حجت‌الاسلام والمسلمین سجاد رجبی راوری، کارشناس دینی، در گفت‌و‌گو با ایکنا، با اشاره به جایگاه خانواده در منظومه تربیتی قرآن اظهار کرد: قرآن صرفاً کتاب نقل وقایع تاریخی نیست، بلکه کتاب هدایت و انسان‌سازی است. از این رو، تاریخ را برای عبرت‌آموزی و ساختن آینده روایت می‌کند و در میان رخداد‌های تاریخی، خانواده‌هایی را برجسته می‌سازد که منشأ تحولات بزرگ در مسیر هدایت بشر بوده‌اند.

وی خانواده حضرت عمران(ع) را یکی از شاخص‌ترین الگو‌های قرآنی دانست و افزود: قرآن داستان حضرت مریم(س) را از زمان تولد ایشان آغاز نمی‌کند، بلکه به نقطه‌ای بازمی‌گردد که زمینه شکل‌گیری این شخصیت بزرگ از آنجا آغاز شده است؛ یعنی نذر خالصانه مادر حضرت مریم(س).

این کارشناس دینی با استناد به آیه ۳۵ سوره مبارکه آل‌عمران، «إِذْ قَالَتِ امْرَأَتُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّی نَذَرْتُ لَکَ مَا فِی بَطْنِی مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّی إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ»، گفت: همسر حضرت عمران(ع) پیش از آنکه حتی از جنسیت فرزند خود آگاه باشد، او را برای خدمت در مسیر الهی نذر می‌کند. این اقدام، بیانگر نگاه توحیدی و آینده‌نگر خانواده‌ای است که تربیت فرزند را در چارچوب رسالت الهی معنا می‌کند.

وی یکی از مهم‌ترین آموزه‌های این آیه را ادب بندگی در انجام کار خیر دانست و بیان کرد: مادر حضرت مریم(س) با وجود نیت پاک و اقدام بزرگی که انجام داده است، باز هم خود را بی‌نیاز از لطف الهی نمی‌بیند و از خداوند می‌خواهد عمل او را بپذیرد. این همان روحیه‌ای است که در زندگی حضرت ابراهیم(ع) و حضرت اسماعیل(ع) نیز هنگام ساخت خانه خدا مشاهده می‌کنیم؛ آنجا که با وجود انجام بزرگ‌ترین مأموریت الهی، عرضه می‌دارند: «رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ». این نگاه نشان می‌دهد ارزش حقیقی اعمال، تنها به انجام آن نیست، بلکه به قبولی آن نزد خداوند وابسته است.

رجبی راوری با اشاره به ادامه ماجرای حضرت مریم(س) اظهار کرد: پس از تولد حضرت مریم(س)، در ظاهر شرایط با نذر اولیه مادر متفاوت شد، اما او از تصمیم الهی خود عقب‌نشینی نکرد. این بخش از داستان یکی از سنت‌های مهم الهی را آشکار می‌کند؛ اینکه انسان‌ها معمولاً در همان نقطه‌ای که نیت خیر کرده‌اند، مورد آزمایش قرار می‌گیرند. این امتحانات برای از بین بردن نیت‌های الهی نیست، بلکه برای رشد و تکامل آنهاست.

وی با تأکید بر اینکه حتی در نام‌گذاری حضرت مریم(س) نیز پایبندی به نیت الهی دیده می‌شود، گفت: در برخی نقل‌ها، نام «مریم» به بانوی عابد و خدمتگزار عبادتگاه معنا شده است. این نشان می‌دهد که مادر حضرت مریم(س) تلاش داشت در همه مراحل زندگی، انگیزه الهی خود را حفظ کند و اجازه ندهد، گذر زمان یا تغییر شرایط، هدف اولیه او را کم‌رنگ سازد.

این پژوهشگر قرآنی با اشاره به جایگاه حضرت مریم(س) در قرآن تصریح کرد: قرآن کریم هنگامی که از شخصیت‌هایی همچون حضرت مریم(س) و آسیه، همسر فرعون، سخن می‌گوید، آنها را صرفاً الگوی زنان معرفی نمی‌کند، بلکه در سوره تحریم می‌فرماید: «وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِینَ آمَنُوا»؛ یعنی این الگو‌ها متعلق به همه مؤمنان هستند و هر انسان مؤمنی می‌تواند از سیره آنان بهره‌مند شود.

وی با تأکید بر اینکه قرآن میان انجام عمل و پذیرفته شدن آن تفاوت قائل است، به بخشی از آیه ۳۷ سوره مبارکه آل‌عمران «فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ» اشاره کرد و گفت: ممکن است افراد بسیاری یک کار نیک انجام دهند، اما آنچه ارزش واقعی دارد، میزان قبولی آن نزد خداوند است؛ امری که در گرو اخلاص، تقوا و نیت الهی خواهد بود.

