به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی و روستایی و مدیرکل ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات، دوشنبه یکم تیرماه با موضوع تشریح دستورالعمل‌های پروژه مهر به ویژه فرایند ثبت‌نام دانش‌آموزان برای سال تحصیلی جدید در محل وزارت آموزش و پرورش برگزار شد.

حکیم‌زاده در ابتدای این نشست ضمن گرامیداشت ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و تجلیل از مقام شهدای والامقام، به ویژه شهدای فرهنگی و دانش‌آموز، امنیت و آرامش کنونی کشور را مرهون ایستادگی ملت و جانفشانی‌های سربازان و دلاوران این مرز و بوم دانست و تأکید کرد: مجموعه آموزش و پرورش با احساس مسئولیت، پای کار حفظ جریان تعلیم و تربیت ایستاده است.

این مقام مسئول از اتخاذ راهبرد‌های سه گانه برای «تداوم آموزش»، «ایجاد امید و آرامش در خانواده‌ها» و «نظارت کیفی بر فرآیند یادگیری» خبر داد و اعلام کرد که با اجرای این برنامه‌ها، میانگین حضور دانش‌آموزان در بستر فضای مجازی به ۹۷ درصد رسیده است.

حکیم‌زاده با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام شده پیش از شروع جنگ تحمیلی رمضان، سه اقدام کلیدی را برشمرد و تصریح کرد: تولید محتوای آموزشی ضبط شده توسط معلمان برتر یکی از این موارد است. همه محتوای کتاب‌های درسی دوره ابتدایی توسط معلمان منتخب سراسر کشور ضبط و پس از نظارت کیفی، در شبکه شاد بارگذاری شد. همچنین برای اطمینان از دسترسی در شرایط قطعی اینترنت، نسخه‌های آفلاین این محتوا‌ها نیز در اختیار تمام مدیران مدارس قرار گرفت تا هیچ کلاسی تعطیل نشود.

معاون آموزش ابتدایی افزود: راه‌اندازی مدرسه تلویزیونی اقدام دیگری بود که از دی ماه سال گذشته تا پایان سال تحصیلی، ۹۷۲ جلسه برنامه آموزشی برای دوره ابتدایی با همکاری معلمان استان‌های تهران و گلستان تولید و از شبکه آموزش پخش شد. اجرای برنامه «حامی» نیز به عنوان سومین اقدام، با هدف حمایت آموزشی مستمر از یادگیرندگان طراحی شد که از آبان ماه آغاز و با استقبال خوبی مواجه شد.

حکیم‌زاده با بیان اینکه پس از آغاز جنگ، بستر فضای مجازی به عنوان کانال اصلی آموزش در نظر گرفته شد، بیان کرد: برای جلوگیری از احساس رهاشدگی در خانواده‌ها و خنثی‌سازی القای حس فروپاشی از سوی دشمن، روزانه دستورالعملی به مدارس ابلاغ شد تا مدیران و معاونان در کلاس‌های مجازی حضور یابند و با فرم‌های طراحی شده، علاوه بر ثبت تعداد غایبان، بر کیفیت تدریس نیز نظارت کنند.

وی اظهار کرد: برای نخستین بار، امکان شناسایی منطقه‌ای دانش‌آموزان غایب فراهم شد و با تماس‌های تلفنی مدیران و معلمان با خانواده‌ها، ضمن پیگیری علت غیبت، آرامش و اطمینان خاطر به اولیا منتقل شد و همین رویکرد منجر به ثبت میانگین حضور ۹۷ درصدی دانش‌آموزان در بستر شاد و سایر سکو‌های مجازی شد.

