به گزارش ایکنا؛ طی هفته گذشته، مهمترین اخبار فعالیت گروه اجتماعی ایکنا طی هفته گذشته مربوط به آغاز حرکت عظیم اربعین حسینی بود. خدمت‌رسانی ۳۵۰ موکب بقاع متبرکه در مسیر زائران اربعین حسینی، آغاز سوگواره «محرم‌شهر» با شعار «حسین؛ راه مقاومت و همدلی»، آغاز پیش‌فروش بلیت اتوبوس اربعین، نخستین نشست ستاد مرکزی بزرگداشت دولتمردان شهید، آغاز سوگواره دانشجویی «طنین آزادگی»، برگزاری آیین رسمی «اذن خدمت اربعین»، اعلام اولویت‌های جدید جهت تشرف به حج تمتع ۱۴۰۶، برگزاری نشست یاوران رسانه‌ای اربعین، مراسم رونمایی و تشریح سالنامه آماری زنان ۱۴۰۳، رونمایی از پوستر چهل‌وششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی، چاپ گواهی‌نامه موتور بانوان، نشست «قرارگاه ایران پیروز» با محوریت برنامه‌ریزی جامع برای میزبانی شایسته از زائران اباعبدالله الحسین(ع)، برگزاری پیش‌نشست چهارمین کنگره بین‌المللی امام علی (ع)، برگزاری ششمین کنگره سلامت در اربعین، نقش بازی در کاهش تنش‌های روانی، تعادل شور و شعور؛ شرط اصلی عزاداری اصیل حسینی و … از جمله مهمترین رویدادهایی بود که گروه اجتماعی ایکنا طی هفته گذشته بدان پرداخت.

همچنین، گفت‌وگو با حجت‌الاسلام صادق گلزاده، جامعه‌شناس دینی و پژوهشگر مطالعات اجتماعی و حجت‌الاسلام جعفر واضحی‌آشتیانی، متخصص حوزه مقتل‌شناسی و استاد حوزه علمیه درباره آسیب‌شناسی عزاداری اهل بیت(ع)، گفت‌وگو با موسی عنبری، عضو هیئت علمی داشگاه تهران در رابطه با مقوله تاب‌آوری اجتماعی و نیز درس‌گفتارهای مربوط به اوقات فراغت کودکان و نوجوانان نیز از دیگر موضوعاتی بود که بر روی خروجی گروه اجتماعی ایکنا قرار گرفت.

در ادامه گزیده‌ای از رویدادها و مصاحبه‌ها در گزارش برخط جامعه ایکنا را مرور می‌کنیم.

خدمت‌رسانی ۳۵۰ موکب بقاع متبرکه در مسیر زائران اربعین حسینی 

گروه اجتماعی ایکنا در راستای بررسی برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی ویژه سازمان اوقاف و امور خیریه در ایام اربعین حسینی و نیز ویژه‌برنامه‌های این سازمان در بقاع متبرکه به گفت‌و‌گو با رضا معممی‌مقدم، مدیرکل فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه پرداخت که در بخش‌هایی از آن آمده است: « اربعین، جلوه بزرگ همبستگی امت اسلامی و مدرسه ایثار و خدمت است. این رویداد عظیم معنوی جلوه‌ای بی‌نظیر از وحدت، همدلی، همبستگی و انسجام امت اسلامی به شمار می‌آید که در آن میلیون‌ها عاشق و دلداده اهل‌بیت(ع) فارغ از ملیت، زبان، قومیت و فرهنگ با هدفی مشترک و در مسیر عشق و ارادت به حضرت سیدالشهدا(ع) گرد هم می‌آیند. اربعین تنها یک اجتماع بزرگ مذهبی نیست، بلکه نماد زنده‌ای از فرهنگ ایثار، خدمت، مواسات، ازخودگذشتگی، همدلی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و ترویج ارزش‌های والای انسانی و اسلامی است. از همین رو، این حرکت عظیم مردمی به عنوان مدرسه ایثار و خدمت شناخته می‌شود؛ مدرسه‌ای که در آن فرهنگ خدمت بی‌منت، تکریم زائران، روحیه تعاون، اخوت اسلامی و عشق به اهل ‌بیت(ع) در بالاترین سطح خود جلوه‌گر می‌شود و هر ساله الهام‌بخش میلیون‌ها انسان در سراسر جهان است. 

