به گزارش ایکنا از قم، به نقل از روابط عمومی دانشگاه ادیان و مذاهب، نشست علمی تخصصی با محوریت بررسی و معرفی کتاب «هم‌باوران» با حضور عباس خامه‌یار، نویسنده اثر و مشاور رئیس دانشگاه در امور بین‌الملل در دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد.

این نشست که با همکاری معاونت پژوهش دانشگاه ادیان و مذاهب و انجمن علمی ادیان و مذاهب حوزه ترتیب یافته بود، به‌منظور واکاوی ابعاد مختلف کتابی که به روایت‌هایی از دلدادگی شخصیت‌های برجسته مسیحی به اهل‌بیت (ع) پرداخته است، برگزار و با استقبال اساتید، پژوهشگران و دانشجویان مواجه شد.

مهدی فرمانیان، رئیس هیئت مدیره انجمن علمی ادیان و مذاهب حوزه در این نشست از چهره‌های سرشناسی همچون جورج جرداق، سلیمان کتانی، آنتوان بارا و میشال کعدى یاد کرد و این اثر را محصول سال‌ها تعامل و دوستی عمیق با این شخصیت‌ها دانست، نه صرفاً یک گزارش رسمی یا مصاحبه‌های اداری.

در ادامه، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد مسجدجامعی، مشاور عالی رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب و سفیر سابق ایران در واتیکان به تبیین ویژگی‌های منحصربه‌فرد کشور لبنان پرداخت.

وی تأکید کرد: تلقی مسیحیان لبنانی نسبت به اسلام، تشیع و ایران، با دیگر مسیحیان منطقه نظیر مسیحیان مصر یا عراق تفاوت اساسی دارد.

مسجدجامعی با اشاره به سابقه تاریخی مدارس جدید در لبنان از اواخر قرن هجدهم و نوزدهم میلادی که توسط میسیونرها تأسیس شدند، اظهار کرد: این مدارس برخلاف بسیاری از مناطق دیگر، رویکردی ادبی و فرهنگی داشتند و به همین سبب، تحصیل‌کردگان لبنانی از درک عمیق‌تری نسبت به ادبیات و مفاهیم تاریخی جهان اسلام برخوردار شدند.

وی از نهج‌البلاغه به عنوان «مدخل ورود» مسیحیان لبنانی به هویت ادبی عربی و سپس آشنایی با امام علی(ع) و امام حسین(ع) یاد کرد و این جریان را عامل تولد آثاری ماندگار و حتی فراتر از آنچه شیعیان در این حوزه تولید کرده‌اند، دانست.

سفیر سابق واتیکان همچنین به عناصر فرهنگی و هنری ایرانی مانند ظرافت‌های شعر و معماری منحنی‌وار اشاره کرد که به‌عنوان جاذبه‌های تمدنی ایران، افزون بر ابعاد سیاسی، در دل مسیحیان خاورمیانه جای دارد.

مسجدجامعی ادامه داد: لبنان از نظر تاریخی و تجربه‌اش با تاریخ معاصر، سابقه‌ای طولانی دارد به گونه‌ای که هیچ‌کدام از کشورهای عربی منطقه این تجربه را نداشتند. دوم، در این کتاب، علاقه به تشیع و علاقه به ایران به خوبی آمده است. علاقه به ایران در لبنان بسیار قوی و نیرومند است. لبنانی‌ها در مقایسه با دیگر کشورهای منطقه، نسبت به ایران پیش‌قضاوت تاریخی و مذهبی ندارند. تاریخ ایران، تاریخی است که با عموم ادیان و مذاهب آمیخته است. بخش دیگرش مربوط به ظرافت‌های خاص ایرانی است؛ ظرافت‌هایی که در شعر و خط و موسیقی و معماری وجود دارد.

مشاور عالی رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب تشریح کرد: اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم، مدارس سبک جدید توسط میسیونرها در منطقه شام، به ویژه لبنان، زیاد شد. این مدارس برخلاف جاهای دیگر که به علوم تجربی می‌پرداختند، در این منطقه رویکرد ادبی و فرهنگی داشتند. تحصیل‌کردگان لبنانی اطلاعاتشان نسبت به تاریخ و فرهنگ اسلامی بسیار بیشتر بود و در جریان کشف گذشته ادبی، با نهج‌البلاغه برخورد کردند. آن‌ها معمولاً با یک یا دو زبان بین‌المللی آشنا بودند و با ادبیات جدید جهانی آشنایی داشتند.

