حجت‌الاسلام والمسلمین احمد ذاکری، دبیر قرارگاه راهبری مساجد آذربایجان شرقی، در گفت وگو با خبرنگار ایکنا از آذربایجان‌شرقی، با تاکید بر اینکه کارکرد مساجد باید از قالب تک بعدی اقامه نماز خارج شود، گفت: جبهه فرهنگی دشمن هرگز از ساختار فیزیکی مساجد بی روح ترسی ندارد، بلکه هراس عمیق آنها از تبدیل شدن این سنگرها به پایگاه‌های زنده حل مسائل اجتماعی و کادرسازی برای آینده انقلاب است.

وی با انتقاد جدی از توسعه شهرک‌های جدید بدون پیش بینی زیرساخت‌های مذهبی، خواستار بازتعریف کارکرد مسجد تاریخی صاحب الامر تبریز به عنوان یک مجتمع پویا و همچنین هدایت نیات واقفان به سمت وقف مولد شد و افزود: مساجد در طول تاریخ اسلام، همواره مرکز ثقل تمام تصمیم گیری های کلان، مدیریت بحران‌های اجتماعی و سنگر گره‌گشایی از زندگی روزمره مردم بوده‌اند. این پایگاه‌ها هیچ گاه محصور در عبادت فردی نبوده‌اند. امروزه نیز اگر به دنبال جذب پایدار، عمیق و پرشور نوجوانان و جوانان به سمت مساجد هستیم، باید همان نقش اجتماعی اصیل، گره‌گشایی ملموس و ساختار مردم محور را احیا کنیم.

ذاکری ادامه داد: دشمنان این مرز و بوم به خوبی درک کرده‌اند که یک مسجد فعال و تراز اسلامی، قادر است انسان‌هایی باایمان، دغدغه‌مند، شجاع و مسئولیت پذیر تربیت کند که سدی محکم در برابر هجمه‌های فرهنگی خواهند بود. به همین دلیل است که تمام توان رسانه‌ای و نرم خود را برای بی رونق کردن مساجد، خلوت کردن صفوف نماز و در نهایت دور کردن نسل جوان از این سنگرهای انسان ساز به کار بسته‌اند.

رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه آذربایجان شرقی خاطرنشان کرد: مسجد صاحب الامر یکی از شاهکارهای بناهای باشکوه و بخشی جدانشدنی از حافظه تاریخی، مذهبی و فرهنگی شهر تبریز است که قدمت مکتوب آن به دوران باشکوه صفویه می‌رسد. این مسجد در طول قرون گذشته فراز و نشیب‌های سیاسی و طبیعی زیادی را به چشم دیده، در حملات سنگین عثمانی آسیب‌های جدی خورده، بارها مرمت و بازسازی شده و امروز بخشی از فضا و کالبد آن به عنوان موزه قرآن و کتابت مورد استفاده قرار می گیرد. اما برای اینکه ما بتوانیم این مسجد را به عنوان یک شاخص و الگوی عینی معرفی کنیم، صرف اتکا به قدمت تاریخی، سبک معماری و وجود آثار باستانی در آن کفایت نمی‌کند. ما امروز به مسجدی نیاز داریم که بتواند دستاوردهای گذشته و میراث تاریخی عظیم خود را به نیازهای واقعی و روزآمد امروز جامعه متصل سازد.

وی گفت: متاسفانه در حال حاضر این مسجد تنها به اقامه نمازهای یومیه و بخش موزه محدود شده و اتفاق فرهنگی خاص دیگری در آن رخ نمی‌دهد. برنامه راهبردی ما باید به سمتی حرکت کند که این مکان تاریخی به یک مرکز مذهبی و فرهنگی زنده تبدیل شود تا پای جوانان، طلاب، دانش‌آموزان و حتی گردشگران داخلی و خارجی به این فضا باز شود. در این راستا باید روی سه عنصر کلیدی به صورت هم زمان برنامه ریزی جامع صورت گیرد که شامل خود کالبد مسجد، حفاظت از میراث تاریخی و تربیت نسل جدید است.

