به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان بهزیستی کشور، نشست بررسی برنامه‌های تحولی معاونت سلامت اجتماعی با حضور سید جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، سید حسن موسوی چلک، معاون سلامت اجتماعی، معاونان، کارشناسان و مشاوران این معاونت برگزار شد.

سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور در این نشست با تأکید بر ضرورت ایجاد تحول در حوزه سلامت روان و خدمات مشاوره‌ای، گفت: در این جلسات، تمرکز اصلی ما بر برنامه‌های تحولی و حوزه‌هایی است که نیازمند تغییر و تحول جدی هستند.

وی افزود: هدف از برگزاری این نشست‌ها، ایجاد درک مشترک و تقریب ذهنی میان کارشناسان، مدیران و بخش‌های مختلف سازمان است تا همه اجزای سازمان با نگاه واحد و هماهنگ در مسیر تحقق اهداف تحولی حرکت کنند.

حسینی با اشاره به جایگاه سازمان بهزیستی به عنوان تنها مجموعه دولتی فعال در بخش اجتماعی کشور، اظهار کرد: از سازمان بهزیستی انتظار می‌رود گزارش‌های رسمی و دقیق در حوزه مسائل اجتماعی ارائه کند و در حل چالش‌های این حوزه نقش محوری داشته باشد.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه باید از ظرفیت‌های قانونی و ساختاری موجود بیش از گذشته استفاده شود، تصریح کرد: باید بپذیریم که در وضعیت موجود، آن‌گونه که شایسته است از ظرفیت ساختارهایی مانند کمیسیون‌های مجلس شورای اسلامی، شورای عالی رفاه و سایر نهادهای سیاست‌گذار استفاده نمی‌کنیم، در حالی که این ظرفیت‌ها می‌توانند نقش مؤثری در حل مسائل و پیشبرد برنامه‌های سازمان داشته باشند.

وی درباره برنامه‌های دفتر مشاوره، امور روان‌شناختی و مددکاری اجتماعی، گفت: برنامه‌های این دفتر کاملاً ماهیتی تحولی دارند و ابعاد آن‌ها روشن، ضروری و مبتنی بر نیازهای واقعی جامعه است.

حسینی یکی از مهم‌ترین این نیازها را تربیت روان‌شناسان متخصص دانست و افزود: امروز کشور به روان‌شناسان تخصصی در حوزه‌هایی مانند اتیسم، پیشگیری از خودکشی، خدمات ویژه ناشنوایان و مداخلات روانی در سوانح و بحران‌ها نیاز جدی دارد؛ در حالی که در بسیاری از این حوزه‌ها با کمبود نیروی متخصص مواجه هستیم.

رئیس سازمان بهزیستی کشور تأکید کرد: نبود نیروهای تخصصی در این حوزه‌ها نشان‌دهنده نوعی تأخر علمی است و جبران این خلأ یکی از اولویت‌های مهم سازمان بهزیستی در مسیر تحول و ارتقای خدمات سلامت روان خواهد بود.

در این جلسه ابراهیم غفاری، مدیرکل دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی سازمان بهزیستی کشور از اجرای گسترده برنامه‌های تخصصی برای تربیت روان‌شناسان، توسعه خدمات مشاوره، کنترل و کاهش خودکشی، راه‌اندازی سامانه‌های الکترونیک و اجرای طرح ملی «رصد روان» برای شناسایی افراد آسیب‌دیده از جنگ خبر داد.

وی با اشاره به برنامه‌های آموزشی این دفتر، گفت: تربیت روان‌شناس متخصص در حوزه‌هایی همچون سالمندی، اتیسم، خودکشی و سایر حوزه‌های تخصصی در دستور کار قرار دارد. در این راستا، دوره‌های ۴۰ ساعته برای سه هزار روان‌شناس برگزار شده و برنامه‌ریزی لازم انجام شده است تا این دوره‌ها در سال جاری نیز ادامه یابد. در حوزه اتیسم، ۵۰۰ روان‌شناس شاغل در مراکز مشاوره دوره آشنایی با اتیسم را گذرانده‌اند و برنامه‌ریزی برای برگزاری دوره‌های تخصصی‌تر در این حوزه در حال انجام است.

آموزش مشاوران برای اعتیاد رفتاری نوجوانان

مدیرکل دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی سازمان بهزیستی ادامه داد: در حوزه اعتیاد رفتاری به‌ویژه برای نوجوانان دارای اعتیاد به فضای مجازی و قمار، ۸۰ نفر برای ارائه خدمات مشاوره آموزش دیده‌اند. در حال حاضر قوه قضاییه، وزارت آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی می‌توانند به این مراکز مراجعه و از خدمات تخصصی آن‌ها استفاده کنند.