وی ادامه داد: زیبایی ادبی نهج‌البلاغه به اضافه مفاهیم شایع در اوایل قرن بیستم مثل عدالت‌خواهی و انسان‌دوستی، ترکیب شد و علاقه به نهج‌البلاغه را بیشتر کرد و از خلال نهج‌البلاغه با امام حسین(ع) آشنا شدند.

مسجدجامعی در پایان افزود: این جریان، آثاری را ایجاد کرد که به مراتب قوی‌تر از آثاری بود که شیعیان ایجاد کرده بودند. یک سنی در بهترین حالت، علی (ع) را یکی از خلفای راشدین می‌داند و انگیزه‌ای ندارد که خود علی را بشناسد. اما یک مسیحی، علی را با خود علی می‌شناسد. مدخل او ادبیات جهانی است و وقتی با این متن برخورد می‌کند، نتیجه‌اش فراتر از آن چیزی است که معمولاً نوشته شده است.

در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین سید ابوالحسن نواب مؤسس و عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب با اشاره به فضای باز علمی و فرهنگی دانشگاه ادیان و مذاهب که با حمایت رهبر فقید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای(رضوان الله تعالی علیه) امکان‌پذیر شده بود، بر وحدت ذاتی ادیان آسمانی تأکید کرد و افزود: با استناد به آیه «إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ»، جوهر مشترک ادیان تسلیم در برابر خداوند است و اختلافات را تنها در شرایع و مناهج(روش‌ها) باید دانست، نه در اصول گوهرین توحید و نبوت.

مؤسس دانشگاه ادیان و مذاهب تشریح کرد: روابط مسیحی‌های خاورمیانه، چه اردن، سوریه، عراق، لبنان و ایران، با مسیحی‌های اروپا و آمریکا کاملاً متفاوت است و اعتقادشان، باورشان و دیانتشان با آن‌ها قابل مقایسه نیست. آنچه در این کتاب جمع‌آوری شده نظرات مسیحی‌های متدین خاورمیانه است که خودشان را با ما هم‌خانواده می‌دانند. امام حسین(ع) را یکی از حواریون مسیح می‌دانند و بین خودشان و ما جدایی احساس نمی‌کنند.

وی کتاب «هم‌باوران» را تجلی‌گاه این وحدت متعالی و نشان‌دهنده هم‌خانوادگی پیروان ادیان آسمانی توصیف کرد و از تلاش‌های خامه‌یار نویسنده کتاب برای ثبت این میراث ارزشمند قدردانی کرد.

مؤسس دانشگاه ادیان و مذاهب بیان کرد: «إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ»؛ دین، تسلیم خدا بودن است که ابراهیم نیز آن را گفت. اختلافات در شرایع است که می‌فرماید: «لِکُلٍّ جَعَلْنَا مِنکُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا». اما گوهر دین یکی است. گوهر توحید و گوهر نبوت.

احمدرضا مفتاح، معاون پژوهش دانشگاه ادیان و مذاهب نیز سخنان خود را با رویکردی نظری و با ارائه یک دسته‌بندی از انواع گفت‌وگوی ادیان دنبال کرد. وی گفت‌وگوی معرفتی(شناختی)، گفت‌وگوی وجودی و گفت‌وگوی کارکردی را سه گونه اصلی این تعاملات برشمرد.

وی با اشاره به اینکه اغلب گفت‌وگوهای رسمی و نهادی در ایران و جهان در سطح نوع اول(معرفت‌شناسانه) باقی می‌مانند و موفقیت چندانی در عرصه کارکردی نداشته‌اند، اثر دکتر خامه‌یار را مصداق بارز «گفت‌وگوی دلی» و «وجودی» دانست که از حیث کمیابی و تأثیرگذاری، در درجه بالایی قرار دارد.

معاون پژوهش دانشگاه ادیان و مذاهب مطالعه این کتاب را به‌ویژه از زبان مخاطبان غیرمسلمان و به تعبیر مولوی «شنیدن سخن سر دلبران از زبان دیگران»، ارزشمند و مغتنم برشمرد و بر ضرورت ترجمه آن به زبان‌های مختلف برای معرفی اهل‌بیت(ع) از زاویه‌ای نو تأکید کرد.

