به گزارش خبرنگار ایکنا، مراسم بزرگداشت آیت‌الله سیدمصطفی حسینی دشتی، مترجم و مفسر قرآن، مؤلف دائرة‌المعارف «معارف و معاریف» و استاد حوزه علمیه سه‌شنبه 23 تیرماه با حضور جمعی از چهره‌های قرآنی، مدیران امور فرهنگی، مدرسان حوزه علمیه، شاگردانش و خانواده این مفسر قرآن به میزبانی خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) برگزار شد. 

در ابتدای این نشست، جواد نصیری اوانکی؛ سرپرست سازمان فعالیت‌های قرآنی دانشجویان کشور و مدیرعامل ایکنا طی سخنانی ضمن خوشامدگویی به حاضران گفت: یکی از اقدامات مهم ایکنا برپایی نشست‌های «ظهر دلنشین» است تا بهانه‌ای برای تکریم فعالیت‌های خادمان و فعالان قرآنی باشد و تاکنون هفتاد نشست برپا شده است.

وی ادامه داد: امیدواریم ایکنا همچون نشست‌های پُربار گذشته با پوشش مطلوب رسانه‌ای بتواند، رسالت خود را در شناسایی یا بازشناسی و معرفی بیشتر علما، دانشمندان، پژوهشگران و فعالان سختکوش عرصه قرآن و عترت به انجام برساند.

نصیری اوانکی در پایان بیان کرد: ایکنا ذیل سازمان قرآنی دانشجویان جهاددانشگاهی فعال هست و محور کار را فعالیت‌های قرآنی دانشجویان و جامعه دانشگاهی معطوف کرده است، اما با این حال با توجه به تجارب چندساله و دستاوردهایی که در عرصه داخلی و بین‌المللی به ویژه در امر رسانه به دست آورده است، آمادگی آن را دارد تا به هر نحوی با فعالان و پژوهشگران عرصه‌های دینی و قرآنی که صاحبان طرح‌ها و ایده‌های نو هستند، همکاری کرده و در کنار آنها باشد. 

آیت‌الله حسینی دشتی عمر خود را وقف هدایت قرآنی جامعه کرد

بر اساس گزارش ایکنا در بخش دیگری از این مراسم غلامحسین زارعی، نماینده مردم دشتی و تنگستان در مجلس شورای اسلامی با تجلیل از جایگاه علمی و اخلاقی آیت‌الله سیدمصطفی حسینی دشتی اظهار کرد: امروز در محضر عالمی وارسته و شخصیتی فرهیخته گرد هم آمده‌ایم که عمر پربرکت خود را نه برای کسب نام و شهرت، بلکه در مسیر تبیین معارف الهی، خدمت به علوم قرآنی و هدایت فکری و معنوی جامعه صرف کرده است. بنده در مقطعی افتخار شاگردی ایشان را داشته‌ام و اکنون نیز به عنوان خادم مردم در مجلس شورای اسلامی، به نمایندگی از مردم شریف دشتی و تنگستان، به وجود شخصیتی، چون آیت‌الله حسینی دشتی در میان همشهریان خود افتخار می‌کنم.

وی با تأکید بر ضرورت معرفی هرچه بیشتر آثار علمی و پژوهشی این مفسر قرآن افزود: امیدوارم برگزاری چنین نشست‌هایی زمینه‌ای برای شناساندن ابعاد مختلف شخصیت علمی، فرهنگی و قرآنی آیت‌الله حسینی دشتی و معرفی گسترده‌تر آثار ماندگار ایشان باشد. شایسته است فرصت‌های بیشتری فراهم شود تا اندیشمندان و صاحب‌نظران درباره کتاب‌ها، تحقیقات و خدمات علمی این استاد سخن بگویند و جامعه، به‌ویژه نسل جوان، بیش از گذشته با این میراث ارزشمند آشنا شود؛ آثاری که حاصل دهه‌ها مجاهدت علمی، پژوهش مستمر و سیر و سلوک عملی ایشان در مسیر فهم و تبیین معارف قرآن است.

