به گزارش خبرنگار ایکنا از اصفهان، ایمان دهاقین، دبیر انجمن‌های میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی کشور در همایش انجمن‌های میراث فرهنگی اصفهان که امروز، ۲۲ تیرماه در هتل آسمان برگزار شد، با تأکید بر اینکه حفاظت از میراث فرهنگی وظیفه‌ای فرابخشی و مردمی است، اظهار کرد: تغییر نگاه از مسئولیت صرف وزارت میراث‌ فرهنگی به مشارکت همه دستگاه‌های اجرایی و مردم، لازمه صیانت از هویت فرهنگی و تاریخی کشور است.

وی افزود: آثار تاریخی، آیینه فرهنگ ایرانی و بیانگر هویت این سرزمین هستند و اصفهان، یکی از مهم‌ترین کانون‌های تمدنی کشور، جایگاهی ممتاز در معرفی فرهنگ و تاریخ ایران به جهان دارد.

دبیر انجمن‌های میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی کشور با اشاره به فلسفه تشکیل انجمن‌های میراث فرهنگی بیان کرد: هدف از تشکیل این انجمن‌ها، جلب مشارکت همه دستگاه‌های اجرایی، نهادهای عمومی و مردم در حفاظت و صیانت از میراث فرهنگی است؛ زیرا میراث فرهنگی موضوعی فرابخشی است و نمی‌توان مسئولیت حفاظت از آن را فقط برعهده وزارت میراث فرهنگی گذاشت.

وی با بیان اینکه میراث فرهنگی فقط به بناهای تاریخی محدود نمی‌شود، تصریح کرد: میراث فرهنگی در حقیقت حاصل تجربه زیسته پیشینیان و الگوهای آزموده‌شده توسعه در این سرزمین است؛ همان سنت‌هایی که نسل‌های گذشته با آزمون و خطا به آن دست یافتند و امروز باید متناسب با نیازهای روز بازخوانی و احیا شوند.

دهاقین با اشاره به ظرفیت‌های تمدنی ایران در مدیریت منابع طبیعی گفت: وجود حدود ۴۰۰ هزار کیلومتر قنات در کشور، نمونه‌ای از دانش بومی ایرانیان در مدیریت آب است و نشان می‌دهد که میراث فرهنگی می‌تواند الگویی برای توسعه پایدار در عصر حاضر باشد.

وی آموزش و فرهنگ‌سازی را از مهم‌ترین ارکان حفاظت از میراث فرهنگی دانست و ادامه داد: تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد، آشنایی کودکان با آثار تاریخی و فرهنگی از سنین پایین، نقش مؤثری در تقویت حس تعلق و مسئولیت‌پذیری نسبت به میراث ملی دارد. از این‌رو، آموزش‌وپرورش، رسانه‌ها و دیگر نهادهای فرهنگی در این زمینه مسئولیت مهمی برعهده دارند.

دبیر انجمن‌های میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور با تأکید بر اینکه حفاظت از میراث فرهنگی بدون مشارکت عمومی امکان‌پذیر نیست، اضافه کرد: ایران دارای حدود یک میلیون اثر فرهنگی و تاریخی، اعم از ملموس و ناملموس است و حتی اگر همه ظرفیت‌های دولتی نیز به‌کار گرفته شود، حفاظت از این گستره عظیم بدون حضور مردم امکان‌پذیر نخواهد بود.

وی همچنین بر ضرورت توجه به ملاحظات میراث فرهنگی در برنامه‌ریزی‌های شهری و طرح‌های توسعه تأکید کرد و یادآور شد: در تصمیم‌گیری‌های عمرانی و شهری باید حفظ هویت تاریخی و فرهنگی شهرها مورد توجه قرار گیرد تا توسعه با صیانت از میراث فرهنگی همراه باشد.

دهاقین در پایان با قدردانی از نگاه استاندار اصفهان به حوزه میراث فرهنگی، ابراز امیدواری کرد که با همکاری دستگاه‌های اجرایی، انجمن‌های میراث فرهنگی و مشارکت مردم، زمینه حفاظت هرچه بهتر از میراث ارزشمند تاریخی و فرهنگی استان اصفهان فراهم شود.