در همین راستا، ۳۵۰ موکب از بقاع متبرکه و موقوفات در مسیر تردد زائران داخل و خارج به قرارگاه‌های خدمت‌رسانی تبدیل می‌شوند تا با استفاده از ظرفیت‌های گسترده بقاع متبرکه، موقوفات، خیرین، هیئت‌های مذهبی، خادمان و نیروهای مردمی، خدمات متنوع، گسترده و سازمان‌یافته‌ای را به زائران ارائه دهند. تبدیل این اماکن به قرارگاه‌های خدمت‌رسانی بیانگر رویکردی است که در آن بقاع متبرکه علاوه بر ایفای نقش معنوی، به مراکز فعال خدمت، همدلی، پشتیبانی و پاسخگویی به نیازهای زائران تبدیل می‌شوند و زمینه حضور هرچه باشکوه‌تر مردم در این حرکت عظیم معنوی را فراهم می‌کنند.  این ۳۵۰ موکب از بقاع متبرکه و موقوفات در مسیرهای تردد زائران داخل و خارج کشور با برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی گسترده، تلاش خواهند کرد تا بخشی از نیازهای زائران را در طول مسیر تأمین کنند و فضای مناسبی برای استراحت، عبادت، بهره‌مندی از برنامه‌های فرهنگی و دریافت خدمات مختلف فراهم آورند. حضور این موکب‌ها علاوه بر ارائه خدمات رفاهی، فرصتی برای ترویج فرهنگ خدمت، تقویت روحیه مشارکت اجتماعی و نمایش ظرفیت‌های مردمی در پشتیبانی از بزرگترین اجتماع دینی جهان خواهد بود». 

متن کامل گفت‌وگو را اینجا بخوانید. 

آغاز سوگواره «محرم‌شهر» با شعار «حسین؛ راه مقاومت و همدلی»

نشست خبری سوگواره آیینی «محرم‌شهر» با هدف تشریح برنامه‌ها، رویکرد‌ها و جزئیات اجرایی چهارمین دوره سوگواره «محرم‌شهر» روز شنبه، ۲۷ تیرماه در سالن جلسات معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران برگزار شد.

در ابتدای این نشست خبری، مصطفی زیبایی‌نژاد، مدیرکل فرهنگی شهرداری تهران طی سخنانی بیان کرد: چهارمین سوگواره آیینی «محرم‌شهر» از شامگاه ۲۷ تیرماه فعالیت خود را در میدان آزادی تهران آغاز می‌کند و تا ۱۲ مردادماه، هر شب از ساعت ۱۹ تا ۲۳ میزبان شهروندان خواهد بود. این رویداد با حضور گروه‌های آیینی، هنری، مداحان، شاعران، سخنرانان، هیئت‌های مذهبی، گروه‌های جهادی، مواکب و مشارکت گسترده مردم برگزار می‌شود.

وی اظهار کرد: همچون دیگر برنامه‌های مدیریت شهری، محور اصلی اجرای سوگواره بر مشارکت مردمی استوار است و بخش عمده فعالیت‌ها توسط هیئت‌ها، گروه‌های مردمی، خادمان داوطلب، مواکب و مجموعه‌های جهادی انجام خواهد شد. در این میان، مدیریت شهری نقش تسهیل‌گر، پشتیبان و طراح برنامه‌ها را بر عهده دارد تا زمینه برگزاری هرچه باشکوه‌تر این رویداد فراهم شود.

آغاز پیش‌فروش بلیت اتوبوس اربعین

از روز 27 تیرماه متقاضیان حضور در اربعین ۱۴۰۵ می‌توانند با مراجعه به پایانه‌های مسافری یا سامانه‌های مجاز فروش، بلیت سفر خود را برای مرزهای اربعینی تهیه کنند. بهای بلیت مسیر تهران ـ مهران برای اتوبوس ۴۴ نفره یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان، اتوبوس ۳۲ نفره یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و اتوبوس‌های ۲۵ تا ۲۷ نفره ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان تعیین شده است.

نرخ بلیت مسیر تهران ـ شلمچه برای اتوبوس ۴۴ نفره یک میلیون و ۳۵۰ هزار تومان، اتوبوس ۳۲ نفره یک میلیون و ۸۵۰ هزار تومان و اتوبوس‌های ۲۵ تا ۲۷ نفره دو میلیون و ۳۵۰ هزار تومان است. همچنین، نرخ بلیت مسیر تهران ـ خسروی برای اتوبوس ۴۴ نفره یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان، اتوبوس ۳۲ نفره یک میلیون و ۵۵۰ هزار تومان و اتوبوس‌های ۲۵ تا ۲۷ نفره یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان تعیین شده است.

نخستین نشست ستاد مرکزی بزرگداشت دولتمردان شهید

نخستین نشست ستاد مرکزی بزرگداشت دولتمردان شهید شنبه ۲۷ تیرماه با حضور رئیس و اعضای ستاد برگزار شد. در این نشست، حجت‌الاسلام سیدمحمدرضا میرتاج‌الدینی، معاون مراسم و استان‌های شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی به لزوم تکریم مقام شهدای والامقام دولت پرداخت و با تلاوت آیه‌ای از قرآن کریم، گفت: «مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ»؛ راستقامتی و صداقت در گفتار و رفتار، از ویژگی‌های برجسته رادمردان الهی است. اینان بر سر پیمانی که با خداوند بسته‌اند، استوار می‌مانند و تا پایان عمر بر آن وفادارند. گروهی از این مردان بزرگ به فیض شهادت نائل می‌آیند و گروهی دیگر در انتظار نیل به آن مقام، زیست منتظرانه را پیشه می‌سازند و این، سیره اصلی مردان راه خداست.