در ادامه این نشست پیام رئیس شورای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم قرائت شد. آیت‌الله سیدهاشم حسینی بوشهری در این پیام ضمن نکوداشت آیت‌الله سیدمصطفی حسینی دشتی، مترجم و مفسر قرآن بیان کرد: ایشان علاوه بر خدمات دینی، مردمی و کمک به تأسیس مساجد و مراکز دینی، اقدام به تأسیس مدرسه علمیه امام جعفر صادق(ع) نمود که برای اینجانب حضور در این مدرسه سرآغاز قدم گذاشتن در میدانی بود، که بعد‌ها به شهر مقدس قم منتهی شد و این خاطره را هرگز فراموش نخواهم کرد.

ترجمه قرآن آیت‌الله حسینی دشتی حاصل معرفتی عمیق و الهی است

براساس گزارش ایکنا در بخش دیگری از این نشست که با حضور گسترده شاگردان و ارادتمندان آیت‌الله حسینی دشتی برگزار شد، کریم دولتی، پیشکسوت قرآنی کشورمان طی سخنانی با قدردانی از خبرگزاری ایکنا به‌سبب برگزاری سلسله‌نشست‌های «ظهر دلنشین» اظهار کرد: این جلسات که با هدف پاسداشت مقام والای علما، پیشکسوتان و چهره‌های اثرگذار عرصه قرآن برگزار می‌شود، در حقیقت تجلیل از خادمان قرآن و به تعبیری تکریم خود قرآن است.

وی افزود: بزرگداشت کسانی که عمر خویش را در مسیر فهم، تبیین و ترویج معارف الهی سپری کرده‌اند، ارج نهادن به فرهنگ و آموزه‌های قرآنی به شمار می‌رود.

این حافظ قرآن بیان کرد: حدود یک ماه قبل نیز به مناسبت آیین رونمایی از ترجمه قرآن اثر حجت‌الاسلام والمسلمین سیدابوالفتح دعوتی، توفیق حضور در همین مکان را داشتم و اکنون نیز برگزاری این نشست برای تجلیل از جایگاه علمی و قرآنی آیت‌الله حسینی دشتی را فرصتی ارزشمند و مغتنم می‌دانم.

عالمی که به یک مکتب علمی و اخلاقی تبدیل شد

در ادامه این آیین، حجت‌الاسلام‌والمسلمین علی آل‌بویه، از شاگردان آیت‌الله سیدمصطفی حسینی دشتی، با تجلیل از جایگاه علمی و اخلاقی استاد خود، او را از چهره‌های ماندگار و اثرگذار جنوب کشور دانست و گفت: نور وجودی آیت‌الله حسینی دشتی سال‌هاست بر فضای علمی و فرهنگی استان بوشهر و سراسر جنوب ایران می‌تابد و نام ایشان با علم، فضل و تربیت دینی گره خورده است.

وی با اشاره به سابقه آشنایی خود با این استاد برجسته اظهار کرد: از سال ۱۳۵۲ و در نخستین روز‌های طلبگی، توفیق شاگردی ایشان را در مدرسه علمیه جعفریه ـ که به همت خود ایشان بنیان نهاده شده بود ـ داشتم. آن مدرسه، تنها محل آموزش علوم دینی نبود، بلکه کانون پرورش شخصیت‌هایی شد که امروز هر یک در زمره عالمان و خدمتگزاران فرهنگ و معارف اسلامی قرار دارند.

آل‌بویه با بیان اینکه برخی شخصیت‌ها در گذر تاریخ از مرز یک فرد عبور کرده و به یک مکتب تبدیل می‌شوند، افزود: همان‌گونه که شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی فراتر از یک شخصیت، مکتبی از ایمان، اخلاص و خدمت را بنیان نهاد، آیت‌الله حسینی دشتی نیز در عرصه علم و فرهنگ دینی به چنین جایگاهی دست یافته است. سخن گفتن از عظمت علمی و معنوی ایشان آسان نیست؛ چراکه از جمله عالمانی هست که فقاهت را با اخلاق، اجتهاد را با تواضع و مرجعیت علمی را با مردم‌داری درآمیخت و در معاشرت با مردم الگویی کم‌نظیر از فروتنی و صمیمیت به نمایش گذاشت.