رجبی راوری ادامه داد: خداوند پس از پذیرش نذر مادر حضرت مریم(س)، زمینه رشد آن را نیز فراهم کرد و در قرآن فرمود: «وَکَفَّلَهَا زَکَرِیَّا». مادر حضرت مریم(س) آرزو داشت فرزندش خادم خانه خدا باشد، اما خداوند شرایطی فراهم کرد که یکی از پیامبران بزرگ الهی، سرپرستی و تربیت او را بر عهده بگیرد. این نشان می‌دهد که خداوند نیت‌های خالص را فراتر از تصور انسان رشد می‌دهد.

وی با اشاره به آیه «وَأَنبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا» افزود: این تعبیر، تصویر زیبایی از رشد یک بذر الهی است؛ نیتی خالصانه کاشته شد، در معرض امتحان قرار گرفت، مورد قبول خداوند واقع شد و سرانجام به درختی پربرکت تبدیل شد که ثمره آن، حضرت عیسی(ع) بود و آثار این جریان تا قرن‌ها در تاریخ بشر باقی ماند.

این کارشناس دینی، یکی دیگر از ویژگی‌های مادر حضرت مریم(س) را نگاه بلند او در دعا دانست و اظهار کرد: او تنها برای خود یا فرزندش دعا نمی‌کند، بلکه نسل‌های آینده را نیز در دعای خود شریک می‌سازد و می‌گوید: «وَإِنِّی أُعِیذُهَا بِکَ وَذُرِّیَّتَهَا مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ». این نگاه، افقی تمدنی و تربیتی را به نمایش می‌گذارد که آینده نسل‌ها را نیز در نظر دارد.

وی ایمان به غیب را نخستین ویژگی خانواده‌های تاریخ‌ساز برشمرد و گفت: قرآن در آغاز سوره بقره، نخستین ویژگی متقین را ایمان به غیب معرفی می‌کند. مادر حضرت مریم(س) نیز بدون آنکه نتیجه نذر خود را مشاهده کند، بر وعده الهی اعتماد کرد و مسیر زندگی خود را بر پایه ایمان و توکل بنا نهاد. خانواده‌هایی که می‌خواهند منشأ تحول باشند، باید چنین ایمانی را در تصمیم‌های مهم زندگی جاری سازند.

رجبی راوری افزود: استقامت در برابر آزمون‌های الهی نیز شرط تحقق نیت‌های بزرگ است. تجربه مادر حضرت مریم(س) نشان می‌دهد که نیت‌های الهی بدون عبور از میدان امتحان به ثمر نمی‌نشینند و همین پایداری است که یک تصمیم فردی را به جریانی اثرگذار در تاریخ تبدیل می‌کند.

وی با تأکید بر اینکه بسیاری از تحولات بزرگ تاریخ از درون خانواده‌ها آغاز شده است، گفت: خانواده حضرت عمران(ع)، حضرت مریم(س) را تربیت می‌کند و حضرت مریم(س) زمینه ظهور حضرت عیسی(ع) را فراهم می‌آورد. این زنجیره تربیتی نشان می‌دهد که خانواده مهم‌ترین نهاد برای تربیت انسان‌های تمدن‌ساز و اثرگذار است.

این کارشناس دینی با اشاره به خانواده حضرت مسلم بن عقیل(ع) اظهار کرد: در امتداد همین الگو‌های قرآنی، خانواده مسلم بن عقیل(ع) نیز نمونه‌ای از خانواده‌های تاریخ‌ساز است. مسلم بن عقیل(ع) به عنوان سفیر امام حسین(ع) در مسیر دفاع از حق و ولایت گام برداشت و همراهی خانواده او با این مسیر نشان داد که تاریخ‌سازی تنها محصول تلاش یک فرد نیست، بلکه حاصل شکل‌گیری خانواده‌ای است که همه اعضای آن در مسیر ارزش‌های الهی حرکت می‌کنند.

وی در پایان تأکید کرد: داستان خانواده حضرت عمران(ع)، حضرت مریم(س) و نمونه‌هایی همچون خانواده مسلم بن‌ عقیل(ع) نشان می‌دهد خانواده‌های تاریخ‌ساز بر پایه ایمان به غیب، اخلاص در نیت، استقامت در امتحان، نگاه بلند به آینده و تربیت الهی شکل می‌گیرند؛ الگویی که امروز نیز می‌تواند چراغ راه خانواده‌های مسلمان در مسیر تربیت نسل‌های مؤمن، مسئولیت‌پذیر و تمدن‌ساز باشد.

انتهای پیام