وی در ادامه با اشاره به نظام جمهوری اسلامی ایران که بر پایه ایمان و باور به ارزش‌های الهی شکل گرفته است، اظهار کرد: انتظار می‌رود مسئولان نظام، این خصلت‌ها را در بالاترین سطح برای خود ترسیم کنند و یاد و خاطره دولتمردان شهید را همواره الگویی فراروی مدیران خویش قرار دهند.

حجت‌الاسلام میرتاج‌الدینی از برگزاری و تکریم دولتمردان شهید به عنوان ایده‌ای نو و ابتکاری یاد کرد و افزود: نخستین بار از سوی این شورا، پس از مشورت‌ها و گفت‌و‌گو‌های گسترده، به تأسیس ستاد «دولتمردان شهید» انجامیده است و امید که این ستاد، حرکتی نوین و ارزشمند در ترویج فرهنگ ایثار و شهادت باشد.

آغاز سوگواره دانشجویی «طنین آزادگی»

سوگواره دانشجویی «طنین آزادگی» که به همت معاونت ترویج و توسعه سازمان قرآنی دانشجویان جهاددانشگاهی برگزار می‌شود از شنبه، ۲۷ تیرماه آغاز به کار کرده و با هدف ترویج معارف عاشورایی، تبیین مفاهیم قرآنی و تقویت بصیرت دینی در میان دانشجویان، مجموعه‌ای از برنامه‌های علمی، فرهنگی و هنری را در طول برگزاری خود ارائه خواهد کرد.

از جمله اهداف این رویداد می‌توان به تبیین الگوی عملی توبه و بازگشت به حق از زندگی حُر بن یزید ریاحی، ارتباط مفاهیم قرآنی با تصمیم‌گیری اخلاقی در شرایط بحرانی و تقویت بصیرت دینی در مواجهه با آزمون‌های زندگی مدرن اشاره کرد.

سوگواره «طنین آزادگی» در بخش‌های مختلفی برگزار می‌شود که شامل نشست تخصصی با موضوع «حُر بن یزید ریاحی؛ الگوی تحول معنوی و بازگشت به سوی نور»، سخنرانی‌های کوتاه با موضوع «درس‌های اخلاقی از زندگی حُر بن یزید ریاحی»، کارگاه هنری آموزش خط کوفی بنایی با محوریت آیات توبه در قرآن کریم و مسابقه کتاب‌خوانی با محور کتاب آزاده ادب تألیف محمدحسن غفوریان است.

برگزاری آیین رسمی «اذن خدمت اربعین»

همزمان با فرارسیدن ایام ماه صفر آیین «اذن خدمت اربعین حسینی» با حضور علیرضا زاکانی، شهردار تهران، محمدامین توکلی‌زاده، معاون امور اجتماعی و فرهنگی، جمعی از مدیران شهری، مسئولان قرارگاه‌های اربعین و خادمان مواکب حسینی در ساختمان مرکزی شهرداری تهران برگزار شد.

علیرضا زاکانی، شهردار تهران در این نشست با اشاره به سه تجربه سنگین مدیریت شهری در دوره جدید یعنی بیماری کرونا، جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان گفت: خدماتی که طی این مدت در شهرداری تهران انجام شد، به نوعی مقابله با جبهه استکبار بود.

وی خدمت‌رسانی به زائران را تجلی ایمان خادمان مردم دانست و افزود: ما هر لحظه در امتحان و آزمایشی در این رقابت خدمت به مردم هستیم و این توفیقی است که نصیب هر کسی نمی‌شود.

شهردار تهران با تأکید بر بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی برای نهادسازی نوین، تصریح کرد: برای سازماندهی محلی و ایجاد تاب‌آوری اجتماعی با محوریت مردم باید تلاش کرد. 

اعلام اولویت‌های جدید جهت تشرف به حج تمتع ۱۴۰۶

مرحله اعلام آمادگی متقاضیان حج تمتع ۱۴۰۶ از روز ۲۱ تیرماه به‌صورت سراسری در سامانه «حج من» به نشانی my.haj.ir آغاز شده و تاکنون حدود ۵۰ هزار نفر متقاضیان نسبت به ثبت اعلام آمادگی خود اقدام کرده‌اند.

در روزهای گذشته از این مرحله، اولویت ثبت اعلام آمادگی ابتدا صرفاً برای زائرانی فراهم شد که در کاروان‌های حج تمتع سال ۱۴۰۵ نام‌نویسی کرده بودند، اما به دلیل شرایط ناشی از جنگ تحمیلی، امکان اعزام و تشرف به سرزمین وحی را پیدا نکردند.

