حجت‌الاسلام محمدجواد محقق‌نیا، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، در گفت‌وگو با ایکنا، به تحلیل علل نوسانات اخیر بازار و نقش مردم در تحقق شعار سال پرداخت و با اشاره به سنت حسنه نام‌گذاری اقتصادی سال‌ها توسط رهبر معظم انقلاب (که اکنون توسط رهبر جدید انقلاب ادامه یافته است)، تأکید کرد: کلید حل مسائل اقتصادی کشور، خارج کردن اقتصاد از انحصار دولت و آوردن مردم به میدان است.

مردمی که امنیت را ارزان کردند

محقق‌نیا با اشاره به تجمعات مردمی اخیر در سراسر کشور گفت: این تجمعات نشان می‌دهد هر جا مردم آمدند، موفقیت حاصل شد و اگر بخواهیم همان امنیت را با نیروی نظامی ایجاد کنیم، هزینه‌های طاقت‌فرسایی داشت. این تجربه نشان می‌دهد که مردم اگر ساماندهی و رهبری شوند، می‌توانند معجزه اقتصادی هم بیافرینند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی تصریح کرد: تداوم این مسیر نیازمند آن است که مردم به «بلوغ اقتصادی» برسند؛ مردم باید درک کنند که حفظ انقلاب و نجات کشور در گرو حضور آگاهانه در عرصه اقتصاد است. کسانی که نفوذ کلمه دارند، امروز وظیفه جهاد تبیین در این حوزه را بر عهده دارند.

وی با بیان اینکه هر جا موفقیتی در کشور حاصل شده، حضور مردم پررنگ بوده است، اظهار کرد: قاعدتاً در صحنه باید مردم ساماندهی و رهبری بشوند تا خودشان به این حد از بلوغ اقتصاد و تفکر اقتصادی برسند که چه باید بکنند. به قول فرمایش رهبر انقلاب، اینها مبعوث می‌شوند برای کار. حفظ انقلاب، نجات کشور و پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی در عرصه اقتصاد و سیاست، باید به این سطح از بلوغ برسد و این مهم جز با تبیین میسر نیست.

تروریست‌های اقتصادی؛ تهدید نرم‌تر از سلاح

محقق‌نیا با انتقاد از پدیده‌ای که آن را «تولید التهاب مصنوعی در بازار» نامید، گفت: فرض کنید یک کارخانه ورق خودرو دچار مشکل می‌شود. ناگهان همه اجناس زیر دستی سرسام‌آور گران می‌شود. این کار را چه کسی انجام می‌دهد؟ عده‌ای معدود که از آب گل‌آلود ماهی می‌گیرند؛ اینها تروریست اقتصادی هستند.

وی افزود: همانطور که در عرصه امنیت، حضور مردم جلوی ترور فیزیکی را گرفت، در عرصه اقتصادی هم باید مردم در مقابل تروریسم اقتصادی بایستند. آنهایی که احتکار می‌کنند، قیمت‌ها را جهشی بالا می‌برند یا شایعه کمبود ایجاد می‌کنند، در واقع کشتی ملی را سوراخ می‌کنند و تمام سرنشینان را به خطر می‌اندازند.

این تحلیلگر اقتصادی با بیان اینکه تنها راه مقابله با این پدیده، «آگاه‌سازی عمومی» است، گفت: باید به مردم گفت ظرفیت تولید ورق کشور چقدر بالاست. همین حالا کارخانه‌هایی مثل فولاد خوزستان و فولاد مبارکه ظرفیت مازاد دارند، اما به دلیل سرمایه در گردش، بیمه یا مالیات، از مدار خارج شده‌اند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با تأکید بر لزوم برخورد قضایی با اخلالگران نظام اقتصادی اظهار کرد: لازم است از قوه قضائیه بخواهیم که شدت برخورد با این پدیده را افزایش دهد. اگر حتی در کوتاه‌مدت نتوان تولید را یکباره به مدار آورد، باید با واردات به موقع، خلأ را پوشش داد. تمام این اتفاقاتی که دارد می‌افتد، بازی کردن در زمین دشمن است که مردم را دلسرد می‌کند.

ایران پرظرفرفیت؛ راه‌حل در بنگاه‌های کوچک نهفته است

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با استناد به بازدیدهای میدانی خود از شهرک‌های صنعتی گفت: من کارخانه‌هایی را دیده‌ام که تجهیزاتشان نصب است، اما به خاطر مشکل سرمایه در گردش، بیمه یا برق، با ۳۰ درصد ظرفیت کار می‌کنند. اگر مشکلات این واحدها حل شود، نه تنها هیچ خلأیی در تولید باقی نمی‌ماند، بلکه می‌توانیم به قطب صادرات منطقه تبدیل شویم.