وی تفسیر، تبیین و گسترش معارف قرآن کریم و سنت پیامبر اکرم(ص) را از برجسته‌ترین ثمرات مجاهدت علمی این مفسر قرآن برشمرد و گفت: گستره شاگردانی که در مکتب آیت‌الله حسینی دشتی پرورش یافته‌اند، گواه روشنی بر عظمت شخصیت علمی و فرهنگی ایشان است. ویژگی ممتاز این استاد آن بود که دانش را در محدوده محفوظات متوقف نمی‌کرد، بلکه آن را با تربیت، اخلاق فردی و مسئولیت اجتماعی پیوند می‌زد؛ از همین‌رو، فقه در نگاه ایشان صرفاً مجموعه‌ای از احکام نبود، بلکه ابزاری برای هدایت، خدمت و ارتباط صمیمانه با مردم به شمار می‌رفت.

این شاگرد آیت‌الله حسینی دشتی در پایان با اشاره به آثار علمی استاد خود اظهار کرد: تألیفات ایشان در حوزه‌های علوم قرآنی، ادبیات عرب، منطق و دیگر معارف اسلامی، حاصل سال‌ها پژوهش ژرف، دقت علمی و نگاه اجتماعی به منابع اصیل دینی است. این میراث ارزشمند امروز گنجینه‌ای ماندگار برای حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها، پژوهشگران و فعالان عرصه معارف اسلامی به شمار می‌رود.

وقف عمر در راه قرآن

در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدناصرالدین نوری‌زاده، رئیس مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف و امور خیریه، با ابلاغ سلام حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدمهدی خاموشی، رئیس سازمان اوقاف، ابراز امیدواری کرد که برگزاری چنین نشست‌هایی زمینه تأمل و شناخت عمیق‌تر نسبت به شخصیت‌های ممتاز قرآنی را فراهم آورد.

وی با استناد به روایتی از امام صادق(ع) درباره ویژگی‌های شیعه راستین، آیت‌الله حسینی دشتی را مصداق روشن انسانی دانست که عقلانیت، بردباری، صداقت و وفاداری را با خدمت به قرآن و اهل‌بیت(ع) درهم آمیخته و عمر پربرکت خود را در مسیر اعتلای معارف وحی سپری کرده است.

نوری‌زاده در پایان، ضمن قدردانی از سال‌ها تلاش این استاد برجسته در عرصه تألیف، ترجمه آثار قرآنی و تربیت نسل‌های متعدد از شاگردان، با اشاره به حدیث نبوی «خَیرُکُم مَن تَعَلَّمَ القُرآنَ وَعَلَّمَه»، اظهار کرد: آموزگاران قرآن، معماران سعادت انسان‌ها هستند و آیت‌الله حسینی دشتی نمونه‌ای درخشان از این جایگاه والا به شمار می‌رود. ایشان با عمل به قرآن و سیره اهل‌بیت(ع)، الگویی ارزشمند برای همه فعالان عرصه معارف اسلامی هستند؛ چراکه آنچه در ترازوی اعمال انسان بیش از هر چیز وزن می‌یابد، عمل به آموزه‌های قرآن و اهل‌بیت(ع) است.

برجسته‌ترین ویژگی آیت‌الله حسینی دشتی

در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی‌نژاد، رئیس دفتر آیت‌الله‌العظمی مظاهری در قم و از شاگردان آیت‌الله سیدمصطفی حسینی دشتی، با اشاره به ابعاد گسترده شخصیت علمی استاد خود اظهار کرد: جایگاه آیت‌الله حسینی دشتی تنها به تألیف، ترجمه و تفسیر آثار ارزشمند قرآنی و نگارش کتاب‌هایی همچون «معارف و معاریف» محدود نمی‌شود، بلکه ایشان در حوزه‌هایی، چون تاریخ اسلام، نهج‌البلاغه، اخلاق، فقه، اصول، ادبیات عرب و منطق نیز از صاحب‌نظران برجسته به شمار می‌روند.

