛ بنابراین شکل‌گیری این اکوسیستم نیازمند نقش‌آفرینی فعال مدیران این حوزه است.

اردبیلی اظهار کرد: تجربه مدیریت شهری تهران نشان داده است که برای نهادینه شدن این رویکرد، باید ارتباطی مستمر و مؤثر با تمامی اجزای مدیریت شهری برقرار شود تا نگاه سنتی به حوزه زنان، که آن را صرفاً محدود به برگزاری مناسبت‌ها یا رسیدگی به گروه‌های خاص می‌داند، جای خود را به نگاه راهبردی و توسعه‌محور بدهد.

وی در پایان تأکید کرد: مأموریت اصلی حوزه زنان و خانواده، ایجاد یک اکوسیستم هم‌افزا برای بهره‌گیری از ظرفیت زنان و خانواده در حل مسائل شهر است و تحقق این هدف، مستلزم تعامل مستمر با تمامی ارکان مدیریت شهری و تبدیل این رویکرد به بخشی از نظام حکمرانی شهری است.

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران با تأکید بر نقش راهبردی این حوزه در مدیریت شهری اظهار کرد: وظیفه حوزه زنان و خانواده صرفاً اجرای بخشی از برنامه‌های حمایتی یا رسیدگی به گروه‌های خاص نیست، بلکه این مجموعه باید نقش تعیین‌کننده‌ای در «دستور کارسازی» مدیریت شهری در حوزه زنان و خانواده ایفا کند.

وی افزود: اولویت‌بندی مسائل، شناسایی و صورت‌بندی دقیق چالش‌ها و قرار دادن این موضوعات در دستور کار مدیریت شهری، از مهم‌ترین مأموریت‌های این حوزه است و اگر این مرحله به‌درستی انجام شود، بخش قابل توجهی از مسیر تحقق اهداف نیز طی خواهد شد.

اردبیلی با اشاره به جایگاه کمیته بانوان کلان‌شهر‌های کشور، ابراز امیدواری کرد که این کمیته در آینده از ذیل کمیسیون فرهنگی ـ اجتماعی مجمع کلان‌شهر‌ها خارج شده و به کمیسیون مستقل زنان و خانواده ارتقا یابد. تشکیل یک کمیسیون مستقل، زمینه را برای پیگیری منسجم‌تر مسائل حوزه زنان و خانواده، هماهنگی بیشتر میان کلان‌شهر‌ها و ارتقای اثربخشی تصمیمات فراهم خواهد کرد.

تبادل تجربیات میان مدیران حوزه زنان و خانواده

رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران همچنین بر ضرورت تبادل تجربیات میان مدیران حوزه زنان و خانواده کلان‌شهر‌ها تأکید کرد و گفت: آشنایی نزدیک‌تر با ظرفیت‌ها، برنامه‌ها و وضعیت ساختار حوزه زنان و خانواده در شهر‌های مختلف، می‌تواند به هم‌افزایی بیشتر و پیشبرد اهداف مشترک کمک کند؛ از این رو انتظار می‌رود مدیران هر شهر گزارشی از وضعیت ساختاری و اقدامات خود ارائه کنند تا این موضوع به عنوان نخستین محور همکاری‌های مشترک دنبال شود.

وی در پایان با قدردانی از حضور اعضای کمیته بانوان کلان‌شهر‌ها اظهار کرد: حضور مدیران این حوزه، سرمایه‌ای ارزشمند برای توسعه همکاری‌های مشترک است. شهرداری‌ها می‌توانند نقطه آغاز شکل‌گیری جریان صحیح و تحول‌آفرین در حوزه زنان و خانواده در کشور باشند و همگرایی و اجماع میان کلان‌شهر‌ها نیز ظرفیت جریان‌سازی و اثرگذاری ملی در این حوزه را فراهم خواهد کرد.

یادآور می‌شود، در ادامه برگزاری این نشست، مدیران کل و رؤسای مرکز امور زنان و بانوان کلان‌شهر‌های کشور به ارائه نقطه نظرات خود در حوزه‌های گوناگون پرداختند.

انتهای پیام