به گزارش ایکنا از خراسان رضوی به نقل از آستان‌نیوز، دویست و نود و هفتمین برنامه سه‌شنبه‌های علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی، امروز، ۲۳ تیرماه، با هدف گرامی‌داشت یاد و میراث حضرت آیت‌الله العظمی امام سیدعلی خامنه‌ای (رضوان‌الله تعالی علیه) با حضور جمعی از مدیران، کارشناسان و محققان سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و سایر علاقه‌مندان در تالار اندیشه کتابخانه مرکزی حرم مطهر حضرت رضا(ع) اجرا شد.

سیدرضا صداقت حسینی، کارشناس ارزشیابی و ثبت نسخ خطی مدیریت مخطوطات آستان قدس رضوی در این برنامه اظهار کرد: نسخه خطی «تقلید المیت» اثر زین‌الدین بن علی بن احمد معروف به «شهید ثانی» است و در سال ۱۳۷۵ توسط قائد شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) به کتابخانه این آستان مقدس اهدا شده است.

وی ادامه داد: این نسخه خطی در سال ۹۸۲ هجری قمری توسط شیخ سعید قاضی نورالله بن سید شرف‌الدین حسینی مرعشی شوشتری، به زبان عربی و به‌خط نستعلیق ۱۹ سطری در ۱۶ برگ در ابعاد ۲۶ در 18.5 سانتی‌متر کتابت شده است و با شماره عمومی ۲۲۵۶۴ در مرکز نسخ خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود. طبق بررسی‌های انجام شده، ۲۹ نسخه خطی از رساله تقلید المیت در کتابخانه‌های کشور نگهداری می‌شود که پنج نسخه آن در کتابخانه آستان قدس رضوی وجود دارد.

همچنین در این مراسم، ستاد محمد وفادار مرادی، محقق و کارشناس کتاب‌های خطی درباره کاتب نسخه تقلید المیت که از آن در این مراسم رونمایی شد، بیان کرد: قاضی نورالله شوشتری (۱۰۱۹-۹۵۶ هجری قمری)، عالم، عارف، فقیه و همچنین شاعر بود و دارای تألیفات متعدد و متنوعی است. وی اهل خوزستان بود و به دعوت اکبرشاه ایلخانی در قرن دهم هجری قمری به هند مهاجرت کرده است. در این میان، او در سال ۹۸۲ هجری قمری در مشهد ساکن بوده و این نسخه تقلید المیت را کتابت کرده، اما آن را به هند برده است.

این محقق همچنین گفت: قاضی نورالله شوشتری از یک طرف حامی نسخ خطی بوده و از طرف دیگر ارادت خاصی به امام رضا(ع) داشته تا جایی که نسخ خطی را در هند خریداری و به ایران و کتابخانه آستان قدس می‌فرستاده است. علاقه قاضی نورالله شوشتری به حوزه استنساخ یعنی کتابت و تکثیر نسخ خطی به‌عنوان میراث به فرزندانش علاءالملک و محمد یوسف و همچنین نوه‌اش آقا محمد صالح منتقل شده است و نمونه آثاری از آنها در کتابخانه‌های آستان قدس رضوی همچون کتابخانه وزیری یزد وجود دارد.

وفادار مرادی بیان کرد: استنساخ یا نسخه‌برداری در ابتدای ظهور اسلام محدود به کاتبان وحی بود که کتاب وحی را کتابت می‌کردند. با نگارش کتاب‌های احادیث و ادعیه اهل بیت(ع) همچون نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه، کاتبان امامیه به استنساخ این آثار پرداختند، پس از استنساخ کتاب وحی و مأثورات ائمه اطهار (ع) کتاب‌های اصلی تشیع همچون کتاب‌های ادعیه مورد توجه کاتبان امامیه، قرار گرفت.

این محقق با اشاره به اینکه توجه به نسخ خطی موجود در گنجینه رضوی اهمیت دارد به معرفی برخی از کاتبان و علمای امامیه پرداخت که در گسترش استنساخ نسخ خطی در ادوار مختلف نقش داشتند و گفت: در این راستا می‌توان از محمد بن محمد بن حسن حلی صفار در قرن هشتم هجری قمری و تاج‌الدین حسین بن شمس‌الدین صاعد در قرن دهم هجری قمری، نام برد.

وفادار مرادی افزود: از جمله علمای قرن یازدهم هجری قمری نیز می‌توان به معزالدین محمد اردستانی، شیخ محمد بن حسن حرعاملی، خاندان مشهور خاتون‌آبادی اعم از شیخ محمد و شیخ اسدالله و خاندان ملا محسن فیض کاشانی اشاره کرد. کانون استنساخ «دارالسلطنه اصفهان» مورد توجه کاتبان در قرن یازدهم هجری قمری بوده است و شیخ علی‌بن‌احمد نباطی عاملی، از جمله کاتبان مشهور و پرکار این کانون محسوب می‌شود.

این کارشناس پیشکسوت همچنین از علامه محمد باقر مجلسی و سید عبدالله بن نعمت‌الله جزائری، به‌عنوان علمای برجسته قرن دوازدهم هجری قمری و از آقا محمدعلی بن قاسم معروف به آل کشکول، شیخ مرتضی انصاری و شاعر شهیر محمدباقربن‌علی‌اصغر اصفهانی (متخلص به رشحه)، به‌عنوان علما و کاتبان بنام قرن سیزدهم هجری قمری نام برد. محمدکاظم آخوند خراسانی و آقا شیخ حسین بن اسماعیل اولیاء بافقی نیز از علمای قرن چهاردهم هجری قمری به شمار می‌آیند.

گفتنی است حضرت آیت‌الله العظمی امام سیدعلی خامنه‌ای (رضوان‌الله تعالی علیه)، بزرگ‌ترین واقف کتابخانه آستان قدس رضوی به شمار می‌آید که بیش از ۱۳ هزار نسخه خطی و بالغ بر پنج هزار کتاب چاپ سنگی و سربی در موضوعات مختلف به این کتابخانه اهدا کرده است.

انتهای پیام