ذاکری تصریح کرد: یکی از چالش‌های بسیار جدی و ملموس در شرایط فعلی، عدم تناسب میان توسعه شتابان جمعیتی و توسعه فیزیکی مساجد است. در حال حاضر شهرها و شهرک های جدید اقماری متعددی تاسیس شده‌اند که جمعیت انبوهی از شهروندان در آنها ساکن شده‌اند، اما متاسفانه زیرساخت‌های فرهنگی و مذهبی متناسب با این جمعیت پیش بینی نشده است. خانواده‌های متدین و مذهبی سال‌ها در یک شهرک جدید زندگی می‌کنند اما در محیط پیرامونی و در دسترس خود هیچ مسجدی را نمی بینند. ما چطور می توانیم توقع داشته باشیم که نسل جدید پیوند خود را با مسجد حفظ کند وقتی بستری برای آن فراهم نکرده‌ایم؟ نباید منتظر بمانیم تا یک محله یا شهرک به طور کامل شکل بگیرد و جمعیت مستقر شود و سپس به فکر ساخت مسجد بیفتیم. در صدر اسلام، سیره مسلمانان بر این بود که در هر منطقه جدید، ابتدا سنگ بنای مسجد را می‌گذاشتند و سپس به فکر ساخت مسکن برمی آمدند؛ این فرهنگ اصیل پیوست مذهبی باید امروز در نظام مدیریت شهری ما احیا شود.

دبیر قرارگاه راهبری مساجد آذربایجان شرقی ادامه داد: بر اساس مفاد دقیق سند ملی استقرار سازوکار راهبری و پشتیبانی از مساجد کشور، اداره کل اوقاف و امور خیریه وظیفه صریح پشتیبانی سخت افزاری، مالی و حقوقی از مساجد را بر عهده دارد. دبیرخانه قرارگاه راهبری مساجد استان نیز در این حیطه به طور جدی ورود کرده است. یکی از تکالیف مهم اوقاف این است که علاوه بر سوق دادن مردم به ساخت مساجد در مناطق محروم، به عنوان متولی اصلی، مطالبه گری قانونی را از دستگاه‌هایی مانند راه و شهرسازی که متولی ایجاد شهرک‌ها هستند انجام دهد تا پیوست‌های فرهنگی و مذهبی در طراحی‌های شهری حذف نشوند.

وی گفت: امروز مساجد بزرگی در سطح استان آذربایجان‌شرقی داریم که کالبد فیزیکی و قابلیت‌های فراوانی دارند، اما هیچ پیش بینی درآمدی برای تامین هزینه‌های جاری و برنامه‌های فرهنگی آنها انجام نشده است. از سوی دیگر، خیرین دغدغه مندی داریم که تمایل به ساخت یا توسعه مسجد دارند، اما پیچیدگی‌ها، موازی کاری‌ها و فرآیندهای طولانی اداری در شهرداری‌ها، ادارات راه و شهرسازی و دستگاه‌های خدمات رسان، آنها را دلسرد می کند؛ این موانع باید هرچه سریع تر برطرف و مسیر فعالیت خیرین تسهیل شود.

ذاکری تاکید کرد: نکته حیاتی دیگر، رویکرد آینده نگرانه به مقوله وقف است. ما باید مفهوم وقف مولد را در رابطه با مساجد احیا کنیم. مردم و واقفان خیراندیش باید به این سمت هدایت شوند که اموال و رقبات خود را به نفع اداره، تامین هزینه‌های جاری و اجرای برنامه‌های معرفتی مسجد وقف کنند، نه صرفاً برای ساخت خود بنای فیزیکی؛ چرا که یک ساختمان مسجد بدون بودجه جاری برای اجرای برنامه های تربیتی، عملاً نمی تواند پویایی لازم را برای جذب نسل جدید داشته باشد.

انتهای پیام