 

وی با مرور خاطرات دوران شاگردی خود افزود: سال‌ها در محضر استادان بزرگ حوزه علمیه قم تلمذ کردم، اما هرگاه با مسئله‌ای علمی روبه‌رو می‌شدم، کافی بود آن را با آیت‌الله حسینی دشتی در میان بگذارم؛ ایشان با دقت، سرعت و تسلطی شگفت‌انگیز، پاسخ مسئله را ارائه می‌کرد؛ گویی پاسخ از پیش برای آن آماده بود و همین ویژگی، همواره ذهن شاگردان را اقناع و آرام می‌کرد.

 

حسینی‌نژاد با تأکید بر اشراف علمی این استاد برجسته به حوزه‌های مختلف علوم اسلامی گفت: محدودیت زمان، امکان نگارش اثر در همه عرصه‌هایی را که ایشان بر آنها تسلط دارد، فراهم نکرده است؛ ازاین‌رو آنچه امروز از آثار مکتوب ایشان در دسترس است، تنها بخشی از گستره دانش و اندیشه این عالم فرزانه را نمایندگی می‌کند. با این حال، آنچه بیش از هر چیز شخصیت ایشان را ممتاز ساخته، اخلاق عملی و زیست مؤمنانه‌ای است که علم را با رفتار و منش درآمیخته است.

 

وی ادامه داد: ارزش واقعی دانش زمانی آشکار می‌شود که در رفتار انسان جلوه پیدا کند؛ وگرنه علوم فراوان را می‌توان در کتابخانه‌ها یافت. آیت‌الله حسینی دشتی از جمله عالمانی هست که هر آنچه آموخته‌، در متن زندگی به آن عمل کرده‌ و همین ویژگی، علم ایشان را اثرگذار و ماندگار ساخته است.

 

رئیس دفتر آیت‌الله‌العظمی مظاهری در قم، ساده‌زیستی را از دیگر شاخصه‌های برجسته این استاد قرآن دانست و اظهار کرد: ایشان همچون بسیاری از عالمان اصیل شیعه، همواره زندگی زاهدانه‌ای داشته‌. کافی است به محل سکونت ایشان در بوشهر، قم یا تهران نگاهی انداخته شود تا روشن شود که ساده‌زیستی برای ایشان یک شعار نبوده، بلکه شیوه‌ای دائمی در زندگی بوده است؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از وسایل زندگی ایشان دهه‌ها بدون تغییر باقی مانده است.

 

وی در پایان، زهد و بی‌اعتنایی به مظاهر دنیا را از عوامل اثرگذاری عالمان دین برشمرد و گفت: آیت‌الله حسینی دشتی نمونه روشن عالمی است که میان دانش، عمل و اخلاق پیوندی ناگسستنی برقرار کرده و هر آنچه از معارف اسلامی آموخته، در زندگی فردی و اجتماعی خود به منصه ظهور رسانده است.

 

خداباوری عمیق؛ جوهره شخصیتی آیت‌الله حسینی دشتی

در ادامه این مراسم، حجت‌الاسلام طهرانی‌دانا با پرداختن به ابعاد شخصیتی آیت‌الله حسینی دشتی، اظهار کرد: تاکنون بیشتر درباره جایگاه علمی و خدمات قرآنی ایشان سخن گفته شده است، اما اگر بخواهم شخصیت این استاد بزرگوار را در یک عبارت خلاصه کنم، باید بگویم که ایشان انسانی عمیقاً خداباور هستند؛ ایمانی که نه در گفتار، بلکه در سراسر زندگی و رفتارشان جلوه یافته است.

 

وی با اشاره به جایگاه نماز در زندگی آیت‌الله حسینی دشتی افزود: ایشان نماز را صرفاً یک تکلیف شرعی نمی‌داند، بلکه آن را نیاز حقیقی روح انسان تلقی می‌کند. هر بار که به نماز می‌ایستد، گویی خود را در محضر پروردگار می‌بیند و همین حضور قلب سبب شده است که همواره نماز را با آرامش، اطمینان و تمرکز کامل اقامه کند. در تمام سال‌های همراهی با ایشان، به یاد ندارم که در نماز دچار تردید یا شکیات شده باشد و هیچ‌گاه نیز نماز اول وقت را ترک نکرده‌ است؛ بلکه همواره اطرافیان را نیز به اقامه نماز در نخستین وقت آن توصیه کرده‌ است. 