برنامه تابستانی «حامی ۱۴۰۵» با رویکردی جامع‌تر

حکیم‌زاده در تشریح برنامه‌های آتی، از تعمیم طرح «حامی» در تابستان امسال خبر داد و اظهار کرد: برخلاف سال گذشته که این طرح صرفاً برای دانش‌آموزان نیازمند تلاش بود، امسال دانش‌آموزان با سطح قابل قبول و حتی تمامی دانش‌آموزان دوره اول ابتدایی که خانواده‌هایشان تمایل به تقویت مهارت‌های سواد پایه دارند، می‌توانند در کارگاه‌های تابستانی شرکت کنند. این برنامه نه فقط یک اقدام جبرانی، بلکه رویکردی امیدبخش و زندگی‌آفرین است، چراکه با جلوگیری از بازماندگی از تحصیل، از هدررفت منابع آموزشی جلوگیری کرده، به بهداشت روانی دانش‌آموزان کمک می‌کند و آنها را از تجربه شکست به سمت موفقیت سوق می‌دهد.

معاون آموزش ابتدایی در ادامه به موضوع ثبت‌نام دانش‌آموزان اشاره کرد و گفت: براساس آخرین آمار، جمعیت شش سال تمام کشور یک میلیون و ۱۵۲ هزار و ۵۱۸ نفر است که تاکنون ۷۳۴ هزار و ۵۰۸ نفر از آنها در سامانه یکپارچه سیدا ثبت‌نام کرده‌اند.

حکیم‌زاده مزیت این سامانه را امکان رصد لحظه‌ای مراحل ثبت‌نام، مشاهده کارتابل مدیران و تحلیل درصد پوشش منطق‌های عنوان کرد و افزود: با همکاری مرکز فناوری و ارزیابی عملکرد، بازخورد روزانه به استان‌ها ارائه می‌شود تا هرگونه مداخله به موقع برای راهبری فرآیند ثبت‌نام انجام شود. تأکید ریاست وزارتخانه بر کاهش دغدغه‌های خانواده‌ها، ما را مصمم کرده تا با دقت و جدیت کامل، این امر را پیش ببریم.

حکیم‌زاده در پایان این بخش ضمن قدردانی از همراهی معلمان، مدیران و اولیای دانش‌آموزان، ابراز امیدواری کرد: با بهره‌گیری از تجارب سال گذشته و برنامه‌ریزی تابستانی، بتوان گامی مؤثر در جهت ارتقای کیفیت آموزشی و رفع نگرانی‌های خانواده‌ها برداشت.

شرایط الزام‌آور برای روی‌آوری به آموزش مجازی

حکیم‌زاده در ادامه بیان کرد: یکی از شرایطی که ما را ناگزیر به روی‌آوری به آموزش مجازی کرد، روز نخست جنگ تحمیلی بود؛ زمانی که مدرسه مورد حمله قرار گرفت و دانش‌آموزان در درون مدرسه در معرض خطر جدی قرار گرفتند. در چنین شرایطی، آموزش مجازی یا تعطیلی آموزش حضوری نه یک انتخاب، که یک الزام بود. افزون بر اقداماتی که در این مدت انجام شده، از جمله پایش مستمر کلاس‌ها، برگزاری جلسات هماهنگی توسط معلمان و تشکیل کلاس‌ها در فضا‌های جایگزین، برنامه محوری ما طرح «حامی» است؛ یعنی «حمایت آموزش مستمر یادگیرندگان» که دستورالعمل آن ارسال شده و چارچوب اجرایی آن مشخص است.

وی ادامه داد: طرح حامی شامل دانش‌آموزانی می‌شود که در ارزیابی‌های اول و دوم، عملکردشان در سطح «قابل قبول» و «نیازمند تلاش» ارزیابی شده است. علاوه بر این، امسال تفاوت اساسی این است که تمام خانواده‌هایی که دیدگاهی مشابه دارند و معتقدند فضای مجازی نتوانسته به اندازه کافی زمینه‌ساز یادگیری مهارت‌های پایه در دانش‌آموزان شود، در پایگاه‌های تابستانی زیر پوشش قرار خواهند گرفت و برنامه‌های تقویتی را برای آنها اجرا خواهیم کرد. براساس آمار گردآوری شده از استان‌ها، در مجموع ۷ هزار و ۳۳۱ پایگاه تابستانی در سراسر کشور خواهیم داشت.