سپس از روز شنبه ۲۷ تیرماه اولویت برای دارندگان قبوض تا ۳۰ مهر ماه نیز بازگشایی شد و از امروز اولویت‌های جدید نیز می‌توانند ثبت اعلام آمادگی کنند. صرفاً این ظرفیت جدید برای استان‌هایی بازگشایی می‌شود که دارای ظرفیت خالی هستند. برای اولویت‌های قبلی نیز پیامک اطلاع‌رسانی ارسال و از آنان برای ثبت اعلام آمادگی دعوت به عمل آمد.
  
برگزاری نشست یاوران رسانه‌ای اربعین

نشست یاوران رسانه‌ای اربعین، با حضور علی‌اکبر پورجمشیدیان، رئیس ستاد مرکزی اربعین؛ حجت‌الاسلام حمیداحمدی، دبیر کمیته فرهنگی آموزشی اربعین و جمعی از اصحاب رسانه، به همت کمیته فرهنگی ستاد مرکزی اربعین در وزارت کشور برگزار شد.

در ابتدای این نشست، سید محمدرضا خوشرو، معاون رسانه‌ای کمیته فرهنگی آموزشی ستاد مرکزی اربعین، با اشاره به اینکه در آغاز، اربعین را رویدادی برای پوشش خبری می‌دانستیم، اما پس از پی‌بردن به اهمیت راهبردی آن دریافتیم که خود اربعین یک رسانه است، گفت: پخش زنده مراسم اربعین، کمترین کاری است که انجام می‌شود، در حالی که خود این رویداد در حال تولید محتوا و معناست.

وی افزود: اربعین با الگوی تمدنی خود، نظام رسانه‌ای جهان را تغییر می‌دهد. در این رویداد، شبکه‌سازی در جریان است و زائر و خادم هر دو به یک اندازه اهمیت دارند. رسانه‌های جهان معمولاً بودجه‌محورند، به دنبال خلق قهرمان و نمایش رویدادها هستند؛ اما در اربعین، ایثار، گمنامی، خدمت و ازخودگذشتگی معنا پیدا می‌کند. رسانه اربعین نه رئیس دارد و نه تک‌قهرمان؛ همه در آن قهرمان‌اند و این ویژگی‌ها، نظام رسانه‌ای جهان را برهم زده است.

خوشرو با اشاره به سه واکنش رسانه‌های جهانی نسبت به اربعین حسینی یعنی بایکوت، تقلیل(حضور هزاران نفری) و تحریف(مثلاً حضور سپاه در اربعین)، راهکارهایی را برشمرد و گفت: از جمله این راهکارها سرمایه‌گذاری برای مستندسازی سوژه‌محور، بکارگیری خبرنگاران بین‌المللی، ایجاد اتاق خبر بین‌المللی، تمرکز بر سوژه‌ها به‌جای کلیات، تولید چهره‌های واسط معتمد برای ترجمه، اجرای عملیات رسانه‌ای مشترک با دیگر کشورها و پرهیز از نگاه شعارزده است. برجسته‌سازی سوژه‌های تمدنی که تمدن غرب را به چالش می‌کشد نیز برای مخاطبان جذاب است.

مراسم رونمایی و تشریح سالنامه آماری زنان ۱۴۰۳

مراسم رونمایی و تشریح سالنامه آماری زنان ۱۴۰۳ روز ۲۹ تیرماه با حضور زهرا بهروزآذر، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده در این نهاد برگزار شد.

زهرا بهروزآذر، معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری نیز در این نشست، گفت: پیشینه این سالنامه آماری به برنامه ششم باز می‌گردد؛ ما هیچوقت نمی‌توانیم سیاست‌گذاری را در فضایی که نابینا هستیم انجام دهیم، به همین دلیل از روز اول به دنبال این بودیم که وضعیت زنان را در کشور به روشنی بدانیم.

وی با اشاره به اینکه طبق قانون آموزش رایگان باید برای همه فراهم شود که اصل ۲۱ قانون اساسی ارتقای ظرفیت زنان را مطرح می‌کند؛ گفت: وقتی این مطالب را می‌خواهیم از وزارتخانه‌ها مطالبه کنیم باید دقیق بدانیم کدام اقدامات موجب ارتقای زنان می‌شود و کدامیک مانع است.

بهروز‌آذر با تاکید بر اینکه حساسیت در مورد جمع‌آوری داده‌ها وجود داشت و متأسفانه برخی از نهادها که داده‌ها را جمع‌آوری کرده‌اند، خود را صاحب داده‌ها می‌دانند، گفت: تلاش کردیم حساسیت امنیتی برای استفاده از داده‌ها را کم کنیم. تمامی داده‌ها تمیز و داده‌های تکراری حذف و بیشترین و کیفی‌ترین داده تهیه شد. همچنین به دلیل بحث محیط زیست نسخه دیجیتال آن نیز تهیه شده است که در اختیار کارشناسان قرار داده می‌شود.

