امام علی (ع) می فرماید
۞ هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است. ۞
افزونه جلالی را نصب کنید. - 26 محرم 1448
شناسه خبر : 373303
  پرینت تاریخ انتشار : 11 جولای 2026 - 14:57 | 4 بازدید

میراث رهبر شهید؛ از توحید تا جامعه‌پردازی جهانی

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام سیدسعیدرضا عاملی، استاد دانشگاه تهران، شامگاه 19 تیرماه در برنامه تلویزیونی با اشاره به سیره حکمرانی امام شهید، مهم‌ترین میراث آن شهید را سرمایه اجتماعی دانست و گفت: این سرمایه اجتماعی در روزهای گذشته در مشهد، قم، نجف و کربلا به‌ خوبی مشهود بود؛ سرمایه‌ای که به گفته او، با محبوبیتی که […]

میراث رهبر شهید؛ از توحید تا جامعه‌پردازی جهانی


به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام سیدسعیدرضا عاملی، استاد دانشگاه تهران، شامگاه 19 تیرماه در برنامه تلویزیونی با اشاره به سیره حکمرانی امام شهید، مهم‌ترین میراث آن شهید را سرمایه اجتماعی دانست و گفت: این سرمایه اجتماعی در روزهای گذشته در مشهد، قم، نجف و کربلا به‌ خوبی مشهود بود؛ سرمایه‌ای که به گفته او، با محبوبیتی که امام شهید در میان ملت داشت، شکل گرفت.

وی با بیان اینکه باید درباره «امامت و امت» و پیام این حضور عظیم به دشمنان سخن گفت، افزود: ملت شریف ایران و ملت انقلابی در سطح جهان، در این سوگواری و عرض ارادت نسبت به امام شهید، سرمایه اجتماعی جهانی خود را به نمایش گذاشتند؛ سرمایه‌ای که پیش از این نیز وجود داشت، اما با شهادت امام شهید، بازتابی گسترده‌تر یافت و در حضور مردم در تهران، قم، مشهد، کربلا و نجف جلوه‌گر شد.

عاملی تصریح کرد: امروز همه اذعان دارند که اگر امام شهید در هر یک از کشورهای منطقه، از پاکستان و ترکیه گرفته تا کشورهای حاشیه خلیج فارس و حتی اروپا و آمریکا، مجال برگزاری تشییع را می‌یافت، جمعیت میلیونی در آنجا نیز حضور پیدا می‌کرد. او این موضوع را نشانه‌ای از بنیه جهانی انقلاب اسلامی با محوریت امام خمینی(ره) و امام شهید دانست.

استاد دانشگاه تهران یکی از عناصر این بنیه جهانی را احساس عضویت در یک اقلیم فکری، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی عنوان کرد و گفت: این احساس عضویت در نهایت به امید تبدیل می‌شود و اعتماد می‌آفریند؛ اعتمادی که به انسان می‌گوید اگر می‌خواهی باشی، بزرگ باشی، عزیز باشی و ظرفیت والایی داشته باشی، این اقلیم اجتماعی و تمدنی جایگاه آن است.

وی با اشاره به مراسم تشییع و حضور گسترده مردم، اظهار کرد: در این مراسم‌ها، هم سوگ عمیق و حزن گسترده‌ای شکل گرفت و هم احساس افتخار و ملامت نسبت به اینکه بسیاری از امت اسلامی این امام عزیز را آن‌گونه که باید نشناختند. او افزود: امروز در سرمایه اجتماعی شکل‌گرفته در ایران و جهان، نوعی «همه برای یکی» به وجود آمد که عنصر اصلی سرمایه اجتماعی است.

عاملی همچنین تأکید کرد: اگر تبلیغات متضاد علیه رهبر شهید و تصویرسازی از او به‌عنوان یک دیکتاتور وجود نداشت، این حجم از دلبستگی و محبوبیت به این روشنی آشکار نمی‌شد. وی با اشاره به مراسم طولانی و پرشکوه تشییع، گفت: در شرایط سخت آب‌وهوایی و در مراسمی که تا ساعت‌ها ادامه داشت، جلوه‌های زیبایی از دلبستگی مردم و خانواده رهبر شهید دیده شد.