آمار تفکیکی روز‌های آموزشی حضوری و مجازی

حکیم‌زاده در بخش دیگری از سخنان خود به تشریح وضعیت روز‌های آموزشی در سال تحصیلی گذشته پرداخت و اظهار کرد: چهار عامل اصلی شامل ناترازی انرژی، شیوع آنفولانزا، آلودگی هوا و شرایط ناشی از جنگ، موجب شدند که با تعطیلی‌های مکرر و بیش از حد مواجه شویم. با این حال، نمی‌توان به طور کلی وضعیت همه استان‌ها را یکسان در نظر گرفت.

معاون آموزش ابتدایی افزود: با توجه به اینکه سال تحصیلی را از اوایل مهرماه آغاز کردیم و مدارس تا 9 اسفند به صورت حضوری دایر بودند و پس از آن، آموزش به صورت مجازی ادامه یافت، به طور متوسط ۴۵ روز آموزش مجازی(تا نهم خرداد) و ۸۱ روز آموزش حضوری داشتیم؛ البته تعداد روز‌های آموزش حضوری در استان‌های مختلف متفاوت است.

حکیم‌زاده در پاسخ به این پرسش که آیا وزارت آموزش و پرورش بر تعطیلی مدارس اصرار دارد، تصریح کرد: طول سال تحصیلی ۱۸۰ روز است؛ بنابراین با احتساب ۸۱ روز آموزش حضوری، مابقی ایام شامل تعطیلات رسمی(پنجشنبه و جمعه)، تعطیلات نوروز و سایر روز‌های غیرآموزشی می‌شود. برای روشنتر شدن موضوع، تأکید می‌کنم که عدد ۱۸۰ روز، تمامی روز‌های موظف آموزشی در طول سال تحصیلی را شامل می‌شود و چنانچه قصد محاسبه دقیقتری دارید، باید روز‌های تعطیل رسمی و نوروز را نیز به عدد ۸۱ روز افزود تا جمع روز‌های غیرحضوری و تعطیلات به دست آید.

نتایج ارزیابی عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان

حکیم‌زاده در ادامه به ارائه آمار از عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پرداخت و گفت: براساس پایش انجام شده از نتایج ارزیابی عملکرد دانش‌آموزان در سطح کشور، وضعیت تحصیلی آنها در هر درس به طور جداگانه مورد بررسی قرار گرفته است. بر این اساس، ۱.۵۶ درصد از کل دانش‌آموزان کشور در کارنامه خود، در سطح «نیازمند تلاش» ارزیابی شده‌اند؛ یعنی از مجموع تعداد دانش‌آموزان ثبت شده در هر درس و هر پایه، این درصد معادل نیازمند تلاش است.

وی اظهار کرد: همچنین حدود ۹ درصد از دانش‌آموزان، در ارزیابی کیفی توصیفی، سطح «قابل قبول» را کسب کرده‌اند. در نتیجه، حدود ۸۹ درصد از دانش‌آموزان کشور موفق به دریافت سطح «خیلی خوب» و «خوب» شده‌اند که به طور کلی نتایج مطلوبی محسوب می‌شود. در خصوص مابقی دانش‌آموزان نیز، طرح «حامی» را اجرا می‌کنیم؛ چرا که بیشترین میزان افت تحصیلی مربوط به پایه‌های اول و ششم ابتدایی است. همچنین بررسی‌ها نشان میدهد که درصد دانش‌آموزان نیازمند تلاش در میان پسران بیشتر از دختران، و در مناطق روستایی بیشتر از مناطق شهری است.

آمار تفصیلی عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان

حکیم‌زاده در ادامه به تشریح دقیقتر آمار عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پرداخت و اظهار کرد: براساس آخرین داده‌ها، وضعیت عملکرد دانش‌آموزان به این شرح است: ۸۱ درصد دانش‌آموزان در سطح «خیلی خوب»، ۲۹ درصد در سطح «خوب»، ۱۱ درصد در سطح «قابل قبول»، و ۵۴ درصد نیازمند آموزش بیشتر(که مجموع این ارقام با احتساب حدود ۹۴ درصد دانش‌آموزان دارای نقص پرونده، به آمار کلی نزدیک می‌شود). 