تشکیل صندوق احیای موقوفات برای حفاظت از بناهای تاریخی وقفی

در ادامه نیز محمدرضا ترحمی، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان اصفهان اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های شاخص اصفهان، پیوند تاریخی، مذهبی و معنوی میان اماکن وقفی و آثار تاریخی است و حفاظت از این میراث، به همکاری همه دستگاه‌های اجرایی نیاز دارد.

وی با اشاره به گستره موقوفات استان ادامه داد: در استان اصفهان، ۶۷ هزار رقبه وقفی وجود دارد که بسیاری از آن‌ها دارای ارزش تاریخی و فرهنگی هستند. همچنین، بانک اطلاعات جامع این اماکن تکمیل شده است و بناهای واجد ارزش تاریخی برای مرمت و بازسازی شناسایی شده‌اند.

مدیرکل اوقاف اصفهان با تأکید بر ضرورت همکاری با اداره‌کل میراث فرهنگی در مرمت آثار تاریخی گفت: اجرای مرمت‌های اضطراری و اساسی، بهره‌گیری از ظرفیت استادکاران و متخصصان حوزه میراث فرهنگی، حفاظت فیزیکی و حقوقی از موقوفات و تثبیت مالکیت آن‌ها، از مهم‌ترین اولویت‌های این حوزه است.

وی با اشاره به بخشی از چالش‌های حقوقی در حوزه موقوفات تصریح کرد: بعضی از آثار شاخص، از جمله میدان امام(ره) همچنان با مسائل مربوط به تثبیت اسناد و مالکیت مواجه هستند که لازم است با همکاری دستگاه‌های مرتبط برای رفع این مشکلات برنامه‌ریزی شود.

ترحمی بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در مرمت آثار تاریخی را ضروری دانست و افزود: استفاده از روش‌ها و مصالح نوین در کنار رعایت اصول فنی و میراثی، می‌تواند به حفظ بهتر بناهای تاریخی کمک کند.

وی با بیان اینکه اعتبارات دولتی پاسخگوی هزینه‌های نگهداری موقوفات تاریخی نیست، یادآور شد: درآمد بسیاری از موقوفات حتی هزینه‌های جاری آن‌ها را نیز تأمین نمی‌کند. از این‌رو، لازم است از ظرفیت خیرین، هیئت‌های امنا و مشارکت‌های مردمی برای حفظ این آثار استفاده شود.

مدیرکل اوقاف اصفهان تغییر رویکرد از نگهداری صرف به بهره‌برداری فرهنگی و گردشگری از بناهای تاریخی وقفی را راهکاری برای تأمین منابع مالی پایدار بیان کرد و ادامه داد: ایجاد کاربری‌های متناسب با شأن بناهای تاریخی و مذهبی می‌تواند ضمن حفظ اصالت آثار، زمینه تأمین هزینه‌های نگهداری آن‌ها را نیز فراهم کند.

وی همچنین به تأثیر عوامل محیطی بر فرسایش بناهای تاریخی اشاره کرد و گفت: آلودگی هوا، شرایط اقلیمی و فرسودگی طبیعی از جمله تهدیدهای جدی برای آثار تاریخی استان است و مقابله با این آسیب‌ها به برنامه‌ریزی مشترک دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.

ترحمی از پیشنهاد تشکیل صندوق احیای موقوفات خبر داد و افزود: با ایجاد این صندوق و جلب مشارکت خیرین و متولیان موقوفات، می‌توان منابع لازم برای مرمت و حفاظت از بناهای تاریخی وقفی را تأمین کرد.

وی در پایان با اشاره به پیشینه تاریخی وقف در استان توضیح داد: قدیمی‌ترین وقف‌نامه موجود در اصفهان به سال ۲۰۰ هجری قمری بازمی‌گردد که نشان‌دهنده سابقه بیش از ۱۲ قرن سنت وقف در این استان و اهمیت صیانت از این میراث ارزشمند است.

انتهای پیام