بر ساحل نور عنوان درس‌گفتاری است که می‌کوشد با بیانی ساده، مختصر و کاربردی، مخاطب را با مفاهیم و پیام‌های قرآن کریم آشنا کند. حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدجواد بهشتی، پژوهشگر قرآنی، در هر قسمت از این بسته روزانه نوشتاری و تصویری، به شرح و تفسیر یک صفحه از قرآن می‌پردازد و ضمن ارائه ترجمه تحت‌اللفظی، نکات و مفاهیم کلیدی آیات را تبیین می‌کند. آنچه در ادامه می‌آید، خلاصه‌ای از مباحث مطرح‌شده درباره صفحه بیستم قرآن است.

صفحه 20 قرآن آیات 127 تا 134 سوره «بقره» را در برمی‌گیرد. آنچه در این صفحه مطرح می‌شود، روایتی از امام حسن مجتبی(ع) را به ذهن می‌آورد، آنجا که شخصی از آن حضرت پرسید؛ برای اینکه خودمان را بشناسیم باید چه کنیم؟ حضرت در جواب فرمودند: «همه دعاها و خواسته‌هایت را بر روی صفحه‌ای بنویس. آنچه آرزو می‌کنی خداوند به تو بدهد، دربردارنده خود تو است.»

وقتی به این صفحه از قرآن دقت می‌کنیم، این موضوع قابل مشاهده است که اغلب آن را دعاهای حضرت ابراهیم(ع) و پسرش حضرت اسماعیل(ع) به خود اختصاص می‌دهد، آن هم زمانی که این دو پیامبر(ع) پایه‌های خانه خدا را به کمک هم بالا بردند، زمانی که احداث بنا به پایان رسید، هر دو دست به دعا برداشتند و مواردی را در دعای خود از درگاه الهی طلب کردند که می‌تواند نمونه و الگوی مناسبی برای آداب دعا کردن باشد.

خلاصه آنچه که این دو پیامبر آن را در قالب دعا مطرح می‌کنند به این قرار است؛ ابتدا قبولی کاری که انجام داده‌اند را از  خداوند درخواست می‌کنند، این نشان می‌دهد، قبولی و مورد رضایت خداوند قرار گرفتن از ماهیت کاری که آن را انجام می‌دهیم، مهم‌تر است. 

دعای دیگری که آنها به درگاه الهی می‌کنند به این ترتیب است که؛ «ما و ذریه ما را تسلیم امر خود قرار بده و این امر را تا روز قیامت تداوم ببخش»، البته تقاضای آن را نیز دارند که بهترین شیوه عبادت را به آنها نشان دهد. پس از این تقاضاها، آن زمان است که از درگاه الهی طلب می‌کنند، همواره رسولی را از میان خاندان ایشان برگزیند تا بتوانند آیات و نشانه‌های الهی را به مردم بیاموزند.

اما نکته جالب در ادامه این دعا آن است که آنها از خداوند متعال می‌خواهند، از  دودمانشان، همواره نسلی معلم و مربی برای ارشاد و تربیت مردم قرار دهد. این امر نشان از رفیع و خاص بودن جایگاه معلم در پیشگاه خداوند دارد.

آنچه در این آیات و در قالب دعا از زبان حضرت ابراهیم(ع) و حضرت اسماعیل(ع) بیان می‌شود، بیانگر مرام و آئین ابراهیمی است؛ آنچه بعدها آن را براساس استجابت دعا از جانب خدا در فرزندان ابراهیم(ع) می‌توانیم مشاهده کنیم و نمونه بارز آن حضرت یعقوب(ع) است که چنین ادب و خاکساری را در پیشگاه خداوند بروز داده و در برابر آنچه مقدر شده، تسلیم و خاضع است.

نکته قابل توجه آن است که یهودیان در برابر چنین ادب و خاکساری مجدد قصد سوءاستفاده داشته و دست به لجاجت و بهانه‌جویی می‌زنند و برای آنکه خود را برتر جلوه دهند، این ادعای واهی را مطرح می‌کنند که یعقوب(ع) مردم را به آئین یهودیت به عنوان برترین آئین الهی دعوت می‌کند، حال آنکه به لحاظ تاریخی حضرت یعقوب(ع) پیش از حضرت موسی(ع) و ظهور  دینی کلیمی می‌زیسته است.

انتهای پیام