حکیم‌زاده درباره تغییرات و تحولات سال تحصیلی جدید گفت: یکی از دغدغه‌های جدی، ایجاد تحول در روش‌های آموزش، بهبود شرایط مدارس، گسترش عدالت آموزشی، رفع محدودیت‌های فضای آموزشی و تجهیز مدارس به فناوری‌های نوین است. بر همین اساس، سال گذشته برنامه‌ای برای توانمندسازی معلمان دوره ابتدایی اجرا شد که سه محور اصلی روش‌های تدریس فعال و مبتنی بر کار گروهی، طراحی آموزشی مبتنی بر رویکرد یادگیری مثبت، و کاربست فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی در آموزش داشت.

وی تأکید کرد: تقویت مهارت‌های سواد پایه به عنوان اصلی‌ترین مأموریت معاونت آموزش ابتدایی، همچنان در اولویت است و با جدیت دنبال می‌شود. همچنین موضوع مهارت‌آموزی در دوره ابتدایی که سال گذشته آغاز شد، اگرچه به دلیل تعطیلی مدارس عمدتاً در فضای مجازی پیگیری شد، اما از ابتدای سال جدید، به صورت مطلوب‌تر و در بستر حضوری اجرا خواهد شد و امیدواریم که برنامه‌ریزی دقیق، زمینه تحقق اهداف را فراهم آورد.

روند کاهش جمعیت دانش‌آموزی 

حکیم‌زاده با اشاره به روند کاهش جمعیت دانش‌آموزی بیان کرد: کاهش جمعیت دانش‌آموزان کلاس اولی کاملاً مشهود است. سال گذشته یک میلیون و ۲۶۲ هزار دانش‌آموز شش ساله داشتیم، در حالی که امسال این تعداد به یک میلیون و ۱۵۸ هزار نفر کاهش یافته است؛ آماری که با گزارش‌های ثبت احوال و مرکز آمار همخوانی دارد.

وی برنامه جذب بازماندگان از تحصیل را مورد اشاره قرار داد و گفت: یکی از اولویت‌های اصلی معاونت آموزشی، شناسایی و بازگرداندن بازماندگان از تحصیل است. بر اساس داده‌های سامانه شهید محمودوند، در سال گذشته ۱۴۱ هزار و ۸۳۷ نفر در گروه سنی ۶ تا ۱۱ سال به عنوان بازمانده شناسایی شدند که از این تعداد ۷۸ هزار و ۶۷۰ نفر پسر(۵۵.۵٪) و ۶۱ هزار و ۱۶۷ نفر دختر(۴۴.۵٪) است. از این مجموع، ۴۶ هزار و ۷۰۲ نفر شناسایی، جذب و ثبت‌نام شدند که نسبت به سال‌های قبل رشد چشمگیری دارد.

این مسئول افزود: بیشترین تعداد بازماندگان مربوط به پایه اول(۳۸.۸٪) بوده و مابقی در گروه‌های سنی ۷ تا ۱۱ سال توزیع شده‌اند. از مهمترین دلایل بازماندگی از تحصیل می‌توان به عدم شناسایی آدرس(۱۵ هزار و ۱۷۶ نفر)، تماس نامعتبر یا اشتباه(۱۸ هزار و ۲۱۲ نفر)، ثبت‌نام در پیش دبستانی به جای دبستان(۲ هزار و ۸۰۴ نفر)، ضعف جسمانی کودک به تشخیص والدین(۲ هزار و ۵۸۷ نفر)، بیماری صعب العلاج(یک هزار و ۷۴۹ نفر)، ممانعت فرهنگی خانواده(یک هزار و ۹۵۷ نفر)، کودکان استثنایی آموزش‌ناپذیر(یک هزار و ۳۷ نفر)، دوری مدرسه از محل سکونت(یک هزار و ۱۱۱ نفر)، فقر مالی(۹۵۷ نفر)، بدسرپرستی یا بی‌سرپرستی(۸۶۷ نفر)، ثبت‌نام در مراکز غیرمجاز(۶۷۲ نفر در مدارس بدون مجوز و ۴۹۱ نفر در مراکز غیررسمی)، فوت(۳۱۱ نفر)، اشتغال کودک(۱۲۶ نفر)، بیماری اولیا(۱۱۶ نفر) و ازدواج زودهنگام(۶۹ نفر) اشاره کرد.

