ماه محرم، تنها موسم سوگواری نیست، فرصتی برای بازخوانی یکی از مهم‌ترین نبردهای تاریخ بر سر حقیقت است و اگر عاشورا در میدان کربلا رقم خورد، تداوم آن در میدان روایت و تبیین معنا یافت؛ جایی که حضرت زینب(س) اجازه ندادند حقیقت زیر غبار تبلیغات و تحریف دشمن پنهان بماند. امروز نیز در عصر جنگ‌های شناختی و رسانه‌ای، بازخوانی سیره آن حضرت می‌تواند الگویی برای مقابله با تحریف، حفظ امید اجتماعی و روایت صادقانه واقعیت باشد. 

ایکنا- اگر جنگ روایت‌ها را نبرد بر سر تفسیر و روایت واقعیت بدانیم، نقش حضرت زینب(س) در شکست روایت‌سازی دستگاه اموی چه بود؟

محرم امسال با شرایطی متفاوت و هم‌زمان با حوادث جنگ تحمیلی سوم فرارسیده است؛ رخدادهایی که بیش از گذشته، ابعاد مختلف نهضت عاشورا و رسالت حضرت زینب(س) را برای جامعه امروز نمایان می‌کند، استمرار مکتب حسینی تنها با شمشیر و نبرد نظامی تحقق نیافته است بلکه بخش مهمی از تداوم این نهضت، مرهون جهاد تبیین و روایتگری حضرت زینب(س) است. 

اگرچه عاشورا با شهادت امام حسین(ع) و یاران ایشان به اوج خود رسید اما پس از آن، حضرت زینب(س) رسالت سنگین روایت حقیقت را برعهده گرفتند و اجازه ندادند دشمن، تاریخ را مطابق خواست خود بازنویسی کند، مأموریت حضرت زینب(س)، ساختن روایت حقیقی از عاشورا بود و دشمن تلاش می‌کرد با تحریف واقعیت‌ها، قیام امام حسین(ع) را شورشی علیه حکومت معرفی کند و با جعل روایت، افکار عمومی را منحرف سازد؛ اتفاقی که امروز از آن با عنوان جعل عمیق یا جنگ شناختی یاد می‌شود

دستگاه تبلیغاتی بنی‌امیه به مردم القا می‌کرد که گروهی از دین خارج شده و علیه حکومت یزید قیام کرده‌اند، در حالی که مشروعیت حکومت یزید حتی بر اساس مفاد صلح‌نامه امام حسن مجتبی(ع) با معاویه نیز محل اشکال بود و معاویه متعهد شده بود پس از خود، تعیین حاکم را به امت اسلامی واگذار کند اما با تعیین یزید به ‌عنوان جانشین، این تعهد را نقض و زمینه استمرار حکومت بنی‌امیه را که یک حکومت ضد اسلامی و ضد بشری بود، فراهم کرد.

تحریف روایت عاشورا از همان آغاز در دستور کار دشمن قرار داشت، در تمام مراحل واقعه عاشورا، جریان باطل می‌کوشید حقیقت را وارونه جلوه دهد، اما همواره حقیقت در حال مبارزه با باطل بود و امام حسین(ع) تا آخرین لحظات عمر شریف خود، رسالت تبیین حقیقت را رها نکردند و همواره مردم را به حق و هدایت فراخواندند، حتی زمانی که همه یاران امام به شهادت رسیده بودند، حضرت با در آغوش گرفتن حضرت علی‌اصغر(ع) و درخواست آب برای ایشان، در واقع آخرین تلاش خود را برای بیدار کردن وجدان‌های خفته انجام دادند. 

امام(ع) می‌دانستند دشمن به این کودک نیز رحم نخواهد کرد، اما می‌خواستند این صحنه، زمینه هدایت برخی از افراد را فراهم کند زیرا در منطق اسلام، هدف جنگ صرفا غلبه نظامی نیست، بلکه نجات انسان‌ها و آشکار شدن حقیقت است. دشمن پس از واقعه عاشورا و با به شهادت رساندن سیدالشهدا(ع) به دنبال ایجاد ترس در دل مومنین و شیعیان و یاس برای ادامه دادن راه آنان بود که حضرت زینب(س) جنگ روایت‌ها را به سود جبهه حق تغییر دادند.

