محمدرضا سوقندی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم در گفت‌وگو با ایکنا از قم اظهار کرد: جهاد دانشگاهی مولود فرهنگ انقلاب اسلامی، انقلاب فرهنگی و نقطه وصل جامعه دانشگاهی کشور شامل استادان، دانشجویان، مراکز و فعالیت‌های دانشگاهی با عرصه‌های مختلف علمی، اجتماعی، فرهنگی و فناروری‌های نوین در کشور است.

بیشتر بخوانید:

وی با بیان اینکه وظایف و فعالیت‌های این نهاد پس از انقلاب اسلامی را به چند دوره می‌توان تقسیم کرد، گفت: دوره شکل‌گیری که بزرگترین و مهم‌ترین ویژگی آن در تفکر، اندیشه جهادی و حرکت‌های خودجوش و مردم نهاد در قلب دانشگاه‌ها است که نیاز یک جامعه انقلابی در حال شکل گیری و همزمان با دهه ۶۰ و تحولات دوران دفاع مقدس و جریانات دانشگاهی در کشور است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم  ادامه داد: دوره بعدی این نهاد شکل‌گیری تشکل‌ها و نهادهای جدید در دانشگاه، پیاده شدن طرح‌هایی مثل دفتر ارتباط دانشگاه با صنعت و همچنین تجربه‌اندوزی جهاد دانشگاهی در عرصه‌های مختلف، شکل‌گیری نهادهای تخصصی مثل موسسه رویان و پیشرفت‌های علمی آن است و دوره سوم که دوره فعلی است دوره بلوغ و نهادینه شدن فعالیت‌ها، مسئله محور شدن و پاسخگویی به نیازهای جامعه مخاطب است.

سوقندی با بیان اینکه البته تقسیم‌بندی‌های دیگری هم از دوران فعالیت‌های آن از پیدایش تا تطور، تحول و تکامل را می‌توان بیان کرد، گفت: جهاد دانشگاهی که مولود انقلاب فرهنگی بود، در طول این سال‌ها فرازونشیب‌های زیادی داشته است؛ زمان تشکیل یعنی سال ۱۳۵۹ تا سال ۱۳۶۴ است و یک دوره‌ حیات جهاد دانشگاهی هم مربوط می‌شود به سال ۱۳۶۴ تا اوایل ۱۳۷۱، که تغییراتی در نحوه‌ اداره‌ جهاد دانشگاهی پیش آمد.

وی افزود: از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۶ هم دوره‌ دیگری از حیات جهاد است که مأموریت‌ها و نوع فعالیت‌های آن جهت خاصی داشته است؛ از ۱۳۷۶ تا به امروز یک دوره‌ دیگری از حیات جهاد دانشگاهی است، لذا برای پاسخ به این سوال که برنامه‌های فرهنگی جهاد دانشگاهی تا چه اندازه توانسته پاسخگوی نیاز نسل امروز باشد و در چه حوزه‌هایی باید تقویت شود، باید مناسبت فعالیت‌های این نهاد را با اسناد بالادستی راهبردی و کاربردی بررسی کرد.

حرکت جهاددانشگاهی؛ رو به رشد و تکامل

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم ادامه داد: در مجموع با توجه به بازتولید و به روزرسانی تجربه بیش از ۴۵ سال فعالیت باید حرکت جهاد دانشگاهی را رو به رشد و تکامل با نگرش فرهنگی و اجتماعی، خوداتکایی، فرهنگ جهادی و رویکرد رسانه‌ای دانست.

سوقندی بیان کرد: خوشبختانه در دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی در تدوین برش استانی سند مهندسی فرهنگی برای جهاد دانشگاهی جایگاه ویژه‌ای دیده شده است که برنامه ریزی و حرکت جهادگونه در این بخش می‌تواند هم اولویت‌ها را مدنظر قرار دهد و هم همکاری‌های بین‌بخشی را گسترش و عمق بخشد.