وی با ذکر مثالی افزود: در صنعت پتروشیمی واحدهای کوچکی داریم که کمتر از ظرفیت تولید می‌کردند. با یک سیاست منسجم می‌توان آنها را به ظرفیت اسمی رساند. در صنعت ورق هم همینطور است. اگر وزارت صنایع، وزارت اقتصاد و بانک مرکزی دست به دست هم دهند و یک بستۀ منسجم برای حمایت از بنگاه‌های کوچک و تعاونی‌ها تدوین کنند، مشکل کمبود به وجود نمی‌آید.

محقق‌نیا تأکید کرد: دولت باید از دخالت‌های بی‌نتیجه در اقتصاد دست بردارد و به بخش خصوصی واقعی، تعاونی‌ها و بنگاه‌های خُرد فضا بدهد. همان سیاست تکثر مراکزی که در بحث هسته‌ای به کار بردیم و از متمرکز کردن تأسیسات اجتناب کردیم، امروز باید در عرصه تولید هم اجرا شود.

وی با اشاره به اینکه اقتصاد ایران کم‌ظرفیت نیست که با مشکل پیدا کردن یک کارخانه، کل اقتصاد از کار بیفتد، گفت: ما هزاران واحد تولیدی دیگر داریم که می‌توانند به سرعت تولیدشان افزایش پیدا کند. من کارخانه‌هایی را سراغ دارم که چهار میلیون تن ظرفیت اسمی دارند و با شش میلیون تن فعالیت می‌کنند. اگر واقعاً سرمایه در گردش، گاز و سایر نیازهای این واحدها را تأمین کنیم، هیچ مشکلی نخواهیم داشت.

مدیریت جهادی جایگزین التهاب‌سازی؛ مردم به خیابان اقتصاد می‌آیند

این عضو هیئت علمی با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب درباره «مبعوث شدن مردم برای کار» اظهار کرد: در جنگ تحمیلی، همیشه امکانات ما از دشمن کمتر بود، اما دشمن را ناکام گذاشتیم. در جنگ اقتصادیِ کنونی هم دقیقاً همین ظرفیت را داریم، به شرط آنکه رفتار مدیریت جهادی را جایگزین نگاه دستگاهی و بوروکراتیک کنیم.

وی با ابراز امیدواری از اینکه مطالبه اقتصاد از خیابان آغاز شود، گفت: همان فرهنگی که در شب‌های اخیر باعث شد مردم برای دفاع از امنیت به خیابان بیایند، باید در عرصه اقتصاد هم ایجاد شود. مردم باید از مسئولین مطالبه کنند که چرا واحدهای کوچک تعطیل‌اند، چرا سرمایه در گردش ندارند و چرا با واردات به‌موقع، التهاب بازار مهار نمی‌شود.

محقق‌نیا در پاسخ به این پرسش که «آیا التهاب‌های امروز بازار طبیعی است؟» قاطعانه گفت: خیر. دلیلی ندارد یک کارخانه دچار مشکل شود و تمام بازار ورق خودرو دچار شوک شود. ما هزاران واحد تولیدی دیگر داریم که می‌توانند فوراً خلأ را پر کنند. اگر این واقعیت برای مردم تبیین شود، دشمن در زمین خودش شکست خواهد خورد.

وی در پایان با استناد دوباره به تجربه موفق «سیاست تکثر مراکز» در صنایع دفاعی و هسته‌ای، پیشنهاد کرد: به جای اتکا به چند مجتمع عظیم، باید به سمت صدها بنگاه کوچک و زودبازده برویم. اینها نه تنها در برابر ضربات دشمن مقاوم‌ترند، بلکه اشتغالزایی فراگیرتری هم ایجاد می‌کنند. به شرطی که دولت زمین را برایشان صاف کند و بانک‌ها سرمایه در گردش لازم را با نگاه جهادی تأمین کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در پایان تأکید کرد: مطالبه این رفتار مدیریت جهادی می‌تواند از خیابان و از متن مردم صورت بگیرد و در راستای اقتصاد مقاومتی، باید به سمت تعاونی‌ها و بنگاه‌های کوچک حرکت کنیم.

انتهای پیام