رونمایی از پوستر چهل‌وششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی

جهاددانشگاهی به‌عنوان مولود مبارک انقلاب اسلامی، از نخستین روز‌های شکل‌گیری با اتکا به ایمان، روحیه جهادی، خلاقیت، خودباوری و اعتماد به توان جوانان فرهیخته کشور، همواره در مسیر تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی و پاسخ‌گویی به نیاز‌های راهبردی کشور گام برداشته و امروز نیز به‌عنوان نهادی اثرگذار و امیدآفرین، با تکیه بر ظرفیت‌های علمی و فناورانه خود، در مسیر پیشرفت و حل مسائل کشور نقش‌آفرینی می‌کند.

در همین راستا، پوستر چهل‌وششمین سالگرد تشکیل جهاددانشگاهی با شعار «جهاددانشگاهی؛ اقتدار علمی در افق مقاومت» رونمایی شد. این پوستر به سفارش اداره‌کل روابط عمومی جهاددانشگاهی و توسط واحد هنر این نهاد طراحی شده است. بر اساس توضیحات ارائه‌شده درباره این اثر، عنصر محوری پوستر، مشت شکل‌گرفته از کتاب‌هاست؛ کتاب‌هایی که با چینش خود، نمادی از اقتدار، ایستادگی و مقاومت را شکل داده‌اند و رنگ عطف آنها با بازآفرینی سه‌رنگ پرچم جمهوری اسلامی ایران، بر پیوند علم، هویت ملی و مقاومت تأکید دارد. این ترکیب، پیامی روشن مبنی بر این است که اقتدار علمی ایران و قدرت دفاعی و راهبردی کشور، بر پایه علم و دانش بومی استوار شده است.

چاپ گواهی‌نامه موتور بانوان

زهرا بهروزآذر، معاون امور زنان  و خانواده رئیس جمهور در خصوص آخرین اقدامات انجام شده  برای صدور گواهی‌نامه موتورسیکلت برای بانوان، گفت: امروزه به دلیل شرایط حمل‌ونقل و ترافیکی که با آن مواجه هستیم، بانوان به موتورسیکلت به عنوان یکی از ابزارهای تردد و یکی از راهکارهای مقابله با ترافیک روی آورده‌اند.

وی با اشاره به اینکه استفاده از موتورسیکلت توسط زنان روزبه‌روز در حال افزایش بود و مهم‌ترین وظیفه دولت، کاهش آسیب به بانوان است، گفت: نگرانی جدی این بود که به دلیل نداشتن آموزش‌های رسمی، نداشتن گواهی‌نامه و محرومیت از بیمه، بانوان موتورسوار دچار صدمات مضاعف شوند؛ به همین دلیل دولت در موضوع موتورسیکلت ورود کرد.

وی اعلام کرد: همه اقدامات مربوط به صدور گواهی‌نامه برای بانوان انجام شده است و در آخرین صحبتی که با پلیس راهور داشتم، نمونه اولیه گواهی‌نامه زنان چاپ اولیه شده است.

برپایی نشست «قرارگاه ایران پیروز»

نشست «قرارگاه ایران پیروز» با محوریت برنامه‌ریزی جامع برای میزبانی شایسته از زائران اباعبدالله الحسین(ع) روز ۳۰ تیرماه با حضور محمدامین توکلی‌زاده، معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران برگزار شد.

در ابتدای این نشست خبری، محمدامین توکلی‌زاده، معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران طی سخنانی با اشاره به برگزاری جلسه‌ای پیرامون سه محور «قرارگاه مردمی ایران»، «تداوم اجتماعات مردمی» و «اربعین حسینی» اظهار کرد: این سه موضوع به دلیل اهمیت ویژه‌ای که دارند، در دستور کار نشست قرار گرفتند و پس از بحث و بررسی، تصمیمات مهمی درباره آنها اتخاذ شد.

وی با بیان اینکه محور مشترک هر سه موضوع «مردم» هستند، افزود: دال مرکزی قرارگاه مردمی ایران، اجتماعات مردمی و اربعین، حضور و نقش‌آفرینی مردم است. اربعین نیز به عنوان بزرگ‌ترین الگوی کار مردمی، نمونه‌ای متعالی از مشارکت اجتماعی به شمار می‌رود.

توکلی‌زاده درباره «قرارگاه مردمی ایران» گفت: این قرارگاه در جریان جنگ ۱۲ روزه و با هدف سازماندهی ظرفیت‌های مردمی شکل گرفت. پس از برگزاری جلسات تخصصی و با حضور رئیس‌جمهور، این قرارگاه ذیل سازمان مدیریت بحران رسمیت یافت و با تکمیل دستورالعمل‌ها، ساختار آن برای اجرا به مناطق شهرداری تهران ابلاغ شد.