او در ادامه با اشاره به بازتاب جهانی این رخداد افزود: حدود ۴۳۰۰ خبرنگار در سطح جهانی و ملی این خبر را مخابره کردند و تنها در روز وداع در مصلی، ۲۵۰۰ خبرنگار به انعکاس این خبر پرداختند؛ آن هم در شرایطی که آمریکا و اسرائیل تلاش می‌کردند فضای رسانه‌ای را مدیریت و محدود کنند.

عاملی تصریح کرد: عصبانیت ترامپ از این‌جا ناشی می‌شد که تصویری که از مردم ایران ساخته بودند ــ اینکه این مردم خواهان رهبر دیگری هستند ــ فرو ریخت و عظمت دلبستگی مردم ایران به رهبر شهید به‌خوبی منعکس شد.

وی با یادآوری تعبیر رسانه‌هایی همچون گاردین از این مراسم به عنوان «اقیانوس سرخ» و «بیانیه سیاسی بزرگ»، افزود: حضور مردم با پرچم‌های سرخ «یا لثارات الحسین» و «یا ابوالفضل العباس»، پیامِ حق‌طلبی و خون‌خواهیِ حماسی داشت که حتی رسانه‌های مخالف نیز نتوانستند عظمت آن را کتمان کنند.

استاد دانشگاه تهران در ادامه با انتقاد از سیاست‌های آمریکا و اسرائیل، آنان را مصداق دیکتاتوری دانست و گفت: آنان با کشتار جوانان و حمله به نمادهای صلح، چهره‌ای پلید از خود نشان دادند.آمریکا و اسرائیل از سال‌ها پیش به سمت مدیریت دیکتاتورمآبانه جهان رفته‌اند و تصور می‌کردند با ترور رهبر شهید، عمود خیمه را زده‌اند و کار تمام شده است؛ در حالی که نتیجه، شکل‌گیری سرمایه اجتماعی و شجاعت بیشتر مردم بود.

عاملی همچنین با اشاره به جنگ‌های گذشته آمریکا و اسرائیل، گفت: این دو همواره جنگ را از راه دور دنبال کرده و اغلب خود را پیروز نشان داده‌اند، اما در این ماجرا با واقعیتی متفاوت روبه‌رو شدند. او افزود: برخلاف تصور آنان از یک جنگ یک‌روزه، مردم ایران و مردم انقلابی جهان نشان دادند که در میدان ایستاده‌اند و شجاعت و حضور آنان، امری نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت.

وی در ادامه با اشاره به گزارش‌های رسانه‌ای، تأکید کرد: برخی رسانه‌های بین‌المللی از این حضور گسترده به‌عنوان «دریای جوشان مردم» و حتی «اقیانوس سرخ» یاد کردند و آن را یک بیانیه سیاسی بزرگ از سوی ملت ایران و ملت انقلابی جهان دانستند.

عاملی با تأکید بر اینکه سرمایه اجتماعی معمولاً در اقلیم‌های ملی تعریف می‌شود، تصریح کرد: آنچه پس از شهادت امام شهید مشاهده شد، امتداد شبکه‌ای و جهانی این سرمایه بود. وی با اشاره به حضور میلیونی در تهران، مشهد، قم، نجف و کربلا، این جمعیت را بازتابی از «بنیه جهانی انقلاب اسلامی» دانست و افزود: اگر دولت‌های اروپایی یا سایر کشورها مجال می‌دادند، شاهد ظهور جمعیت‌های میلیونی در اروپا و آمریکا نیز بودیم.

استاد دانشگاه تهران با اشاره به بازتاب متناقضِ سوگ و افتخار در این مراسم، گفت: اگر تبلیغات متضاد علیه رهبر شهید و تصویرسازی از او به‌عنوان یک دیکتاتور وجود نداشت، این آینه نمی‌توانست به این روشنی خود را نشان دهد.

