مصطفی رخشنده‌خو، کارشناس ارشد حفاظت و مرمت آثار تاریخی و مدیر داخلی مجموعه نقش رستم در گفت‌وگو با ایکنا از فارس، با اشاره به وضعیت ثبت جهانی مجموعه نقش رستم گفت: در حالی که وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی طی سال‌های اخیر از ثبت جهانی آثار مختلف در فهرست میراث جهانی یونسکو به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دستاوردهای خود یاد می‌کند، پرونده ثبت جهانی «نقش رستم»؛ یکی از شاخص‌ترین و ارزشمندترین محوطه‌های تاریخی ایران، همچنان در پیچ‌وخم تصمیم‌گیری‌های اداری و مدیریتی باقی مانده است.

وی به ویژگی‌های نقش رستم اشاره کرد و افزود: این مجموعه آثار سه دوره سرنوشت‌ساز تاریخ ایران، یعنی عیلامی، هخامنشی و ساسانی را در خود جای داده است و از نگاه بسیاری از باستان‌شناسان و متخصصان میراث فرهنگی، از برجسته‌ترین مجموعه‌های تاریخی جهان به شمار می‌رود، نزدیک به دو دهه است که در انتظار ثبت جهانی مانده است.

رخشنده‌خو تصریح کرد: موضوع ثبت جهانی نقش رستم از سال ۲۰۰۷ مطرح شد و انتظار می‌رفت با توجه به جایگاه استثنایی این مجموعه، پرونده آن در اولویت وزارت میراث فرهنگی قرار گیرد، اما امروز و پس از گذشت حدود ۲۰ سال، نه تنها این هدف محقق نشده، بلکه به نظر می‌رسد این پرونده از دستور کار جدی متولیان میراث فرهنگی نیز خارج شده است.

این کارشناس ارشد حفاظت و مرمت آثار تاریخی ادامه داد: این در حالی است که کشورهای مختلف برای ثبت جهانی آثار تاریخی خود، سال‌ها برنامه‌ریزی، مطالعات تخصصی و رایزنی‌های بین‌المللی انجام می‌دهند، اما در ایران، یکی از مهم‌ترین اسناد هویت تاریخی کشور همچنان در انتظار اراده مدیریتی باقی مانده است.

وی یادآور شد: نقش رستم تنها یک محوطه تاریخی نیست؛ آرامگاه چهار پادشاه هخامنشی، کعبه زرتشت، نقش‌برجسته‌های کم‌نظیر ساسانی و آثار به‌جامانده از دوره عیلامی، این مجموعه را به موزه‌ای زنده از بیش از دو هزار سال تاریخ و تمدن ایران تبدیل کرده است. با این وجود، نبود برنامه‌ریزی منسجم، تغییر مداوم اولویت‌ها، ضعف در پیگیری پرونده ثبت جهانی و بی‌توجهی به ظرفیت‌های بی‌بدیل این اثر، موجب شده نقش رستم همچنان پشت درهای یونسکو باقی بماند.

رخشنده‌خو بیان کرد: پرسش اساسی اینجاست که معیار وزارت میراث فرهنگی برای اولویت‌بندی پرونده‌های ثبت جهانی چیست؟ چرا یکی از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی ایران و خاورمیانه هنوز در صف انتظار قرار دارد؟

مدیر داخلی مجموعه نقش رستم اظهار کرد: ثبت جهانی، تنها کسب یک عنوان بین‌المللی نیست؛ این اقدام می‌تواند زمینه‌ساز افزایش حفاظت، جذب اعتبارات تخصصی، توسعه گردشگری فرهنگی، ارتقای جایگاه علمی و معرفی شایسته تمدن ایران در سطح جهان باشد. تعلل در ثبت جهانی نقش رستم، به معنای از دست رفتن فرصت‌هایی است که شاید به آسانی قابل جبران نباشند.

وی در پایان گفت: اکنون انتظار می‌رود وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با شفاف‌سازی درباره وضعیت این پرونده، دلایل این تأخیر طولانی را برای افکار عمومی و جامعه تخصصی تشریح کرده و ثبت جهانی نقش رستم را به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی خود در دستور کار قرار دهد؛ چرا که حفاظت از میراث تمدنی ایران، بیش از آنکه یک شعار باشد، نیازمند تصمیم‌های عملی و مسئولانه است. 

انتهای پیام