ایکنا- حضرت زینب(س) چگونه با جنگ روانی و روایت‌سازی دشمن پس از عاشورا مقابله کردند و این الگو چه نسبتی با جنگ شناختی امروز دارد؟

دشمن می‌خواست با ایجاد رعب و ناامیدی، شیعیان را از ادامه راه بازدارد، همان سیاستی که پیش از ورود امام حسین(ع) به کوفه نیز از سوی عبیدالله بن زیاد دنبال شده بود، عبیدالله بن زیاد با تطمیع گروهی و ایجاد رعب و وحشت در میان مردم، آنان را از همراهی با امام بازداشت، اما در جبهه حسینی نه ترس کارساز بود و نه یأس زیرا یاران امام به وعده الهی ایمان داشتند و از دشمن هراسی نداشتند. 

قرآن کریم نیز مؤمنان را به همین حقیقت فرا می‌خواند که از دشمن نترسند و تنها از خداوند خوف داشته باشند «إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ؛ در حقیقت این شیطان است که دوستانش را [با شایعه پراکنی و گفتار وحشت زا، از رفتن به جهاد] می‌ترساند؛ پس اگر مؤمن هستید از آنان نترسید و از من بترسید»(سوره مبارکه آل عمران/آیه 175)

رمز ایستادگی حضرت زینب(س) نیز همین بود، ایشان در برابر عبیدالله و یزید هیچ هراسی به دل راه ندادند و با روایت سازی صحیح عاشورا، ترس را به جبهه دشمن بازگرداندند و امید را در میان اهل حق زنده نگه داشتند و اوج اقتدار حضرت زینب(س) در مجلس یزید نمایان شد؛ زمانی که یزید با غرور از حضرت زینب(س) پرسید نتیجه این واقعه را چگونه می‌بیند و ایشان با جمله تاریخی «ما رأیتُ إلا جمیلاً» تمام روایت دشمن را فرو ریختند، درواقع این پاسخ نشان داد که انجام وظیفه الهی و شهادت در راه خدا، عین زیبایی و عزت است، نه شکست.

در جنگ تحمیلی سوم الطاف الهی برای ملت ایران مشخص بود و قائد شهید طی آخرین سخنرانی‌های خود درباره پیروزی ملت در صورت بروز دوباره جنگ و عاشورایی دیگر اشاره کرده بودند و نه تنها شکست نخوردیم بلکه توانستیم خواسته‌ها و قدرت خود را به دشمن تحمیل کنیم، مردم ایران همانند کوفیان نترسیدند، ایستادند و میدانداری کردند، زمانی که موشک ها بالای سر مردم بود؛ عقب نشینی نکردند، پذیرفته بودند باید در مقابل دشمن بایستند و بجنگند و همینگونه توانستند یاس را به دل دشمن بیندازند.

پس از مدت کوتاهی از جنگ تحمیلی سوم؛ آثار یاس و ناامیدی دشمن کاملا نمایان شد و برای توافق و آتش بس با ما به التماس افتاد، زیرا علاوه بر میدان نظامی؛ میدان خیابان به دست مردم بود و این اتحاد قوی باعث ترس دشمن شده بود و اینها را از مکتب حسینی آموختیم، همچنین در ادامه که با یک جنگ شناختی و رسانه‌ای رو به رو هستیم باید زینبی عمل کنیم؛ نباید بترسیم، نباید تسلیم دشمن شویم و مایوس از آینده نشویم.

پس از جنگ دشمنی دشمنان شدت می‌گیرد زیرا نتوانست در نبرد نظامی موفق عمل کند و یکی از اقدامات دشمن؛ بزرگ نمایی مشکلات، ایجاد ترس و ناامیدی نسبت به آینده است، خداوند در قرآن برای جامعه مسلمانان دستورالعمل‌هایی قرار داده و همانطور که پیشتر به آیه 175 سوره آل عمران اشاره کردیم، شیطان دوستان خودش را می‌ترساند و مومنان فقط از خداوند می‌ترسند.