وی افزود: جهاد دانشگاهی با مأموریت توسعه علمی، فرهنگی، رسانه‌ای و فناورانه در حوزه‌های دانشگاهی و اجتماعی، یکی از نهادهای پیشران در تحقق سند برش استانی نقشه مهندسی فرهنگی کشور است؛ این نهاد به‌عنوان بازوی علمی، فرهنگی، پژوهشی و رسانه‌ای انقلاب اسلامی در دانشگاه‌ها و جامعه، نقش راهبردی در پیوند علم و فرهنگ، تربیت نسل نو، و تولیدات فرهنگی دارد و با بهره‌گیری از ظرفیت مراکز پژوهشی، فرهنگی، آموزشی، درمانی، رسانه‌ای و تعامل با دانشگاه‌ها، حوزه علمیه، بسیج، و نهادهای اجرایی، می‌تواند در هر یک از پنج اولویت فرهنگی استان نقش‌آفرینی مؤثر داشته باشد.

اولویت‌های استان که جهاددانشگاهی می‌تواند در آن نقش‌آفرین باشد

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم اولین اولویت فرهنگی استان را بحران عفاف و حجاب و جوانی جمعیت معرفی کرد و گفت: نقش جهاد دانشگاهی در عرصه پژوهش و آموزش در حوزه خانواده، تولید محتوای فرهنگی خانواده‌محور؛ شامل اجرای دوره‌های آموزشی خانواده اسلامی در مراکز آموزشی جهاد دانشگاهی، تولید محتوای رسانه‌ای درباره ازدواج و فرزندآوری، همکاری با بسیج دانشجویی و حوزه علمیه در ترویج فرهنگ خانواده، پژوهش‌های کاربردی در حوزه خانواده و جمعیت با رویکرد فرهنگی و برگزاری پویش‌ها، جشنواره‌ها و رویدادهای متنوع است.

وی با بیان اینکه اولویت دوم تهدیدها و فرصت‌های مهاجران و اتباع است، ادامه داد: نقش جهاد دانشگاهی در حوزه پژوهش و آموزش فرهنگی مهاجران، تولید محتوای چندزبانه، توسعه دیپلماسی فرهنگی علمی بسیار جدی است و برنامه‌های پیشنهادی که برای این حوزه مطرح‌ می‌شود، شامل اجرای طرح کنترل و کاهش آسیب‌های اجتماعی اتباع، اجرای دوره‌های آموزشی فرهنگی برای طلاب غیرایرانی و مهاجران، تولید محتوای چندزبانه در حوزه سبک زندگی، خانواده و دین و برگزاری نشست‌های هم اندیشی میان مهاجرین و نخبگان فرهنگی استان است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم اولویت سوم را تغییر و تحولات سبک زندگی دانست و گفت: نقش جهاد دانشگاهی در این حوزه رصد و تحلیل سبک زندگی، آموزش مهارت‌های زندگی، تولید محتوای رسانه‌ای سبک زندگی اسلامی است که برنامه‌های پیشنهادی برای این بحث راه‌اندازی سامانه رصد سبک زندگی در استان قم با همکاری دانشگاه‌ها، تدوین و اجرای دوره‌های آموزشی سبک زندگی سالم در مراکز جهاد دانشگاهی، تولید پادکست، موشن‌گرافی و مستندهای سبک زندگی اسلامی است.

وی اولویت چهارم را فاصله تولیدات فرهنگی با نیازهای جامعه و بازار مصرف دانست و افزود: نقش جهاد دانشگاهی در این حوزه توسعه نوآوری فرهنگی، حمایت از تولیدات فناورانه فرهنگی، پیوند علم و فرهنگ در بازار مصرف است؛ برنامه‌های پیشنهادی برای این بحث شامل راه اندازی شعبه پردیس پارک علم و فناوری صنایع خلاق و نرم فرهنگی، حمایت از استارتاپ‌های فرهنگی در حوزه رسانه، آموزش و سبک زندگی و برگزاری جشنواره‌های نوآوری فرهنگی با محور نیازهای اجتماعی است.

