حجت‌الاسلام والمسلمین حمید احمدی، عضو گروه انقلاب اسلامی دانشگاه معارف اسلامی در یادداشتی که در اختیار ایکنا قرار داده، نوشت: خداوند سبحان علاوه بر نعمت‌‌های مادی فراوانی که عطا کردند، نعمت‌های پرشمار و عظیم معنوی را نیز برای تعالی آدمیان ارزانی داشته است. چنان‌که در قرآن کریم، بعثت پیامبر اکرم(ص) از نعمت‌های بزرگ و از منت‌های الهی شمرده شده است.

امام صادق(ع) در پاسخ به پرسشی، توجه به پیامبر اکرم(ص) و ولایت و محبت به اولیای‌ الهی را به عنوان نعمتی دانسته که از آدمیان در قیامت در مورد آن سؤال خواهد شد. چنان‌که سؤال شد: «معنای‌ نعیم‌ چیست‌؟ حضرت‌ فرمودند: محبّت‌ ما اهل‌ بیت‌ است‌.»

برهمین نگاه و اساس، قائد شهید از عزاداری حضرت‌ سیدالشهدا(ع) به عنوان نعمت یاد می‌کند و می‌فرماید: «از بزرگ‌ترین نعمت‌ها، نعمت خاطره و یاد حسین‌‌بن‌ علی(ع)، یعنی نعمت مجالس عزا، نعمت محرّم و نعمت عاشورا برای جامعه‌ شیعی ماست.»

یکی از اسباب و عللی که این آیین سوگ را به نعمت بدل ساخته، تعمیق و تحکیم پیوند‌ قلوب‌ و‌ مودت‌ و محبت عزاداران‌ با حضرت سیدالشهدا(ع) است که امام صادق(ع) آن را از نعمت‌هایی برشمردند که شایسته سؤال خداوند کریم باشد. بنابراین امام شهید فرمود: «بحث مودت خیلی مهم است. این مودت، با این ارتباطات عاطفی حاصل می‌شود؛ ماجرای مصیبت‌های این‌ها را گفتن، یک جور ایجاد ارتباط عاطفی است؛ ماجرای مناقب این‌ها و فضائل این‌ها را گفتن، یک جور دیگر پیوند عاطفی است. بنابراین، این عزاداری‌هایی که انجام می‌گیرد، این گریه و زاری‌هایی که می‌شود، این تشریح حوادث عاشورا که می‌شود، این‌ها چیزهای لازمی است.»

حال که این سوگمندانه‌ها نعمتی است بزرگ، باید شکر آن ادا کرد که اهل معرفت گفته‌اند، شکر نعمت، قدرشناسی و بهره درست و شایسته از آن باشد. چنان‌که امام شهید در صیانت از فرصت‌هایی که آیین عزاداری حضرت‌ سیدالشهدا(ع) خلق می‌کند، فرمود: «اگر در محتوا و مضمون منبرهای‌ما، مداحی‌های ما، هیئت‌های ما، نوحه‌خوانی‌های ما، محتوا و مضمون شایسته‌ای باشد، هیچ وسیله‌ای نمی‌تواند با آن‌ها مواجهه و مقابله کند، یعنی کاملاً منحصربه‌فرد است؛ ببینید، فرصت، این است؛ این فرصت را نباید ضایع کرد؛ این امکان را نباید از دست داد.»

با این رویکرد و نگاه است که‌ آن رهبر فرزانه شهید از برخی کج سلیقگی‌ها در فروکاستن مضمون و دگرگونی‌های ناصواب سطح و صورت این نعمت بزرگ، شکوه می‌کند: «بنده‌ گاهی اوقات اعتراض‌ می‌کنم به بعضی از مداحی‌ها که مثلاً فرض کنید در عزاداری دهه‌ محرّم،…می‌بیند مثلاً در یک جلسه همه دارند همین‌طور می‌پرند هوا و می‌آیند پایین؛ خب، این‌ چه فایده‌ای دارد؟ این‌ چه تأثیری دارد؟ کجای این عزاداری است؟

مجلس عزاداری و مدح سیدالشهدا(ع) را که عظمت او به‌ خاطر شهادت است، عظمت او به‌خاطر فداکاری‌ در راه‌ خدا است، عظمت او به‌خاطر گذشت است؛ گذشت از همه چیز، از همه‌ خواسته‌ها، از همه‌ مطلوب‌ها، تبدیل کنیم به یک نقطه‌ سبک، به یک جایی که یک تعدادی جوان لخت بشوند، بپرند هوا، بپرند پایین و ندانند چه می‌گویند، درست است؟ این، شکر این نعمت است که خدا به شما داده؟ این صدای خوش نعمت است؛ این توانایی اداره‌ مجلس نعمت است؛ این‌ها چیزهایی است که خدا به همه نداده است، به شما داده؛ باید این نعمت‌ها را شکر کرد.