وی اظهار کرد: این حزن عمیق که در کنار احساس افتخار شکل گرفت، به «احساس همه برای یکی» تبدیل شد که عنصر اصلی سرمایه اجتماعی است و تصویر ساختگیِ «مردمِ ناراضی» را نزد دشمن فرو ریخت.

عاملی با اشاره به ثبت حضور ۴۳۰۰ خبرنگار در سطح ملی و جهانی برای پوشش این رویداد، گفت: امریکا و اسرائیل تلاش می‌کردند محیط را مدیریت کرده و انعکاس گفتمانی این پیام را محدود کنند؛ عصبانیت ترامپ نیز از همین‌جا نشأت می‌گرفت که تصویرسازی‌های دروغین آن‌ها شکست خورد.

استاد دانشگاه تهران با انتقاد از دیکتاتوریِ نظام‌های سلطه، به‌ویژه رفتار ترامپ و اسرائیل، اظهار کرد: آمریکا و اسرائیل پس از سال‌ها جنگ از راه دور، گمان می‌کردند با ترور رهبر شهید می‌توانند در یک جنگ یک‌روزه استقرار ایران را در هم بشکنند، اما واقعه نهم اسفند و حضور ۱۳۲ روزه مردم در میدان، نشان داد که ایران ساختار مستقری دارد که با هیچ عملیات تروریستی فرو نمی‌پاشد.

عاملی با تحلیل نامه‌های رهبر شهید به جوانان اروپا و آمریکا، این اقدام را حرکتی راهبردی برای فراتر رفتن از مرزهای جغرافیایی و ادیان دانست: ایشان دولت‌های غرب را خطاب نمی‌کردند، چون آن‌ها را کر و نابینا می‌دانستند، بلکه قلب‌های بیدار جوانان را خطاب قرار دادند.

وی افزود: رهبر شهید با طرح مفاهیم تمدنی در گام دوم انقلاب، به دنبال احیای این بیداری در میان مردمی بود که در معرض پیام حق قرار نگرفته‌اند (ایتام آل‌محمد)؛ همان جوانانی که امروز در دانشگاه‌های آمریکا و اروپا علیه نظام سلطه به پا خاسته‌اند. سه گانه «مردم، اسلام و ایران» مبنای تمدن‌سازی است.خون‌خواهیِ رهبر شهید، جریانی خاموش‌نشدنی در بستر تاریخ است.

عاملی با تحلیل پیشینه فکری رهبر شهید، مبنای تمامی اقدامات ایشان را در یک اصل خلاصه کرد: توحید و خداباوری. وی با اشاره به اثر ماندگار «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» گفت: بنیان این اندیشه بر اصل «انا لله و انا الیه راجعون» استوار است؛ توجه هم‌زمان به مبدأ و مقصد الهی. رهبر شهید بنیاد خودسازی را بر خدامحوری و نفی منیت (خود منها کردن) گذاشت. اگر امروز می‌بینیم چنین سرمایه اجتماعی عظیمی حول محور این شخصیت شکل گرفته، به دلیل توحیدی بودن و الهی بودن این وجود است.

 

استاد دانشگاه تهران با تبیین نقش معمارانه رهبر شهید در جامعه‌پردازی منطقه‌ای و جهانی افزود: جامعه‌پردازی یعنی تبدیل تهدیدها و خصومت‌های گذشته به پیوندهای ناگسستنی برادرانه. ما هشت سال با رژیم بعث عراق در جنگ بودیم، اما طراحی و نگاه معماری رهبر شهید به روابط انسانی و اسلامی به‌گونه‌ای بود که امروز ملت ایران و عراق، و نیز ملت لبنان، به یک پیکره واحد و پیوستاری از جامعه انقلابی تبدیل شده‌اند.