برگزاری پیش‌نشست چهارمین کنگره بین‌المللی امام علی (ع)

پیش‌نشست چهارمین کنگره بین‌المللی امام علی(ع)، انسان ۲۵۰ ساله و تمدن نوین اسلامی با موضوع مفهوم اطاعات و پیروی از امام و رهبر از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع)، روز ۳۰ تیرماه با سخنرانی عمار عبودی نصار، استاد تاریخ اسلام دانشکده ادبیات دانشگاه کوفه در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد.

عمار عبودی نصار در ابتدای سخنان خود با اشاره به شکل‌گیری موضوع مقاله ارائه‌شده در این کنگره اظهار کرد: در جریان سفر زیارتی استاد مبلغی، دبیر علمی کنگره بین‌المللی امام علی (ع) به عراق، ایشان پیشنهاد ارائه یک سمینار علمی برای این کنگره را مطرح کردند. بر همین اساس، موضوعی روزآمد و متناسب با مسائل فکری و اجتماعی جهان اسلام با عنوان «مفهوم اطاعت و پیروی از امام و رهبر از دیدگاه امام علی (ع)» برای ارائه انتخاب شد؛ موضوعی که از منظر اندیشه سیاسی و اجتماعی امام علی(ع) به بررسی جایگاه اطاعت، اعتماد و تبعیت از رهبر می‌پردازد.

وی با اشاره به اهمیت این مفهوم در شرایط امروز جهان اسلام، افزود: جمهوری اسلامی ایران به برکت پیروی از امام و اطاعت از رهبری توانست در این جنگ به پیروزی دست یابد. این مسئله نشان می‌دهد که هرگاه جامعه‌ای از رهبری مشروع و مورد اعتماد خود تبعیت کند، قادر خواهد بود بر مشکلات و چالش‌های بزرگ غلبه کند.

برگزاری ششمین کنگره سلامت در اربعین

پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلال احمر روز یکشنبه ۲۸ تیرماه در ششمین کنگره سلامت در اربعین، که به میزبانی دانشگاه ایران و با حضور پژوهشگران، پزشکان و کادر درمان ایرانی و خارجی برگزار شد، با اشاره به اینکه اربعین رزمایش بزرگ و قوی بشردوستی جهانی است که همه اذعان می‌کنند و ما برای تبیین آن در فدراسیون صلیب سرخ و هر جای دیگری که بتوانیم، تلاش می‌کنیم، گفت: می‌توانیم اربعین را بزرگترین عملیات امدادی و داوطلبانه سلامت محور جهان بدانیم که در عراق و ایران به شکل مردمی و داوطلبانه انجام می‌شود؛ در این مراسم میلیون‌ها نفر با ادیان و ملیت‌های مختلف دور هم جمع می‌شوند و نمونه بی‌بدیلی از انسان دوستی را به نمایش می‌‌گذارند.

وی با تأکید بر اینکه اجتماع بزرگ اربعین ظرفیت بزرگی برای توسعه دیپلماسی بشردوستانه و همکاری‌های بین‌المللی دارد و زمینه همکاری با سایر کشورها را فراهم کرده است، گفت: بنای ما در اربعین پیشگیری، آموزش و مراقبت درمانی و سپس درمان است و سلامت جسم، روان و معنویت سه رکن امداد و نجات در اربعین محسوب می‌شود.

اوقات فراغت کودکی 

شیما قبا، روانشناس کودک در درس‌گفتار پنجم از مجموعه درس‌گفتار‌های روانشناسی اوقات فراغت در دوران کودکی به موضوع «رشد روانی و هیجان» پرداخت که در بخش‌هایی از آن آمده است: «کودکان اغلب بازی‌هایی می‌کنند که معنا و مفهوم آنها برای ما بزرگسالان ناآشناست و گاه حتی موجب نگرانی والدین می‌شود؛ در حالی که بازی، زبان طبیعی کودک است. کودکان معمولاً آنچه را در طول روز برایشان دشوار، سنگین یا هضم‌ناپذیر بوده، در قالب بازی بازنمایی می‌کنند و می‌کوشند از این راه، احساس تسلط و کنترل بر آن موقعیت‌ها به دست آورند.

برای نمونه، کودکی که تجربه جنگ یا درگیری را داشته، ممکن است پیوسته در بازی‌هایش از موشک، هواپیما و نابودی سخن بگوید، یا کودکی که تصادفی سخت را از سر گذرانده، ماشین‌های اسباب‌بازیاش را مرتب به هم می‌کوبد. اگر والدین از ماهیت طبیعی این فرایند آگاه نباشند و ندانند که این تکرار، بخشی ضروری برای عبور از اضطراب است، ممکن است به اشتباه جلوی چنین بازی‌هایی را بگیرند یا سعی کنند شکل آنها را تغییر دهند تا به نگرانی خود پاسخ دهند؛ حال آنکه نباید این روند طبیعی را متوقف کرد. 

