به گزارش ایکنا، «جان اسپوزیتو» از برجسته‌ترین پژوهشگران مطالعات اسلامی در غرب، روز بیست‌و‌چهارم تیر ماه در سن ۸۶ سالگی بر اثر عوارض ناشی از جراحی قلب درگذشت.

اسپوزیتو که از تأثیرگذارترین اسلام‌شناسان غیرمسلمان به شمار می‌رفت، بیش از پنج دهه از زندگی علمی خود را به مطالعه اسلام، جوامع مسلمان و بررسی روابط اسلام و غرب اختصاص داد.

دانشگاه جورج‌تاون اعلام کرد که او نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری مطالعات نوین اسلام در دانشگاه‌های آمریکا ایفا کرد.

در همین رابطه، «طاهر کامران» استاد دانشگاه لاهور در یادداشتی در رسانه پاکستان Thenews نوشته است که جان اسپوزیتو در طول زندگی علمی خود نشان داد که پژوهش، پیش از هر چیز، نوعی خدمت به جامعه است.

کامران نوشت: او در شرایطی که بسیاری دیوارهای بی‌اعتمادی و سوءتفاهم را میان فرهنگ‌ها و ادیان بلندتر می‌کردند، با تکیه بر دانش و گفت‌وگو، پل‌هایی از تفاهم بنا نهاد و کوشید ترس را با شناخت، کلیشه‌ها را با پژوهش علمی و خصومت را با گفت‌وگو جایگزین کند. اسپوزیتو همواره تأکید داشت که احترام متقابل تنها از مسیر شناخت و آگاهی امکان‌پذیر است.

وی با بیان اینکه نسل‌های آینده پژوهشگران مطالعات اسلامی، مسیر علمی او را ادامه خواهند داد و بر بنیان‌های فکری‌ای که با دقت و وسواس بنا نهاد، خواهند افزود، نوشت: آثار او همچنان از منابع مرجع این حوزه باقی خواهد ماند، نهادهایی که تأسیس یا هدایت کرد به فعالیت خود ادامه خواهند داد و شاگردانش نیز تعهد او به تعالی علمی را زنده نگه خواهند داشت.

این استاد دانشگاه افزود: با این حال، شاید مهم‌ترین میراث اسپوزیتو فراتر از دستاوردهای دانشگاهی او باشد. او به جهانیان آموخت که پژوهش حقیقی با فروتنی آغاز می‌شود، با همدلی رشد می‌کند و در نهایت در خدمت کرامت انسانی قرار می‌گیرد.

وی با تأکید بر این نکته که اسپوزیتو نه تنها مجموعه‌ای کم‌نظیر از آثار علمی، بلکه الگویی ماندگار از تعهد اخلاقی بر جای گذاشت، افزود: او ثابت کرد که برای تبدیل شدن به یکی از معتبرترین مفسران و پژوهشگران یک دین، ضرورتی ندارد که فرد پیرو همان دین باشد؛ همان‌گونه که نشان داد پژوهش می‌تواند به جای ایجاد شکاف، زمینه‌ساز همگرایی و تفاهم باشد و رسالت والای یک اندیشمند صرفاً انباشت دانش نیست، بلکه گسترش ظرفیت انسان‌ها برای درک متقابل است.

کامران در پایان تصریح کرد: زندگی او گواهی بر قدرت تحول‌آفرین دانشی بود که با صداقت، شجاعت و شفقت دنبال شود. اسپوزیتو با گسترش مطالعات اسلامی، تقویت گفت‌وگوی میان ادیان و به چالش کشیدن پیش‌داوری‌های موروثی، جایگاهی ماندگار در میان تأثیرگذارترین اندیشمندان دوران معاصر به دست آورد. هرچند صدای او اکنون خاموش شده است، اما پل‌هایی که میان دل‌ها و اندیشه‌ها بنا کرد، همچنان نسل‌های آینده را به یکدیگر پیوند خواهد داد.

انتهای پیام