 

وی تجلی این رویکرد را در باور عمیق به مردم دانست و با ارائه یک تحلیل محتوایی دقیق از بیانات ۳۷ سال گذشته رهبری، آمارهای زیر را مطرح کرد: مردم: تکرار بیش از ۴۵ هزار بار واژه مردم (رتبه اول کلیدواژه‌ها) اسلام: تکرار بیش از ۳۶ هزار بار واژه اسلام (رکن دوم) ایران و کشور: رکن سوم سه‌گانه‌ای که جامعه‌پردازی بر پایه آن شکل گرفته است.

 

عاملی با مقایسه جریان خون‌خواهی فعلی با پیشینه تاریخی شیعه اظهار کرد: انتقام و خون‌خواهی رهبر شهید، خاموش‌شدنی نیست. همان‌گونه که پیروزی انقلاب اسلامی ایران با اتکا به نمادهای عاشورایی و شعار تاریخی «یا لثارات الحسین» رقم خورد، این مسیر تا شکست کامل نظام سلطه ادامه خواهد داشت. آمران ترور، از جمله ترامپ که فرمان قتل سردار سلیمانی، رهبر شهید، وجنایات دیگری چون فاجعه ناو دنا و کشتار مردم مظلوم لامرد را صادر کردند، باید بدانند که این انتقام فراگیر است. همان‌طور که پیش‌تر نوشتم: با ترس بخواب، با ترس بیدار شو و با ترس زندگی کن؛ چرا که همواره احتمال ظهور مختارهای زمان در خاک خود آمریکا وجود دارد.

 

استاد دانشگاه تهران در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان از این سرمایه عظیم ملی و بین‌المللی که تحلیل‌گران غربی نیز به عظمت آن اعتراف دارند حراست کرد، سه راهبرد اساسی را برشمرد:

 

اول؛ صبر، مقاومت و استقامت جمعی: عاملی با استناد به آیه ۲۰۰ سوره مبارکه آل‌عمران «یا أیّها الّذین آمنوا اصبروا وصابروا ورابطوا…» تأکید کرد:پیروزی در گرو استقامت و تشویق همدیگر به صبرِ جمیل در مواجهه با ناملایمات است.

 

دوم؛ ترویج و برجسته‌سازی ایده‌های الهی رهبر شهید: حفظ میراث فکریِ حاصل از ۶۵ سال مبارزه رهبر شهید و دوران امام راحل (ره)، که امتداد و تجلی آن امروز در تدابیر و هدایت‌های رهبری شریف، آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای، تداوم یافته است.

سوم؛ تقویت وحدت ملی در برابر جنگ شناختی دشمن: وی با اشاره به طراحی‌های پیچیده اتاق‌های فکر اسرائیل برای ایجاد تفرقه و دوقطبی‌سازی در جامعه، بر لزوم تحقق شعار سال یعنی «وحدت ملی و تقویت اقتصاد مقاومتی» تأکید کرد و یادآور شد که سرمایه اجتماعی دو پایه اساسی دارد: باهم‌بودگی حقیقی و امید به آینده. ۵. گام دوم انقلاب و تثبیت قدرت ژئوپولیتیک ایران 

 

عاملی در پایان، سند «بیانیه گام دوم انقلاب» را مهم‌ترین نقشه راه حال حاضر دانست و گفت: رهبر معظم انقلاب در بخش اول این بیانیه، داشته‌های مادی، معنوی، علمی و اخلاقی انقلاب را مستند به آمار ترسیم می‌کنند و در بخش دوم، راهبردهای آینده را ارائه می‌دهند. امروز ایران به عنوان قدرت چهارم جهان، از جایگاه سرزمینی و ژئوپولیتیک بی‌نظیری برخوردار است. طبیعتاً دشمنی‌ها نیز به همین میزان پیچیده‌تر خواهد شد؛ لذا وحدت ملی بر مدار توحید و حرکت به سمت تمدن نوین اسلامی، اصلی‌ترین نیاز امروز ماست.



منبع

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.