 

 

طهرانی‌دانا با اشاره به منش خانوادگی این استاد قرآن گفت: حتی در جمع‌های خانوادگی نیز محور سخنان ایشان، قرآن، نماز و معارف دینی است. ایشان روحیه‌ای آزاداندیش دارد و همواره با نگاهی نو و ژرف درباره مسائل علمی و دینی می‌اندیشد و دیدگاه‌های بدیع و اندیشمندانه‌ای ارائه می‌کند.

 

وی با یادآوری دوران بستری شدن آیت‌الله حسینی دشتی در سال ۱۳۷۸ به دلیل عارضه قلبی افزود: در همان مدت کوتاه حضور در بیمارستان، رفتار، اخلاق و منش ایشان چنان تأثیری بر کادر درمان گذاشت که بسیاری از آنان شیفته شخصیت معنوی و اخلاقی ایشان شدند.

 

طهرانی‌دانا، صبر و آرامش را از دیگر ویژگی‌های ممتاز این استاد حوزه و قرآن دانست و اظهار کرد: آیت‌الله حسینی دشتی در طول زندگی خود فراز و نشیب‌های فراوان، از تنگنا‌های مالی گرفته تا دشوارترین مصائب خانوادگی را تجربه کرده‌، اما هیچ‌یک از این حوادث، آرامش، توکل و ثبات روحی ایشان را متزلزل نکرد. از دست دادن فرزند دختر و پسر نیز نگاه عارفانه ایشان به تقدیر الهی را تغییر نداد و همواره همه رخداد‌های زندگی را با رضایت و تسلیم در برابر اراده خداوند پذیرفته‌ است. 

 

وی در پایان با قدردانی از برگزاری این آیین تکریم گفت: آثار ماندگار آیت‌الله حسینی دشتی حاصل سال‌ها دقت، وسواس علمی و پژوهش خستگی‌ناپذیر است. ایشان بدون بهره‌گیری از امکانات و ابزار‌های نوین، با صبر و طمأنینه آثاری ارزشمند را به یادگار گذاشته‌اند؛ به‌گونه‌ای که تألیف مجموعه «معارف و معاریف» نزدیک به دو دهه از عمر شریف ایشان را به خود اختصاص داده است. با وجود مشکلات جسمی ناشی از سکته نیز همچنان با عزمی ستودنی، تحقیق، پژوهش و نگارش آثار دینی و قرآنی را ادامه می‌دهند.

ارائه ترجمه‌ای ماندگار بر پایه فهم عمیق از قرآن

بر اساس گزارش ایکنا در ادامه این نشست، حجت‌الاسلام‌والمسلمین محسن روزخوش، یکی از شاگردان آیت‌الله حسینی دشتی با اشاره به تجربه مشترک خود و محمدعلی کوشا در ترجمه قرآن، از ترجمه آیت‌الله سیدمصطفی حسینی دشتی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع الهام‌بخش این مسیر یاد کرد و گفت: آنچه بیش از هر چیز در فرایند این ترجمه راهگشای ما بود، ترجمه روان و دقیق آیت‌الله حسینی دشتی از قرآن است؛ ترجمه‌ای که با توجهی عالمانه به شأن نزول آیات، بستر تاریخی و معنایی آن‌ و نیز نگاهی ژرف به هرمنوتیک متن وحی، تصویری روشن و قابل فهم از مفاهیم قرآنی ارائه می‌دهد.

 

وی افزود: هنر بی‌بدیل قرآن در شیوه ابلاغ وحی از سوی پیامبر اکرم(ص)، در این ترجمه به‌خوبی بازتاب یافته است. چنین اثری تنها از اندیشمندی برمی‌آید که دیگر تألیفات او نیز از عمق علمی و استحکام پژوهشی برخوردار است؛ چنان‌که کتاب ارزشمند «معارف و معاریف» همواره مورد استناد زنده‌یاد بهاءالدین خرمشاهی، قرآن‌پژوه و مترجم برجسته قرآن، بوده و مرحوم آیت‌الله خزعلی نیز از آن به‌عنوان اثری در حد یک کار بزرگ گروهی یاد می‌کرد؛ در حالی که این مجموعه ارزشمند، حاصل تلاش فردی آیت‌الله حسینی دشتی است.