شیطان بزرگ؛ آمریکا نیز به دنبال ایجاد ترس میان مردم ایران بود، ادعا می‌کرد که من تمدن ایران را از بین خواهم برد و زیرساخت‌ها را نابود می‌کنم، همه این تهدیدات پوچ را برای عقب‌نشینی ایران انجام می‌داد اما از لحظات اولیه جنگ، مردم حمایت خود را از نیروهای مسلح اعلام کردند و در مقابل دشمن ایستادند، طبق آمار رسانه‌های خارجی؛ ترامپ در طول جنگ با ایران حداقل 38 بار از موضع خود عقب‌نشینی کرده است. نظام و مردم ما با ایستادگی و یکپارچگی توانستند یاس و ترس را به دشمن تحمیل کنند و اینها معانی مکتب حسینی است و مردم ایران امروز به این آموزه‌ها اقتدا می‌کنند.

ایکنا- رسانه‌های امروز برای مقابله با تحریف، شایعه‌سازی و عملیات روانی دشمنان تا چه اندازه می‌توانند از روش و سیره حضرت زینب(س) الگوبرداری کنند؟

امام سجاد(ع) حضرت زینب(س) را عالمه خطاب می‌کنند «أنتِ بِحَمدِ اللّه عالِمَةٌ غَيرُ مُعَلَّمَةٍ فَهِمَةٌ غَيرُ مُفهَّمَةٍ؛ تو، بحمداللّه، عالمى هستى كه نزد كسى تعليم نديدى و دانايى هستى كه نزد كسى نياموختى» (بحارالانوار، ج 45، ص164). ایشان با حکمت عاشورا را مدیریت کردند و ما امروز میراث دار تعلیمات حضرت زینب هستیم، ایشان یک کار بزرگ رسانه‌ای انجام دادند.

روایتگری باید مبتنی بر حقیقت و واقعیت باشد، مبتنی بر الگوهای معنوی و امدادهای الهی باشد که دشمن ما متوجه این الگوها نیست و نمی‌شود، مهمترین نکته درباره چگونگی برخورد حضرت زینب(س) با دشمن این است که در اوج سختی امیدآفرین بودند و رسانه‌های امروز نیز باید منشا امیدآفرینی باشند، نه یک امید واهی و خیالی بلکه بر اساس واقعیت‌ها، باید بدانیم دشمنان به دنبال ایجاد ناامیدی در جامعه هستند، بنابراین رسانه‌ها باید روایتگر امید باشند و فهم آینده روشن را به مردم ارائه کنند.

جامعه شیعه با انتظار در آمیخته و جامعه‌ای که منتظر منجی است یک جامعه امیدوار است و دشمن به دنبال از بین بردن همین امید است، حضرت زینب(س) لحظه به لحظه درحال تبلیغ و بیان واقعیت است و به کاروان خود امید و آرامش می‌دهد، یکی از رسالت‌های رسانه امروز؛ آرامش‌بخشی به جامعه است، کشور پس از جنگ ناملایمات اقتصادی به همراه دارد که رسانه‌ها در این شرایط باید به جامعه آرامش ببخشند، درواقع این مفهموم که دوران جنگ با پساجنگ متفاوت نیست را تبیین کنند.

اصناف، بازاریان، تولیدکنندگان و تمامی اقشاری که در اقتصاد دخیل هستند باید بیشتر از دوران جنگ همراه مردم باشند، همچنین رسانه‌ها باید روایتگر قهرمانی این قشر باشند، اگر یک تولیدکننده یا هنرمند توانست یک مسئله را از کشور رفع کند باید به عنوان قهرمان معرفی شود، بنابراین رسانه‌ها همراه با امیدآفرینی باید واقعیت‌ها را روایت کنند و می‎توانیم با راهکارهای افزایش امیدآفرینی به یک جامعه پویا برسیم. 

جامعه ایران یک جامعه بسیار بزرگ است که زیرساخت، امکانات و منابع انسانی دارد و این منابع انسانی باارزش‌ترین دارایی جامعه است، باید امیدوارانه برای فتح قله‌های آینده حرکت کنیم، آینده را روشن ببینیم و هرشخصی وظیفه خود را به درستی انجام دهد، پیروزی مطلق نصیب جبهه حق خواهد بود و این وعده خداوند است. 

انتهای پیام