قرآن کریم در آیه ۲۵۷ سوره بقره خروج آدمی از جهان ظلمانی به عالم نور و رستگاری را به ولایت الهی میسر می‌داند و می‌فرماید: «اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ؛ خدا یار اهل ایمان است که آنان را از تاریکیهای جهل بیرون آرد و به عالم نور برد، و آنان که راه کفر گزیدند یار ایشان شیاطین و دیوهایند که آنها را از عالم نور به تاریکیهای گمراهی در افکنند، این گروه اهل دوزخند و در آن همیشه خواهند بود.»

بنابراین لازمه بهرمندی از این ولایت را ایمان به خداوند دانسته است که پایه آن معرفت و عمل بر آن‌ مبنا باشد. لذا عمل صالح و ایمان را شرط رهایی و رستگاری بیان می‌کند.«إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ كه واقعا انسان دستخوش زيان است. إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ مگر كسانى كه گرويده و كارهاى شايسته كرده و همديگر را به حق سفارش و به شكيبايى توصيه كرده‌‌اند.»

خداوند سبحان چون عالم را به حب‌ خویش بنا نهاده‌ است و ولایتش‌ نیز بر حب مسقر ساخته و به اقتضای این‌ حب، معرفت و طاعت‌ تحصیل، تحکیم‌ و‌‌ تأیید شود و در امتداد ولایت خویش، ولایت پیامبر و اولیایش‌‌ را قرار‌ داده است‌ تا چشمه فیاض‌ ولایت‌ در جهان جاری شود و در شعاع درخشش نورانی ولی‌ خدا راه‌ها و جان‌ها روشن شوند و به همین سبب از پیامبر‌ خدا به سراج منیر یاد کرده است.

لذا قرآن کریم در سه سطح و ساحت از ولایت، معرفت و اطاعت از ولی سخن‌ گفته و هم مودت اولیایش را خواسته است.

چنان‌که قائد عظیم‌الشأن‌ شهید فرمود: «در قرآن نسبت‌ به اولیای‌ الهی سه تعبیر وجود دارد. نخست تعبیر ولایت است؛ إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ؛ ولى شما تنها خدا و پيامبر اوست و كسانى كه ايمان آورده‌‌اند همان كسانى كه نماز برپا مى دارند و در حال ركوع زكات مى‌‌دهند. معلوم‌ است که پیوند، ارتباط و معرفت، این‌ها داخل زیر مجموعه‌ ولایت‌ است. و گاه بحث اطاعت است؛ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌‌ايد خدا را اطاعت كنيد و پيامبر و اولياى امر خود را [نيز] اطاعت كنيد. این در عمل است. در میدان عمل باید طاعت و پیروی‌ کرد اما یک‌ بحث‌ سومی‌ وجود دارد و آن، بحث‌ مودت‌ است. این‌ مودت چیست؟ ولایت این‌ها را‌ داشته‌‌ باشید، اطاعت هم از‌ این‌ها بکنید؛ مودت‌ برای چیست؟ این‌ مودت، پشتوانه است.»

نکته مهم آن است که دو رکن و اساس مهم‌ ولایت یعنی معرفت و اطاعت بدون مودت، تضمینی برای ورود به حیات نورانی وجود نخواهد داشت و تجربه تاریخی نیز مؤید این ادعاست. امام شهید در نقش کلیدی مودت به اولیای الهی می‌فرماید: «اگر این مودت نباشد، همان بلایی بر سر امت اسلامی خواهد آمد که در دوران‌های اول بر سر یک عده‌ای آمد که همین مودت را کنار گذاشتند، به‌ تدریج اطاعت و ولایت هم کنار گذاشته شد. بحث مودت خیلی مهم است. این مودت، با این ارتباطات عاطفی حاصل می‌شود.»

ایشان سوگ و بیان مراثی و ندبه و گریه بر مصائب اولیای الهی را تجلی این مودت می‌داند و بیان می‌دارد: «ماجرای مصیبت‌های این‌ها‌ را گفتن، یک‌جور ایجاد ارتباط عاطفی است؛ ماجرای مناقب این‌ها و فضائل این‌ها را گفتن، یک جور دیگر پیوند عاطفی است.»

این عواطف است‌ که آن‌ معرفت و ولایت‌ و ایمان‌ را تحکیم و درونی و اطاعت از اولیای الهی را شوق‌ انگیز و آدمی را بدان‌ شائق می‌سازد. چنان‌که امام شهید فرمود: «این عاطفه‌ نسبت به اولیای‌ خدا، اولیای‌ دین، این‌ پیوند عاطفی، پشتوانه‌ بسیار ارزشمند پیوند فکری و پیوند عملی است. بدون این پشتوانه، خیلی سخت‌ می‌شود‌ در این راه حرکت کرد. این پیوند عاطفی، خیلی مهم است.»

انتهای پیام