از منظر روانشناسی کودک، آنچه رخ می‌دهد این است که کودکان موقعیت‌هایی را تجربه کرده‌اند که کنترلی بر آنها نداشته‌اند، اما در بازی و از طریق تکرار، می‌کوشند بر همان موضوع فاقد کنترل، احساس قدرت و تسلط پیدا کنند. همین احساس کنترل، موجب کاهش اضطرابشان می‌شود. آنها بار‌ها و بار‌ها آن بازی را تکرار می‌کنند و با پیشبرد آن به شیوه خود، به نوعی آرامش دست می‌یابند». 

اوقات فراغت نوجوانی 

لیلا میرمحمدصادقی، روانشناس و مشاور نوجوانان در پنجمین درس‌گفتار  از مجموعه درس‌گفتار‌های روانشناسی اوقات فراغت در دوران نوجوانی به چالش‌ها و ظرفیت‌های اوقات فراغت نوجوانان و نقش والدین و مربیان در همراهی آگاهانه با نوجوانان پرداخت که در بخش‌هایی از آن آمده است: «در ادامه بحث درباره اوقات فراغت نوجوانان، به این موضوع رسیدیم که نوجوان برای غنی‌سازی این اوقات براساس سه حوزه آموزشی، هنری و ورزشی، به چه منابعی نیاز دارد. یکی از موضوعاتی که این‌ روز‌ها بسیار مطرح است و دغدغه بسیاری از خانواده‌ها محسوب می‌شود، این است که، بخش قابل‌ توجهی از اوقات فراغت نوجوانان به استفاده از تلفن همراه و فضای دیجیتال اختصاص دارد. متأسفانه اگرچه نمی‌توان نوجوان را از این فضا جدا کرد، اما قطعاً باید مهارت مدیریت صحیح فضای مجازی را به او بیاموزیم.

برای درک بهتر جذابیت و وابستگی شدید نوجوانان به این فضا، باید ریشه این پدیده را بررسی کنیم. دو علت اصلی در این زمینه وجود دارد که یکی به مفهوم لذت و دیگری به عملکرد مغز بازمی‌گردد. در همه انسان‌ها از بدو تولد، مجموعه‌ای از تصاویر ذهنی در مغز شکل می‌گیرد که می‌توان آن را «آلبوم تصاویر دنیای مطلوب» نامید؛ یعنی تصاویر و تجربیاتی که دیدنشان موجب لذت و خوشحالی می‌شود و لبخند را بر لب می‌نشاند. اهمیت این آلبوم در غنی بودن آن است؛ به این معنا که تنوع و تعداد تصاویر لذت‌بخش و در دسترس، در ایجاد حس خوب مؤثر است. این تصاویر زمانی به‌دست می‌آیند که نوجوان با محیط پیرامون، جامعه، طبیعت و … ارتباط پویا داشته باشد. متأسفانه در سبک زندگی امروزی، چنین تجربیات مستقلی کاهش یافته و بخش عظیمی از آنها در دستگاه‌های دیجیتالی مانند موبایل، تبلت و رایانه خلاصه شده است».

تعادل شور و شعور؛ شرط اصلی عزاداری اصیل حسینی

گروه اجتماعی ایکنا در ادامه گفت‌وگوهای اختصاصی خود با اساتید و صاحب‌نطران حوزه آسیب‌شناسی عزاداری اهل بیت(ع) این بار به گفت‌وگو با حجت‌الاسلام صادق گلزاده، جامعه‌شناس دینی و پژوهشگر مطالعات اجتماعی پرداخت که در بخش‌‎هایی از این گفت‌وگو آمده است: « در فرهنگ عزاداری اهل‌بیت(ع) به‌ویژه در سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) دو مفهوم بنیادین «شور» و «شعور» همواره در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند و هیچ‌یک بدون دیگری نمی‌تواند اهداف واقعی نهضت عاشورا را محقق سازد. «شور» جلوه عاطفی و احساسی عزاداری است؛ همان عشق، دلدادگی و ارادتی که مؤمنان نسبت به امام حسین(ع) و خاندان عصمت و طهارت(ع) در قالب آیین‌هایی همچون سینه‌زنی، زنجیرزنی و سایر مراسم سوگواری ابراز می‌کنند. در مقابل، «شعور» به معنای شناخت عمیق فلسفه قیام عاشورا، درک اهداف نهضت حسینی، فهم پیام‌های مکتب اهل‌ بیت(ع) و تلاش برای تحقق ارزش‌هایی همچون ظلم‌ستیزی، عدالت‌خواهی، حمایت از مظلوم، امر به معروف و نهی از منکر و استمرار راه امام حسین(ع) در عرصه زندگی فردی و اجتماعی است. 