سوقندی با بیان اینکه اولویت پنجم، ارتقای بهره‌وری فرهنگ‌سازی دینی و جذب مخاطب است، اظهار کرد: نقش جهاد دانشگاهی در این حوزه تولید محتوای دینی نوین، آموزش مبلغان رسانه‌ای، جذب نسل نو از طریق رسانه‌های علمی و فرهنگی است؛ انجام فرم‌های سنجش و نگرش و ذائقه سنجی جامعه در خصوص طراحی مدل‌ها و قالب‌های مناسب، آموزش مبلغان فرهنگی در حوزه رسانه، ارتباطات و روان‌شناسی مخاطب، تولید محتوای دینی در قالب‌های نوین (پادکست، مستند، موشن‌گرافی)، همکاری با حوزه علمیه و سازمان تبلیغات در طراحی بسته‌های فرهنگی نسل نو و راه‌اندازی پلتفرم رسانه‌ای فرهنگی با محور دین، خانواده و سبک زندگی است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم ادامه داد: پیام ما برای جهادگران این نهاد انقلابی این است که رهنمودهای حکیمانه امام شهید را با تفکر و اندیشه جهادی تحقق بخشیده و با امید، ایمان، بهره‌گیری از دین و دانش تجلی بخش و الگوی عملی تحقق شعار ما می‌توانیم، باشند.

تبدیل تولیدات علمی به مهارت‌های کاربردی؛ مأموریت ویژه جهاددانشگاهی در زیست‌بوم انقلابی

سوقندی بیان کرد: یکی از چالش‌ها و به نوعی آسیب‌های نظامات چندگانه، فاصله بین نظامات فکری و تصمیم‌ساز با نظام تصمیم‌گیر و اجرایی بوده است که در گفتمان‌های در جریان همواره با ادبیات مختلف و از منظرهای متفاوت مطرح است؛ جهاد دانشگاهی از جمله مهم‌ترین نهادهای واسط و موثر در جبران این فاصله و تبدیل تولیدات انبوه علمی و فرهنگی خلاقانه دانشجویان به مهارت و کاربردی کردن آن است.

وی ادامه داد: بسیج عالمانه و عقلانی همراه با روحیه جهادی و انقلابی تجربه انبوه در زیست بوم این نهاد مقدس است که می‌تواند در شرایط کنونی نقش‌آفرین، موثر و در برخی عرصه‌ها تعیین کننده باشد؛ مسائل اجتماعی ظاهری ساده دارند اما پیچیده و چند لایه هستند، گاهی این ظاهر ساده دست اندرکاران را به ساده اندیشی و راه حل‌های فوری می‌کشاند.

سوقندی تصریح کرد: جهاد دانشگاهی با بهره‌گیری از ظرفیت‌ها و فرصت‌ها می‌تواند با نگاه دقیق و عالمانه در شناخت تحلیل و ارائه راهکارهای اثربخش در کاهش، پیشگیری و حل مسائل اجتماعی گام‌های موثری بردارد؛ مولفه‌های غنی فرهنگ ایرانی و اسلامی تولیدات و ذخایر ارزشمند سرمایه‌ای بی بدیل و گرانمایه در این مسیر است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی قم در پایان اظهار کرد: دوران دفاع مقدس، مقاومت بیش از چهل دهه و جلوه‌های حضور و ظهور این فرهنگ بعد از جنگ دوازده روزه و جنگ رمضان نمونه بارز و ممتاز از حماسه ایرانیان در انظار عالم است؛ برنامه‌ریزی برای فهم و تحلیل درست این ظرفیت مهم در این برهه حیاتی و حساس از جمله انتظارات از مجموعه‌های انقلابی همچون جهاد دانشگاهی است.

انتهای پیام