به گزارش ایکنا، متن سخنان حجت‌الاسلام و المسلمین محمدعلی مروجی طبسی، استاد دانشگاه حضرت معصومه(س) در نشست علمی «نظریه انسان ۲۵۰ ساله؛ نگاهی به مبانی قرآنی و حدیثی دیدگاه رهبر شهید انقلاب» که 20 تیرماه برگزار شد، به شرح زیر است:

رهبر شهید و آقای شهید ایران از اوان جوانی متفکر، اندیشمند و عالم و جامع‌الاطراف بود و ما با خسارت بزرگی با از دست دادن ایشان مواجه شدیم؛ ایشان در بسیاری از زمینه‌ها از جمله فقه، اسلام‌شناسی و… صاحبنظر بود؛ ایشان به معنای واقعی کلمه در رشته‌های مختلف علوم اسلامی اهل مطالعه و اندیشه و اهل رأی و نظر بود و اگر بخواهیم عمق این فاجعه را مورد تأمل قرار دهیم، حادثه، بسیار دردناک و غم‌بار است.

عنوان انسان 250 ساله، عنوانی است که رهبر عظیم‌الشأن و عالم و حکیم ما برای کتاب خودشان به کار بردند و بنده واژه نظریه را به آن اضافه کردم زیرا واقعاً یک نظریه در مورد سیره اهل بیت(ع) است و بنده قصد دارم به این سؤال جواب بدهم که مبانی قرآنی و روایی این نظریه چیست.

در گام اول، تقریری از این نظریه ارائه می‌کنم که منبع عمده هم همین کتاب 250 ساله است. چرا 250 ساله؟ چون بعد از وفات پیامبر(ص) زندگی مبارزاتی ائمه(ع) آغاز شد و تا زمان امام عسکری(ع) ادامه یافت(11 هجرت تا 260 هجری قمری) و به غیبت منتهی شد. ایشان فرموده‌اند این بزرگواران یک شخصیت هستند و هدف و جهت آنان یکی است لذا نباید تصور کنیم 11 زندگی متفاوت از سوی ائمه باید تحلیل شود بلکه همه ائمه(ع) در حقیقت یک انسان است که 250 سال عمر کرده است و متناسب با شرایط زمانی و مکانی این 250 سال، کنشگری مختلف و البته با هدف واحد داشته‌اند. 

رهبری شهید فرموده‌اند: سیره و زندگی اهل بیت(ع)، 250 سال یک خط ممتد را طی کرده است و ایشان مبارزه حاد سیاسی داشته‌اند. مبارزه حاد سیاسی هم مبارزه برای تشکیل حکومت اسلامی و علوی بوده است یعنی ائمه(ع) در یک مجاهدت و مبارزه بی‌امان دنبال تشکیل حکومت علوی و الهی بودند و به تعبیر بنده قصد داشتند حاکمیت الله در جامعه محقق شود. پس اصل مدعای ایشان این است که اهل بیت(ع) دنبال تحقق حکومت الهی در جامعه بودند. طبیعتاً مراد ایشان این نیست که حکومت اسلامی در دوره همه ائمه(ع) ایجاد شود، بلکه آینده کوتاه، میان و بلندمدت را ترسیم کرده بودند.

اینکه ایشان فرموده‌اند اهل بیت(ع) یک هدف واحد دارند و خودشان نور واحد هستند منشأ روایی دارد؛ در زیارت جامعه کبیره که از میراث و یادگاری امام هادی(ع) است، می‌خوانیم: وَ انّ ارْواحَکُمْ وَ نُورَکُمْ وَ طینَتَکُمْ واحِدَةٌ؛ در روایت دیگری داریم که همه این بزرگواران از یک نور واحد خلق شده‌اند. هدف همه ائمه(ع) تشکیل و تحقق حکومت اسلامی و الهی بوده است. 

مبانی قرآنی نظریه «انسان 250 ساله»

برای تبیین مبانی قرآنی می‌توان به چند دسته آیات اشاره کرد؛ آیات نهی از طاغوت، نهی از تبعیت از شیطان، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر، قیام به قسط و اصلاح. این چند دسته مبانی قرآنی نظریه انسان 250 ساله هستند که به برخی آیات اشاره می‌کنم. البته خود رهبر شهید در کتابشان به این آیات تصریح نکرده‌اند ولی اشاراتی وجود دارد که نشان می‌دهد معطوف به این آیات است.

از جمله در آیه 36 سوره نحل فرموده است: وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ؛ براساس این آیه شریفه، اجتناب از طاغوت و عبادت خداوند دو مأموریت اصلی برانگیختن رسولان و انبیاء در همه امت‌ها بوده است. در آیه 17 سوره زمر هم خداوند فرموده است: وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَنْ يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَىٰ فَبَشِّرْ عِبَادِ؛ اساساً لازمه توحید و موحدبودن این است که از طاغوت دوری شود. 

طاغوت در روایات اهل بیت(ع) یعنی طغیانگر؛ بنابراین طاغوت می‌تواند ابلیس و شیطان یا نفس انسان و یا هر کسی باشد که در برابر خدا بایستد و راه خدا را مسدود کند؛ به تعبیر رهبری شهید در «طرح کلی اندیشه اسلامی»، طاغوت هر چیزی است که در برابر خداوند می‌ایستد؛ کسی که خودش گمراه و فاسد است و بشریت ر ا هم به فساد و انحراف می‌کشاند. 