از این رو، عزاداری اصیل زمانی به کمال می‌رسد که این دو عنصر مکمل یکدیگر باشند و هیچ‌کدام جای دیگری را نگیرد.  در مجالس عزاداری نیز هر یک از ارکان این مراسم مسئولیت مشخصی بر عهده دارند. خطیبان و سخنرانان وظیفه دارند ابعاد معرفتی و فکری نهضت عاشورا را برای مردم تبیین کنند، فلسفه قیام امام حسین(ع) را شرح دهند و مخاطبان را نسبت به آموزه‌های مکتب اهل ‌بیت(ع) آگاه سازند. در مقابل، مداحان و ذاکران با بهره‌گیری از مرثیه، نوحه و ذکر مصائب، زمینه بروز عواطف دینی و تقویت پیوند قلبی عزاداران با اهل ‌بیت(ع) را فراهم می‌کنند. در کنار این دو گروه، هیئت‌داران، بانیان مجالس، خادمان و عموم مردم نیز سهم مهمی در حفظ اصالت مراسم عزاداری دارند؛ زیرا نحوه برگزاری این آیین‌ها و نوع رفتارهای رایج در آن‌ها تا حد زیادی به عملکرد و نگاه این مجموعه وابسته است».

برای مشاهده کامل گفت‌وگو اینجا کلیک کنید.

چگونه تاب‌آوری را به راهبرد بازآفرینی اجتماعی تبدیل کنیم 

در ادامه گفت‌وگوهای محوری گروه اجتماعی ایکنا، این بار موضوع تاب‌آوری اجتماعی و چگونگی دستیابی به سرمایه اجتماعی واکاوی شد. در این راستا موسی عنبری، جامعه‌شناس و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران به واکاوی مقوله تاب‌آوری اجتماعی در جامعه و میزان تأثیر انسجام ملی در آن پرداخت و اظهار کرد: اگر بخواهیم مسئله شکل‌گیری جوامع و منطق انسجام اجتماعی را در سطحی بنیادی‌تر بررسی کنیم، باید آن را در پیوند با خود مفهوم «حیات» و ضرورت‌های تداوم آن در نظر گیریم. در گستره جهان طبیعی، حیات همواره در قالب شبکه‌ای از وابستگی‌ها و تعاملات میان موجودات زنده تحقق پیدا می‌کند. هیچ گونه‌ای به‌طور کامل منفک از سایر عناصر زیستی و محیطی قادر به ادامه بقا نیست و همین واقعیت باعث شکل‌گیری الگوهای متنوعی از هم‌کنشی میان موجودات شده است. این هم‌کنشی‌ها در برخی موارد بسیار ساده و محدود به رفتارهای غریزی هستند، اما در موارد دیگر به ساختارهای پیچیده‌تری از هماهنگی رفتاری منجر می‌شوند که کارکردهای جمعی مشخصی دارند.

وی افزود: در بسیاری از اکوسیستم‌ها، بقای گونه‌ها به‌طور مستقیم به توانایی آن‌ها در ایجاد نوعی هماهنگی نسبی با دیگر اعضای هم‌گونه یا حتی گونه‌های دیگر وابسته است. این هماهنگی ممکن است در قالب تقسیم منابع، هم‌افزایی در دفاع جمعی، یا همکاری در تولید و تأمین غذا ظاهر شود. نکته مهم این است که این رفتارها نه از آگاهی اخلاقی یا قرارداد اجتماعی، بلکه از فشار انتخاب طبیعی و ضرورت‌های بقا ناشی می‌شوند.

عنبری ادامه داد: در نتیجه می‌توان گفت که همکاری در سطح زیستی، بخشی از منطق درونی طبیعت است که در طی زمان تثبیت و تقویت شده است. این وضعیت نشان می‌دهد که «جمع‌بودن» در جهان زنده، یک استثنا نیست بلکه یک قاعده است. حتی در ساده‌ترین اشکال حیات، نوعی وابستگی متقابل میان موجودات وجود دارد که امکان ادامه چرخه زیستی را فراهم می‌کند. از این منظر، انزوا نه یک حالت پایدار، بلکه اغلب یک وضعیت پرریسک و ناپایدار در طبیعت محسوب می‌شود. همین ویژگی پایه‌ای، بعدها در سطوح پیچیده‌تر حیات، به شکل‌های متنوع‌تری از سازمان‌یافتگی اجتماعی تبدیل می‌شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران تصریح کرد: با ورود به سطح انسانی، این منطق بنیادین نه تنها حفظ می‌شود، بلکه به شکلی بسیار گسترده‌تر و پیچیده‌تر توسعه پیدا می‌کند. انسان موجودی است که علاوه بر نیازهای زیستی مشترک با سایر موجودات، دارای ساختار روانی، ذهنی و فرهنگی بسیار پیشرفته‌تری است. این ویژگی باعث می‌شود که دامنه نیازهای او از سطح بقا فراتر رفته و شامل حوزه‌های متعددی همچون معنا، هویت، ارتباط، قدرت، منزلت، خلاقیت، امنیت روانی و تعلق اجتماعی شود.

برای مشاهده کامل گفت‌وگو اینجا کلیک کنید. 

انتهای پیام