مفتاح به مدخل ورود مسیحیان لبنانی به معارف اهل‌بیت(ع) پرداخت و با تأکید بر رویکرد ادبی آنان در مواجهه با متون دینی، بر این نکته صحه گذاشت که مسیحیان لبنانی، امام علی(ع) و امام حسین(ع) را با خود آن بزرگواران شناختند، نه از طریق وراثت یا تبلیغات قالبی.

وی گفت: کتاب سلیمان کتانی به عنوان شاهدی بر این مدعا است که شخصیت‌های مسیحی توانسته‌اند روایتی دست‌اول و نو از سیره و کلام امیرالمؤمنین(ع) ارائه دهند که گاه برای خود شیعیان نیز تازگی دارد.

در بخش پایانی نشست، عباس خامه‌یار، نویسنده کتاب «هم‌باوران» و مشاور رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب در امور بین‌الملل، به بیان انگیزه و فرآیند نگارش این اثر پرداخت.

وی تصریح کرد: این کتاب نه یک اثر تحلیلی، بلکه حاصل «تجربه زیستی و سفر معنوی نزدیک به چهار دهه» او با چهره‌های شاخص مسیحی است.

خامه‌یار از جورج جرداق به عنوان نویسنده کتاب ماندگار «علی صوت العدالة الانسانیة» یاد کرد که در بستر بیماری با بغض و اشک از شب ضربت خوردن امام علی(ع) سخن گفته است.

وی همچنین از  جوزف الهاشم، از خاندان هاشم لبنان و سلیمان کتانی نام برد و به دلدادگی آنان به ایران تمدنی و نه صرفاً سیاسی اشاره کرد.

این نویسنده در ادامه تأکید کرد: کتاب «هم‌باوران» سرشار از اطلاعات دقیق و مستند درباره شخصیت‌های مسیحی و سیر تاریخی علل گرایش آنان به تشیع است و صرفاً یک روایت عاطفی احساسی نیست.

وی ادامه داد: جورج زكى الحاج، شاعر مسیحی، دیوانی راجع به امام حسین(ع) دارد که اشعار فاخری است. از او پرسیدم این شعرها را چگونه سروده‌ای؟ گفت مادرم در روزهای عاشورا مرا که نوزاد بودم، به مجالس امام حسین(ع) می‌برد. این اشک‌هایی که روی صورتم سرازیر می‌شد، ترجمان همان اشک‌هاست.

خامه يار افزود: اشعار جورج شکور در رابطه با پيامبر اكرم(ص)، امام على و امام حسين(عليهما السلام) بسیار زیباست و حماسه پيامبر(ص) و حماسه امام على و حماسه امام حسين(علیهما السلام) را مى آفريند.

وی ادامه داد: سلیمان کتانی، ۱۱ جلد کتاب درباره ائمه اطهار(ع) نگاشته و آخرین جلد را به امام خمینی (ره) اختصاص داده است. 

خامه‌یار افزود: ميشل كعدى ديگر اديب مسيحى كه ١٠ جلد راجع به امامان شيعه كتاب نگاشته كه همه کتاب‌هايش در سلسله «سر دلبران» ترجمه و منتشر شده است.

مشاور رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب در امور بین‌الملل بیان کرد: بنده یک فعالیت پژوهشی ۷۰۰صفحه‌ای در این زمینه انجام داده‌ام که به زودى منتشر می‌شود و علل اين گرايش كالبد شناختى است و دریچه ورود آن‌ها به دنيای اهل‌بيت(ع) دقیقاً نهج‌البلاغه است. وقتی وارد دنیای نهج‌البلاغه می‌شوند، وارد حادثه کربلا و آلام مشترک امام حسين(ع) با حضرت مسیح می‌شوند و این همگرایی دردمندانه، شعرهای فاخر و مواضع محکم را خلق کرده است.

خامه‌یار در پایان افزود: این اثر در حال ترجمه به زبان عربی و انگلیسی است و به زودی به اين دو زبان منتشر خواهد شد.

همچنین در این نشست، کلیپی تصویری از گفت‌وگوی اسقف حسام یوحنا درویش، از اسقف‌های منطقه بقاع لبنان و رئیس کمیته اسقفی گفت‌وگوی اسلام و مسیحیت، پخش شد که ایشان ضمن ابراز علاقه وافر به خاندان عصمت و طهارت، بر ضرورت همگرایی و همدلی میان مسلمانان و مسیحیان برای مقابله با چالش‌های مشترک تأکید کردند.

انتهای پیام