امام علی (ع) می فرماید
۞ هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است. ۞
افزونه جلالی را نصب کنید. - 27 محرم 1448
شناسه خبر : 373569
  پرینت تاریخ انتشار : 12 جولای 2026 - 15:09 | 4 بازدید

تبیین ابعاد اخلاقی و محوریت «عزت» در قیام امام حسین(ع)

به گزارش ایکنا، مهدی خزایی، استادیار دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه، در نشست علمی «درس‌های اسلامی و شیعی از قیام سیدالشهدا(ع)» تأکید کرد که یکی از اهداف اصلی قیام امام حسین(ع)، احیای ارزش‌های اخلاقی است. این نشست که توسط مؤسسه فرهنگی زمام و با همکاری مرکز تخصصی علامه طباطبائی(ره)، گروه الهیات و نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در […]

تبیین ابعاد اخلاقی و محوریت «عزت» در قیام امام حسین(ع)


ارسال/ عزت‌طلبی و احیای ارزش‌های اخلاقی؛ مهمترین پیام عاشورابه گزارش ایکنا، مهدی خزایی، استادیار دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه، در نشست علمی «درس‌های اسلامی و شیعی از قیام سیدالشهدا(ع)» تأکید کرد که یکی از اهداف اصلی قیام امام حسین(ع)، احیای ارزش‌های اخلاقی است. این نشست که توسط مؤسسه فرهنگی زمام و با همکاری مرکز تخصصی علامه طباطبائی(ره)، گروه الهیات و نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه برگزار شد، میزبان تحلیل‌های علمی پیرامون ابعاد اخلاقی واقعه عاشورا بود.

خزایی در این نشست اظهار کرد: از آغاز تا پایان این واقعه عظیم، موارد متعددی از توجه به ارزش‌های اخلاقی در رفتار حضرت سیدالشهدا(ع) قابل مشاهده است؛ از جمله احترام به تمامی افراد، اعم از موافقان و مخالفان، که به عنوان یک اصل اخلاقی در قیام عاشورا برجسته است.

وی همچنین با اشاره به صداقت آشکار امام حسین(ع) در تبیین اهداف قیام، افزود: توجه به نیازهای مادی و معنوی اطرافیان از دیگر ارزش‌های اخلاقی این قیام است؛ به گونه‌ای که هنگام رسیدن به لشکر حر، ایشان به لشکریان خود تأکید کردند که حتی اسب‌های لشکر حر را نیز سیراب کنند.

استاد دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه در ادامه تحلیل‌های خود با محوریت «عزت» در قیام سیدالشهدا(ع)، به بررسی چرایی وقوع این قیام در سال ۶۱ هجری پرداخت.

 

وی با اشاره به پیشینه تاریخی این واقعه تصریح کرد: نزدیک به ۲۰ سال پیش از عاشورا، بنی‌امیه بر سرزمین‌های اسلامی مسلط شدند و در تمامی منابر، به سَب و لعن حضرت علی(ع) پرداختند؛ دورانی که امام حسن(ع) نیز ده سال از آن را تجربه کردند. امام حسین(ع) در دوران معاویه نیز با وجود مخالفت شدید با مدل و روش حکومتی بنی‌امیه، برای مدتی صبوری کردند، اما در دوره یزید، شرایط به گونه‌ای شد که تحمل وضعیت موجود دیگر ممکن نبود.

خزایی در تبیین دلایل عدم پذیرش بیعت امام حسین(ع) با یزید، به سه نکته کلیدی اشاره کرد: 

نخست؛ نقض معاهده صلح:

وی اظهار کرد: طبق صلح امام مجتبی(ع) با معاویه، ایشان نباید جانشینی تعیین می‌کرد، اما معاویه برخلاف توافقات، یزید را به قدرت رساند. امام حسین(ع) در گفتگو با عبدالله بن زبیر تأکید کردند که به دلیل این نقض عهد و حقانیت خود در امر حکومت، هرگز با یزید بیعت نخواهند کرد. 

 

دوم؛ فسق و فساد یزید

خزایی با اشاره به شخصیت یزید، اظهار کرد: امام(ع) ایشان را فردی فاسق توصیف کردند که آشکارا به شراب‌خواری، قمار و رفتارهای ناشایست می‌پرداخت و حکومت چنین فردی هرگز پذیرفتنی نبود.


سوم؛ رویکرد تهدیدآمیز در طلب بیعت

 

وی ابراز کرد: یزید از طریق ولید بن عتبه (حاکم مدینه)، با تعبیر «اخذاً شدیداً» (به شدت و سخت‌گیرانه)، خواستار بیعت امام(ع) شد. این رویکرد، دقیقاً منطق ظالمان در طول تاریخ است که تنها با زور و تهدید به دنبال تسلیم دیگران هستند.

 

استاد دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه در ادامه با استناد به آیات قرآن کریم درباره فرعون، تحلیل کرد: رویکرد فرعونی، خوار و ذلیل کردن مردم برای به دست آوردن اطاعت است. جامعه‌ای که دچار ذلت می‌شود، ویژگی‌های خاصی دارد؛ از جمله سکوت در برابر ظلم، عدم واکنش به حوادث و فدای کردن حقیقت به نفع مصلحت صاحبان قدرت. در چنین شرایطی، دین به ابزاری برای توجیه قدرت تبدیل می‌شود؛ پدیده‌ای که مصادیق آن را امروز در جهان اسلام در مواجهه با قدرت‌های استکباری شاهدیم.

