بر ساحل نور عنوان درس‌گفتاری است که می‌کوشد با بیانی ساده، مختصر و کاربردی، مخاطب را با مفاهیم و پیام‌های قرآن کریم آشنا کند. حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدجواد بهشتی، پژوهشگر قرآنی، در هر قسمت از این بسته روزانه نوشتاری و تصویری، به شرح و تفسیر یک صفحه از قرآن می‌پردازد و ضمن ارائه ترجمه تحت‌اللفظی، نکات و مفاهیم کلیدی آیات را تبیین می‌کند. آنچه در ادامه می‌آید، خلاصه‌ای از مباحث مطرح‌شده درباره صفحه پانزدهم قرآن، شامل آیات ۹۴ تا ۱۰۱ سوره بقره است.

صفحه پانزدهم قرآن، بیش از هر چیز به پاسخ‌گویی به یکی از ادعا‌های بنی‌اسرائیل می‌پردازد؛ ادعایی که بر اساس آن، یهودیان خود را قوم برگزیده و نژاد برتر می‌دانستند و معتقد بودند که تنها آنان اهل بهشت هستند و اگر هم وارد دوزخ شوند، اقامتشان در آن کوتاه خواهد بود. همچنین خود را فرزندان خدا می‌خواندند و برای دیگر ملت‌ها جایگاهی در پیشگاه الهی قائل نبودند.

خداوند در پاسخ به این پندار می‌فرماید: «قُلْ إِنْ کَانَتْ لَکُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خَالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ...»؛ اگر حقیقتاً سرای آخرت تنها از آنِ شماست و دیگران بهره‌ای از آن ندارند، پس اگر راست می‌گویید، آرزوی مرگ کنید.

اما قرآن تصریح می‌کند که آنان هرگز چنین آرزویی نخواهند کرد؛ زیرا به سبب جنایت‌ها، خیانت‌ها و اعمالی که از پیش فرستاده‌اند، از سرانجام خود آگاهند و خداوند نیز به ستمکاران داناست. قرآن همچنین بیان می‌کند که یهودیان از همه مردم، حتی مشرکان، به زندگی دنیا حریص‌ترند و برخی از آنان دوست دارند هزار سال عمر کنند؛ در حالی که چنین عمر طولانی نیز آنان را از عذاب الهی دور نخواهد ساخت و خداوند به آنچه انجام می‌دهند، بیناست.

در ادامه آیات، به ماجرایی از گفت‌وگوی گروهی از یهودیان با پیامبر اکرم(ص) اشاره می‌شود. جمعی از یهودیان ساکن فدک به همراه دانشمند خود، «ابن‌سوریا»، نزد پیامبر آمدند و پرسش‌هایی مطرح کردند. پیامبر(ص) به همه پرسش‌های آنها پاسخ صحیح دادند. آنها گفتند تنها یک سؤال دیگر باقی مانده است؛ اگر پاسخ آن نیز درست باشد، ایمان می‌آوریم. پرسیدند فرشته‌ای که وحی را بر شما نازل می‌کند چه کسی است؟ پیامبر فرمودند: جبرئیل. آنان گفتند ما به جبرئیل ایمان نمی‌آوریم؛ زیرا او پیام‌آور جنگ است. این نیز بهانه‌ای دیگر از بهانه‌های بنی‌اسرائیل بود.

خداوند در این آیات می‌فرماید که جبرئیل به اذن الهی قرآن را بر قلب پیامبر نازل کرده است؛ کتابی که تصدیق‌کننده تورات است. اگر جبرئیل با آنان دشمنی داشت، کتابی می‌آورد که تورات در آن تصدیق نشده باشد، در حالی که قرآن، همان حقایق الهی را تأیید می‌کند و مایه هدایت و بشارت برای مؤمنان است.

همچنین همه فرشتگان الهی، از جمله جبرئیل، میکائیل و عزرائیل، فرمان‌بردار خداوند و از هرگونه خطا و نافرمانی مصون هستند و تفاوتی در اطاعت از فرمان الهی ندارند.

در ادامه نیز خداوند هشدار می‌دهد که هر کس با فرشتگان، پیامبران، جبرئیل و میکائیل دشمنی کند، در حقیقت با خداوند روبه‌رو شده است و چنین دشمنی، نشانه کفر خواهد بود.

سپس خداوند خطاب به پیامبر(ص) می‌فرماید که آیاتی روشن و روشنگر بر او نازل کرده است و تنها فاسقان آن را انکار می‌کنند. قرآن یادآور می‌شود که بنی‌اسرائیل بار‌ها پیمان‌های الهی را شکستند و هر بار گروهی از آنان عهد خود را کنار گذاشتند؛ بلکه بیشتر آنان با وجود شناخت حقیقت، به آن ایمان نیاوردند.

سرانجام آیات بیان می‌کند هنگامی که پیامبر اسلام(ص) با کتابی آمد که تورات موجود نزد آنان را تصدیق می‌کرد، گروهی از اهل کتاب، کتاب خدا را کنار گذاشتند؛ گویی هیچ آگاهی از آن نداشتند. آنان به سبب خودخواهی، استبداد رأی و حفظ منافع شخصی، از پذیرش حق و ایمان به پیامبر خاتم(ص) و قرآن سر باز زدند.

انتهای پیام