وی درباره خدمات ویژه ناشنوایان، گفت: سال گذشته ۳۲۰ نفر از متقاضیانی که تمایل داشتند در این حوزه فعالیت کنند در سطح استان شناسایی شدند. با توجه به ضرورت برگزاری دوره‌های حضوری با همکاری انجمن ناشنوایان و حوزه توانبخشی، مصاحبه تخصصی برگزار شد و از میان این افراد ۴۰ نفر انتخاب شدند که از اول خردادماه در تهران در دوره حضوری آموزش زبان اشاره شرکت خواهند کرد. همچنین نخستین مرکز مشاوره ویژه ناشنوایان در تهران، سال گذشته راه‌اندازی شد.

وی اظهار کرد: در حوزه کنترل و کاهش خودکشی ۴۰ سوپروایزر، ۱۰۰ درمانگر و ۵۲۰ تسهیلگر تربیت شده‌اند. سامانه آموزش مداوم روان‌شناسان با ۱۸ هزار عضو فعال است و سال گذشته ۳۹ هزار و ۵۶۴ نفر در دوره‌های آموزشی این سامانه شرکت کرده‌اند و برای آنان گواهی صادر شده است. برای اجرای این برنامه‌ها، ۹۰۰ میلیون تومان اعتبار اختصاص یافته است.

غفاری با اشاره به نتایج طرح ملی بررسی سلامت روان وزارت بهداشت، گفت: حدود ۲۲ درصد کودکان و نوجوانان ۶ تا ۱۸ ساله کشور دارای نوعی اختلال روانی یا رفتاری هستند، بر همین اساس، برنامه ارزیابی روان‌شناختی کودکان و نوجوانان از سال گذشته در پنج استان خراسان جنوبی، بوشهر، مرکزی، قزوین و تهران آغاز شد. هدف از این طرح، شناسایی زودهنگام اختلالات و مداخله به‌موقع است در این طرح بیش از ۸۰۰ نفر شرکت کردند و غربالگری از اضطراب به حوزه‌هایی مانند پرخاشگری، افسردگی و مشکلات توجه نیز گسترش یافته است.

وی ادامه داد: هدف کلی این برنامه، افزایش آگاهی والدین، حساس‌سازی آنان نسبت به نشانه‌های اختلالات دوران کودکی و نوجوانی و پیشگیری از آسیب‌های روانی ـ اجتماعی عنوان شده است.

رتبه‌بندی دو هزار و ۹۱ مرکز مشاوره

مدیرکل دفتر مشاوره بهزیستی و امور روان‌شناختی سازمان بهزیستی از رتبه‌بندی ۲ هزار و ۹۱ مرکز مشاوره خبر داد و گفت: دستورالعمل این طرح سال گذشته تدوین و ابلاغ شد. بر اساس این رتبه‌بندی ۹۸۶ مرکز درجه یک ۵۳۳ مرکز درجه دو ۳۷۶ مرکز درجه سه و ۱۹۶ مرکز فاقد رتبه تعیین شدند و مراکز فاقد رتبه باید نسبت به ارتقای عملکرد خود اقدام کنند، در غیر این صورت تعطیل خواهند شد. همچنین رتبه‌بندی مراکز بر اساس هفت شاخص از جمله کیفیت خدمات، وضعیت فضای فیزیکی و تجهیزات، رضایت‌مندی مراجعان، پیگیری فرایند درمان، پذیرش، رعایت رازداری، نحوه ارجاع و کیفیت بهزیستی مراجعان انجام شده است.

اجرای برنامه کاهش و کنترل خودکشی در ۹ استان

وی گفت: یکی از برنامه‌های مهم دفتر مشاوره، کاهش و کنترل خودکشی است که با همکاری معاونت اورژانس اجتماعی و دفتر پیشگیری از آسیب‌ها اجرا می‌شود. در این طرح، ۹ استان با بالاترین میزان خودکشی شامل آذربایجان شرقی، ایلام، چهارمحال و بختیاری، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، گیلان، لرستان و کردستان به عنوان استان‌های منتخب تعیین شده‌اند.

غفاری از استقرار سامانه جامع خدمات مشاوره خبر داد و گفت: تاکنون شش ماژول این سامانه از جمله مشاوره تلفنی، حضوری و یاری‌برگ تکمیل شده و به‌صورت پایلوت در سطح استان‌ها و ستاد در حال اجراست؛ همچنین دستورالعمل راه‌اندازی مراکز مشاوره اینترنتی و برخط به زودی ابلاغ خواهد شد. هدف از این اقدام، تسهیل دسترسی مردم به خدمات مشاوره و ساماندهی وضعیت موجود است.