خداوند دستور به تبعیت از پیامبر(ص) و اولی‌الامر داده است: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ و هر کسی بخواهد غیر این مسیر را طی کند، طاغوت است؛ امروز قطعاً طاغوت نظام استکبار جهانی به سردمداری آمریکای جنایتکار و رژیم غاصب صیهونی است و این‌ها بدون تردید پیشوایان گمراهی و کفر هستند، بنابراین یکی از مستندات قرآنی نظریه انسان 250 ساله، اجتناب از طاغوت است.

مصادیق دیروزی و امروزی حکومت‌های طاغوتی

بنی‌عباس و بنی‌امیه هیچ وجاهت شرعی برای تشکیل حکومت نداشتند و نظام آن‌ها موروثی و سلطنتی بود و هیچ مشروعیتی از جانب خداوند نداشتند لذا طاغوت بودند. ائمه(ع) هم همه تلاش خود را سرنگونی و برچیدن این طواغیت به کار گرفتند، گرچه به دلیل عدم آگاهی مردم زمانه خود موفقیت نیافتند، بنابراین به تعبیر رهبری شهید، مبارزه حاد ائمه(ع) در راستای نفی طاغوت بوده و همه برنامه‌ریزی ایشان برای سرنگونی حکومت طواغیت بوده است.

در آیه وَجَاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ ۚ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ فرموده است جهادی را به جا بیاورید که حق جهاد خدا ادا شود؛ علامه طباطبایی در ذیل این آیه، جهاد را تعریف کرده است؛ جهاد به معنای تلاش و کوشش است و اینکه انسان از همه ظرفیت و توانایی خود برای دفع کردن دشمن استفاده کند و البته تلاش برای دفع دشمن در غالب موارد در نبرد نظامی است ولی علامه فرموده که این موضوع توسعه پیدا کرده است. دشمن فقط دشمنی نیست که دست به شمشیر برده است و با ما در صحنه نظامی در حال نبرد است بلکه شامل دشمنان دیگر مانند مبارزه با نفس اماره و شیطان هم می‌شود.  

رهبر شهید و معظم انقلاب اسلامی هم این دیدگاه را دارند؛ در کتاب الجهاد و سخنرانی‌های متعدد به بحث جهاد پرداختند و تأکید کردند تلاش و کوششی، جهاد است که هدف آن مقابله با دشمن باشد و البته این جهاد باید مستمر، همه‌جانبه، هوشمندانه و فی‌سبیل‌لله باشد. 

مخاطب جهاد در دوره کنونی همه هستیم و هر کسی به سهم خود وظیفه دارد. رهبری شهید تلاش سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و تبیین و … را هم جهاد نامیده‌اند. ائمه(ع) بدون تردید در صف اول مجاهدان در راه حق بودند؛ در زیارت جامعه کبیره آمده است: و جاهدتم فی الله حق جهاده. شما حق جهاد در راه خدا را به جا آوردید یا در زیارت امین الله که برای همه اهل بیت(ع) خوانده می‌شود داریم: اشهد انک جاهدت فی الله حق جهاده. ائمه(ع) که امام امت اسلامی و امام بشریت هستند، بارزترین مصداق مجاهدان در راه خدا هستند و این مجاهده در برابر دشمنان و برای دفع آنان است. 

امر به معروف و نهی از منکر؛ وظیفه همگانی

دسته دیگر هم آیات امر به معروف و نهی از منکر است که در قرآن، فراوان به عنوان وظیفه عمومی آمده است از جمله: وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ؛ امر به معروف و نهی از منکر مختص یک صنف و گروه خاص نیست البته یک نکته وجود دارد و آن این است که منکر، فحشا و زشتی‌ها باید ریشه‌یابی شود زیرا برخی به صورت سازماندهی شده به فساد و فحشا بین مردم جهان می‌پردازند که نمونه آن در جزیره اپستین دیده شده است. 

اهل بیت (ع) همه به این آیات عمل کردند. ضمانت اقامه احکام الهی امر به معروف و نهی از منکر است و کسانی که منکر را به صورت گسترده و با برنامه رواج می‌دهند، مصداق بارز در این مقوله هستند؛ امروز نظام استکباری، نظام ترویج فحشا، فساد و منکر شده است. ما در زیارات ائمه(ع) شهادت می‌دهیم که شما حق را اقامه کردید و امر به معروف و نهی از منکر نمودید.  

دسته دیگر، آیات اصلاح است از جمله در آیه 117 هود فرموده است: وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهْلِكَ الْقُرَىٰ بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا مُصْلِحُونَ؛ در آیه دیگری از همین سوره از قول شعیب(ع) آمده است هدف من این است تا جایی که می‌توانم اصلاح کنم. این اصلاح می‌تواند بنیادی و جوهری و یا حتی ظاهری باشد. البته این شعار فقط مختص شعیب و سایر انبیاء نیست، بلکه ائمه(ع) که در خط انبیاء بودند اصلاح‌گری داشتند و این اصلاح در تفکر، اخلاق، نظامات فرهنگی، اقتصادی و سیاسی و … بود و آمدند تا فساد را در پرتو قوانین الهی ریشه‌کن کنند. 

انتهای پیام