حکیم‌زاده ادامه داد: بیشترین آمار بازماندگان از تحصیل در استان‌های سیستان و بلوچستان، تهران، خراسان رضوی، خوزستان، فارس، شهرستان‌های تهران، کرمان و آذربایجان غربی و کمترین آمار در ایلام، سمنان، زنجان، چهارمحال و بختیاری، قزوین، اردبیل و مرکزی قرار دارد.

هشدار درباره مراکز غیرمجاز آموزشی هوم‌اسکول

حکیم‌زاده به مراکز غیرمجاز آموزشی هوم‌اسکول نیز اشاره کرد و هشدار داد: به دلیل تبلیغات گسترده و ناآگاهی خانواده‌ها از قوانین، ممکن است مراکز غیرمجازی تحت عنوان «هوم‌اسکول‌ها» دانش‌آموزان را جذب کنند. در کشور‌هایی که این شیوه آموزش مجاز است، نظارت‌های دقیق و دور‌های وجود دارد و خانواده باید سطح یادگیری کودک را مطابق با نظام آموزشی ثابت کند، در غیر این صورت صلاحیت آنها لغو می‌شود. اما در ایران، این مراکز فاقد مجوز رسمی هستند و مدارک صادره از سوی آنها فاقد اعتبار است و دانش‌آموزان در آینده تحصیلی با مشکل مواجه می‌شوند.

معاون آموزش ابتدایی تأکید کرد: متأسفانه خانواده‌ها از غیرمجاز بودن این مراکز آگاهی ندارند و با وعده‌های فریبنده جذب می‌شوند. رسانه‌ها می‌توانند نقش مهمی در آگاه‌سازی خانواده‌ها ایفا کنند، چراکه نظارتی بر این مراکز وجود ندارد و گزارش‌های متعددی از مشکلات پیش آمده برای دانش‌آموزان ثبت شده است.

تراکم کلاس‌های درس و چالش‌های آن

حکیم‌زاده تراکم کلاس‌های درس را نیز مورد اشاره قرار داد و بیان کرد: بر اساس مصوبه ۸۸۶ شورای عالی آموزش و پرورش، تراکم مطلوب در دوره ابتدایی ۲۰ نفر و حداکثر مجاز ۲۶ نفر است. اما در قانون برنامه هفتم، برخلاف این مصوبه، عدد ۳۵ نفر تعیین شده که با استاندارد‌های جهانی فاصله دارد و جای اعتراض دارد. با این حال، چون قانون است، مکلف به رعایت آن هستیم.

وی افزود: کارگروهی در وزارتخانه تشکیل شده و سال گذشته ۱۹ هزار کلاس با تراکم زیر ۳۵ نفر ساماندهی شدند. امسال نیز در دستورالعمل ساماندهی نیروی انسانی، تأکید شده که تراکم کلاس‌ها زیر ۳۵ نفر حفظ شود، هرچند هدف نهایی همان ۲۶ نفر است. این موضوع به شدت به فضای آموزشی وابسته است و امیدواریم با نهضت محدودیت‌زدایی از فضا‌های آموزشی، کاهش تراکم در مناطق پرجمعیت ممکن شود.

تأکید بر ممنوعیت دریافت وجه ثبت‌نام

محمد روستایی، مدیرکل ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات، در این نشست اظهار کرد: هرچند برخی از مدیران مدارس به دلیل تنگنا‌های مالی موجود، بر دریافت وجه اصرار دارند، اما تأکید می‌کنم که در صورت مشاهده یا گزارش چنین تخلفاتی، برخورد قانونی انجام خواهد شد. سامانه‌های اعلام شده نیز در این زمینه فعال هستند و همکاران ما موظف‌اند در صورت مشاهده یا دریافت گزارش، اقدام لازم را به عمل آورند.