عزت؛ پیام روشن کربلا

استاد دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه با بیان اینکه قرآن کریم در آیات متعدد از جمله: فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا بر عزت تأکید کرده است، گفت: آیه تأکید دارد که تمام عزت برای خداست یا در آیه پایانی سوره صافات تاکید دارد که خداوند صاحب عزت است؛ در سوره منافقون در آیه هشت فرموده است:  وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَٰكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ در اینجا دایره عزت را توسعه داد و فرمود که عزت برای خدا، پیامبر(ص) و مؤمنین است یعنی هیچگاه جامعه دینی نباید ذلیل شود و منش مؤمن داشتن عزت است و این عزت هم به خاطر سبک رفتار خود آنان است. 

خزایی با تاکید بر اینکه چند بیان از امام حسین(ع) در پاسخ به یزید داریم، بیان کرد: در ابتدای امر یزید از والی مدینه خواست که بیعت شدید با حسین بن علی بگیر؛ براساس مطالب کتاب ابن اعثم کوفی آمده است که امام حسین(ع) نزد والی مدینه رفت و فرمود که ما اهل بیت نبوت و معدن رسالت و مختلف الملائکه و محل الرحمه و … هستیم و یزید قاتل نفس محترمه و شارب خمر و انواع فسادها است و «مثلی لا یبایع مثله». 

وی ادامه داد: در این جا و در وقتی که هنوز خروجی از مدینه هم صورت نگرفته است حضرت با حاکم مدینه این موضع تند را می‌گیرند. ایشان فرمودند ما که منتسب به خاندان نبوت و رسول خدا و معدن نبوت و رسالت هستیم  و ملائکه به سمت ما می‌ایند و بنا «فتح الله و بنا ختم» حق نداریم زیر بار ظلم یزید برویم. این فرازها در زیارت جامعه کبیره آمده است و رهبری شهید هم با تکیه بر همین درس تاریخی امام حسین(ع) فرمودند ملت ایران زیر بار ظلم و بیعت با یزیدیان زمان یعنی آمریکا نخواهد رفت. 

استاد دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه بیان کرد: در وصیت امام به محمدبن حنفیه هم نکات مهمی آمده است که ابن اعثم در کتابش آورده است:  هذا ما اوصى به الحسين بن علي الى اخيه محمد بن الحنفية. يشهـد ان لا اله الا اللّه وحده لا شريك له و ان محمدا عبده و رسوله ، جاء بالحق من عند الحق و ان الجنة و النار حق و ان الساعة اتية لا ريب فيها و ان اللّه يبعث من في القبور، و اني لم اخرج اشرا و لا بطـرا و لا مفسدا و لا ظالما و انما خرجت لطلب الاصلاح في امة جدي (ص) اريد ان امر بالمعروف و انهي عن المنكر و اسير بسيرة جدي و ابي علي ابن ابي طالب(ع). 

وی ادامه داد: امام تأکید فرمودند من برای اصلاح و نجاح قیام می‌کنم. انما خرجت لطلب الاصلاح فی امه جدی. این هم دومین موضع‌گیری است و قصد خود را هم اصلاح جامعه و قرار دادن آن در مسیر پیامبر(ص) و امیرمؤمنان(ع) است که در آیه هشتم سوره مبارکه منافقون مورد تاکید است یعنی عزت خدا، رسول و جامعه مؤمنان.  

خزایی اظهار کرد: برجسته‌ترین تأکید بر عظمت‌مندی در خط رسول خدا هم در روز عاشورا در فرمایش امام حسین(ع) بیان شده است: ایشان فرمودند:  «الا و انّ الدعیّ ابن الدعیّ قد رکز بین اثنتین بین السّلّة و الذّلّة و هیهات من الذّلّة..» . این حرام‌زاده مرا بین دو چیز یعنی شمشیر و تن دادن به ذلت مخیر کرده است و هیهات من الذله. من زیر بار ذلت نمی‌روم چرا چون قرآن فرموده است که ان العزه لله جمیعا. محور این سخنان دقیقا منطبق بر فرمایشات قرآن کریم در آیات متعدد از جمله آیه هشتم سوره منافقون است.  

ذلت هرگز!

وی ادامه داد: ایشان فرمودند طرف مقابل از ما خواسته است تا ذلت را بپذیریم و هیچ وقت چنین چیزی شایسته ما نیست و از ما دور است؛ بنابراین مهمترین پیام عاشورا عزت‌مندی است که ارزان و راحت به دست نمی‌آید و هزینه دارد. حفظ عزت اسلامی و ایمانی در شکل‌گیری واقعه کربلا بسیار برجسته است و جریان مخالف تمایل داشت که حسین بن علی(ع) و پیروان ایشان را ذلیل کند و از این ذلت برای تحکیم قدرت خود به کار بگیرد. 

خزایی تصریح کرد: رهبری شهید با تأسی به امام خود در سخنرانی آخرشان به ویژه مورد تأکید قرار دادند گرچه در خط مشی ایشان در طول رهبری این روحیه وجود داشت. چند سال قبل نخست وزیر ژاپن حامل یک پیامی از همین ترامپ یاوه‌گو برای رهبر شهید انقلاب بود و ایشان اصلا نامه را از مسئول ژاپنی تحویل هم نگرفتند و او مجبور شد این نامه را زیر پایش بگذارد. این روحیه برخاسته از همین منش عزت‌طلبی و زیر بار زور نرفتن است. 

انتهای پیام



منبع

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.