 

روزخوش، سلامت نفس را از برجسته‌ترین ویژگی‌های شخصیتی این استاد پیشکسوت قرآن برشمرد و اظهار کرد: بلندنظری، پاکی ضمیر و سعه‌صدر ایشان موجب شده است که با صاحبان اندیشه‌های گوناگون با رویی گشاده به گفت‌وگو بنشینند. ایشان هرگز گرفتار تعصب‌های بی‌پایه نیستند و هر جا استدلالی متقن و حجتی روشن ارائه شود، با تواضع علمی آن را می‌پذیرد و حقیقت را بر هر ملاحظه دیگری مقدم می‌دارد.

 

وی حق‌گرایی، انصاف و روحیه گذشت را از دیگر ویژگی‌های اخلاقی آیت‌الله حسینی دشتی دانست و گفت: ایشان از قدرت بالای عفو و گذشت برخوردار است و حتی در مواردی که حق با ایشان است، کمتر در پی مجازات یا انتقام از دیگران برمی‌آید. چشم‌پوشی از خطاها و نادیده گرفتن لغزش‌های اطرافیان، حتی کسانی که نسبت به ایشان رفتار مناسبی نداشته‌اند، از جلوه‌های بارز منش اخلاقی این عالم فرزانه است.

 

روزخوش در پایان، زهد را از دیگر شاخصه‌های برجسته شخصیت آیت‌الله حسینی دشتی برشمرد و افزود: ایشان همواره زندگی ساده و بی‌آلایشی را برگزیده‌اند و هیچ‌گاه دل در گرو زرق و برق دنیا نبسته‌اند؛ با این حال، زهد را به معنای ریاکاری یا تحمیل سبک زندگی به دیگران نمی‌دانند، بلکه آن را انتخابی آگاهانه و برخاسته از باور و سلوک شخصی خود قرار داده‌اند.

«اخلاق و عقلانیت» در آیت‌الله حسینی دشتی

در بخشی دیگری از این نشست که با حضور جمعی از چهره‌های فرهنگی و قرآنی، شاگردان، پژوهشگران، علاقه‌مندان و اعضای خانواده این مفسر قرآن کریم همراه بود، محمدجواد حق‌شناس، عضو پیشین شورای اسلامی شهر تهران به بیان سخنانی پرداخت.

 

وی با اشاره به سابقه بیش از پنج دهه آشنایی خود با آیت‌الله حسینی دشتی گفت: از سال‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، همراه با پدرم توفیق داشتم در بوشهر به محضر ایشان مشرف شوم و از همان سال‌ها، نگاه متفاوت، شیوه زیست و نوع مواجهه ایشان با زندگی برای من الهام‌بخش و ستودنی بوده است.

 

حق‌شناس افزود: امروز درباره شخصیتی سخن می‌گوییم که بی‌تردید یکی از میراث‌های گرانسنگ علمی و فرهنگی کشور به شمار می‌رود و باید او را در شمار مفاخر علمی، اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی ایران اسلامی دانست.

عرضه درست معارف قرآن، شرط اثرگذاری کلام وحی در دل‌ها

این گزارش حاکی است در ادامه پیام تصویری آیت‌الله صفایی بوشهری، پخش شد. در بخشی از متن نماینده ولی فقیه در استان بوشهر و امام جمعه این شهر، آمده است؛ مردم‌داری، جدیت در تحصیل، تحقیق و پژوهش در عرصه‌های مختلف امور دینی و مراجعه مردم به ایشان از ویژگی‌های معظم‌له هست، به طوری که این عالم بزرگ را به عنوان یک شخصیت علمی و پژوهشی صاحب تألیفات و از آن طرف متخلق به اخلاق اسلامی با روحیه مردم‌داری به معنای کامل آن می‌شناسند.

در پایان نیز با حضور میهمانان و مدعوین از کتاب تفسیر قرآن تألیف آیت‌الله سیدمصطفی حسینی دشتی تحت عنوان «تفسیر انوار» رونمایی شد.   

انتهای پیام