وی از رونمایی طرح ملی «رصد روان» در ۳۰ اردیبهشت خبر داد و گفت: این طرح از خرداد ۱۴۰۵ اجرایی خواهد شد. هدف این طرح، شناسایی افرادی است که در جنگ ۴۰ روزه دچار اختلال استرس پس از سانحه (Post-traumatic Stress Disorder) شده‌اند تا مداخلات سریع و هدفمند برای پیشگیری از مزمن شدن آسیب‌های روانی و کاهش پیامدهای فردی، خانوادگی و اجتماعی ارائه شود.

تخصصی شدن مجوز مراکز مشاوره

مدیرکل دفتر مشاوره و امور روان‌شناختی سازمان بهزیستی با اشاره به تخصصی شدن مجوز مراکز مشاوره، گفت: تخصصی کردن مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی از دیگر برنامه‌های دفتر مشاوره است. در حال حاضر برای ۱۰ حوزه تخصصی مجوز صادر می‌شود، از جمله ازدواج و خانواده، کودک و نوجوان، کودکان استثنایی، تحصیلی و تربیتی، سلامت جنسی، مشاوره سالمندی، صنعتی و سازمانی، روان‌درمانی، مشاوره توانبخشی و گروه‌های خاص روان‌سنجی.

گسترش تیم‌های مداخلات روانی اجتماعی در بحران (محب)

وی با اشاره به توسعه طرح مداخلات روانی اجتماعی در بحران (محب)، گفت: در جریان جنگ ۴۰ روزه، بیش از هزار و ۳۵۰ داوطلب جدید به این طرح پیوستند. در این مدت هزار و ۳۲۶ نفر از تسهیلگران «سلام محله» هزار و ۱۶۳ نفر از تسهیلگران CBR (توانبخشی مبتنی بر جامعه) در تولید محتوا و آموزش همکاری کردند. در حال حاضر ۹۵۵ پایگاه محب، هزار و ۵۱۲ تیم فوریتی و ۵ هزار و ۴۵۲ داوطلب روان‌شناس و مددکار در کشور فعال هستند.

مدیرکل دفتر مشاوره بهزیستی و امور روان‌شناختی افزود: تعداد تیم‌های فوریتی محب در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۲ با رشد ۳۱ درصدی از هزار و ۱۰ تیم به هزار و ۳۲۱ تیم رسیده است. همچنین تعداد پایگاه‌ها از ۴۶۰ پایگاه به ۸۵۷ پایگاه افزایش یافته که رشد ۸۶ درصدی را نشان می‌دهد تعداد داوطلبان نیز از دو هزار و ۶۸۱ نفر به چهار هزار و ۷۸۹ نفر رسیده که بیانگر رشد ۷۹ درصدی است.

توسعه خدمات خط مشاوره ۱۴۸۰

وی از برنامه‌ریزی برای گسترش و افزایش سطح بهره‌مندی مردم از خدمات مشاوره و توسعه خط مشاوره تلفنی ۱۴۸۰ خبر داد و گفت: این خط به صورت ۲۴ ساعته فعال شده است. سال گذشته بیش از یک میلیون و ۷۵۰ هزار تماس با این سامانه برقرار شد که از این میان بیش از ۷۰۰ هزار تماس به دلیل محدودیت ظرفیت، ناموفق بوده است. با یکپارچه‌سازی این سامانه، میزان تماس‌های از دست رفته به حداقل خواهد رسید. همچنین اعتبار یاری‌برگ خدمات مشاوره برای تحقق عدالت و افزایش دسترسی افراد نیازمند به خدمات تخصصی قرار است به ۱۰۰ میلیارد تومان افزایش یابد.

غفاری با اشاره به کمبود مراکز مشاوره در برخی مناطق کشور، گفت: در حال حاضر ۱۰۶ شهرستان و ۱۴۹ شهر اقماری، در مجموع ۲۵۵ شهر، فاقد مرکز مشاوره هستند که بیشترین تعداد مربوط به استان سیستان و بلوچستان است و امیدواریم امسال ۱۰۰ مرکز مشاوره جدید در این مناطق راه‌اندازی شود.

در ادامه این نشست سید حسن موسوی چلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی گفت: در حوزه اعتیاد رفتاری، هر فردی که با این مشکل به مرجع قضایی مراجعه کند، فهرست کارشناسان تخصصی در اختیار او قرار می‌گیرد و نظریه کارشناسی مورد نیاز دستگاه قضایی از طریق اتصال مستقیم به سیستم سازمان بهزیستی قابل دریافت است.