وی افزود: امسال حتی به مدارس هیئت امنایی نیز اعلام شده است که در زمان ثبت‌نام اجازه دریافت وجه ندارند. ما بر کمک به مدرسه تأکید داریم، اما این کمک‌ها باید در زمان تشکیل انجمن اولیا و مربیان و پس از شروع فرایند سال تحصیلی انجام شود.

این مدیرکل با اشاره به روند ثبت‌نام‌ها گفت: ثبت‌نامی که هم‌اکنون در حال انجام است، مربوط به سال تحصیلی جدید است؛ زیرا ثبت‌نام رسمی دوره‌های متوسطه اول و دوم هنوز آغاز نشده و از اول تیرماه شروع خواهد شد. 

روند رسیدگی به شکایات و برخورد با تخلفات ثبت‌نام

روستایی در ادامه سخنان خود گفت: سامانه پاسخگویی به شکایات وزارت آموزش و پرورش، بستری برای ثبت گزارش‌های مردمی فراهم کرده است. براساس ضوابط، ما موظف هستیم حداکثر ظرف مدت هفت روز به شکایت‌های ثبت شده پاسخ دهیم؛ هرچند که این فرایند ممکن است به صدور رأی و طی مراحل اداری، از جمله معرفی به هیئت تخلفات و بررسی‌های پروندهای، منجر شود؛ اما اقدام بازرسی و نظارت در همین بازه هفت روزه انجام می‌شود.

مدیرکل ارزیابی عملکرد افزود: تاکنون به دلیل این تخلف، هیچ یک از مدیران از سمت خود کنار گذاشته نشده‌اند؛ چراکه هیئت‌های رسیدگی به تخلفات به صورت استانی رأی صادر می‌کنند. 

جزئیات فرایند ثبت‌نام و دستورالعمل‌های ابلاغی

روستایی در ادامه به روند ثبت‌نام در مدارس اشاره و اظهار کرد: دو کارگروه برای ثبت‌نام دانش‌آموزان دوره‌های ابتدایی و متوسطه تشکیل شده است که مسئولیت هر دو با ابلاغ وزیر محترم، بر عهده معاون آموزشی است. دستورالعمل اجرایی ثبت‌نام برای سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ با شعار «حماسه همدلی برای ایران مدرسه» در تاریخ ۲۸ اردیبهشت ماه ۱۴۰۴ به تمام استان‌ها ابلاغ شد.

مدیرکل ارزیابی عملکرد افزود: با توجه به پایان امتحانات دوره متوسطه در روز گذشته، ثبت‌نام این دوره از هفته آینده آغاز می‌شود، اما ثبت‌نام پایه اول ابتدایی از اول خردادماه شروع شده است.

روستایی تصریح کرد: برای ثبت‌نام میان پایه‌ها در همان مدرسه، نیازی به حضور اولیا نیست و مدیر مدرسه ثبت‌نام را انجام می‌دهد. تنها هزینه‌های قابل دریافت شامل بیمه دانش‌آموزی، خرید کتاب‌های درسی و شهریه مدارس غیردولتی یا کمک سرانه مدارس خاص است.

وی تأکید کرد: هیچ منعی برای انتقال از مدارس غیردولتی به دولتی وجود ندارد، مگر در مواردی که مدرسه دولتی ظرفیت کامل(۳۵ نفر) یا محدودیت فیزیکی داشته باشد. در این شرایط، خانواده‌ها باید به ستاد‌های ثبت‌نام منطقه مراجعه کنند و آموزش و پرورش موظف به ساماندهی و ثبت‌نام همه دانش‌آموزان است.

روستایی در پایان بیان کرد: ستاد‌های ثبت‌نام در سطح مناطق فعال شده‌اند و موظف به پاسخگویی هستند. دستورالعمل امسال جامع‌تر از سال قبل بوده و مقررات حقوقی، مالی، ثبت‌نام مهدکودک و پیش دبستانی، ابتدایی، متوسطه، مدارس خاص، غیردولتی، آموزش از راه دور و دانش‌آموزان اتباع خارجی را پوشش میدهد.

انتهای پیام