زنان سرزمین ایران در جنگ رمضان به ‌گونه‌ای خستگی‌ناپذیر در تجمعات حضور یافته و با شور و حماسه، پرچم‌دار دفاع از آرمان‌ها، شعاردهنده‌ صحنه‌های پر شکوه، میزبان پذیرایی این سفره گسترده و یاور فعال رزمندگان در جبهه حق از طریق جمع‌آوری کمک‌های مردمی بوده‌اند.

علی‌رغم این مسئولیت‌های اجتماعی، از وظایف خطیر خانوادگی، رسیدگی به همسر و فرزندان غافل نماندند. آنان شبانگاهان، با حضور در خیابان‌ها و میادین، معنایی نوین به زندگی بخشیدند، آزادی را پاس داشتند و با تمام وجود از رزمندگان جان برکف حمایت کردند.

در همین راستا، خبرنگار ایکنا به گفتگو با فاطمه جمشیدی، استاد حوزه و دانشگاه پرداخت که مشروح این گفتگو را در ادامه می‌خوانیم:

ایکنا – در خصوص نقش بانوان در تثبیت گفتمان مقاومت در دوران جنگ رمضان توضیح بفرمایید؟

بانوان در جنگ رمضان نشان دادند که حضور در میدان نبرد، تنها به معنای حضور در خط مقدم نظامی نیست؛ بلکه هرجا که نیاز به پشتیبانی، روحیه‌بخشی، سازمان‌دهی اجتماعی، امدادرسانی و حفظ انسجام خانواده و جامعه باشد، زنان می‌توانند پیشگام و اثرگذار باشند. آنان با فعالیت در عرصه‌های اجتماعی و پشتیبانی، تهیه و تدارک امکانات، مراقبت از مجروحان، همراهی با خانواده رزمندگان و تقویت روحیه ایثار و استقامت، به یکی از ستون‌های اصلی مقاومت تبدیل شدند.

اهمیت این پیشگامی در آن است که بانوان ثابت کردند زن مسلمان انقلابی، صرفاً ناظر حوادث نیست، بلکه کنش‌گر، جریان‌ساز و حافظ پایداری اجتماعی است. زنان در جنگ رمضان نه تنها در جبهه پشتیبانی، بلکه در جبهه تربیت و مدیریت بحران اجتماعی نیز نقش‌آفرین بودند. آنان با مدیریت خانواده، تأمین پشتوانه عاطفی و معنوی رزمندگان و تربیت نسلی مقاوم و پایبند به ارزش‌ها، نشان دادند که پیروزی در میدان، تنها با سلاح رقم نمی‌خورد، بلکه به استحکام روحی جامعه و پایداری در پشت جبهه نیز وابسته است. در واقع، بانوان با تبدیل خانه‌ها به کانون‌های آرامش، امید و استقامت، سهمی تعیین‌کننده در استمرار روحیه مقاومت داشتند.

بانوان در دوران جنگ رمضان نقش بسیار مؤثری در تثبیت و انتقال گفتمان مقاومت داشتند. گفتمان مقاومت زمانی در جامعه ماندگار می‌شود که از سطح میدان نبرد فراتر برود و به فرهنگ عمومی، تربیت خانوادگی و باور اجتماعی تبدیل شود و زنان دقیقاً در همین عرصه نقش‌آفرینی کردند.

گفتمان مقاومت بر پایه مفاهیمی چون خودباوری، استقلال، ایثار و پایداری شکل می‌گیرد و بانوان در دوران جنگ رمضان این مفاهیم را از یک گزاره نظری به یک تجربه زیسته اجتماعی تبدیل کردند. آنان با صبر در برابر سختی‌ها، تربیت نسل مقاوم، ترویج فرهنگ ایثار در خانواده و حمایت معنوی از رزمندگان، مقاومت را از یک رخداد نظامی به یک منظومه فرهنگی و اجتماعی ارتقا دادند.

همچنین بانوان با روایت‌گری، روشنگری، تقویت ایمان و حفظ روحیه خانواده‌ها، اجازه ندادند فشارهای جنگ جامعه را به سمت انفعال و فرسودگی سوق دهد. زنان با رفتار، انتخاب و سبک زندگی خود نشان دادند که مقاومت یک واکنش مقطعی نیست، بلکه یک انتخاب آگاهانه، ارزشمند و ریشه‌دار است. به همین دلیل، می‌توان گفت بانوان با مدیریت عاطفی و فرهنگی جامعه، نقشی اساسی در زنده نگه داشتن و ماندگار کردن گفتمان مقاومت در حافظه تاریخی ملت ایفا کردند.

ایکنا – همبستگی و حضور زنان در میدان‌های اجتماع چه تأثیری در جامعه دارد؟

هم‌بستگی و حضور زنان در میدان‌های اجتماعی، یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش تاب‌آوری ملی، انسجام اجتماعی و تقویت قدرت نرم جامعه است. زنان به دلیل جایگاه اثرگذارشان در خانواده و اجتماع، می‌توانند میان لایه‌های مختلف جامعه پیوند برقرار کنند و روحیه همدلی، مسئولیت‌پذیری و مشارکت عمومی را گسترش دهند.

وقتی زنان در عرصه‌های اجتماعی حضور فعال و آگاهانه دارند، جامعه این پیام روشن را دریافت می‌کند که دفاع از ارزش‌ها، عدالت، امنیت و کرامت ملی، یک مسئولیت همگانی است، نه مطالبه‌ای محدود به یک قشر یا جنسیت خاص. به همین دلیل، حضور بانوان به حرکت‌های اجتماعی، عمق، تداوم و مشروعیت اجتماعی می‌بخشد و آن‌ها را از سطح کنش‌های مقطعی و شعاری فراتر می‌برد.

از سوی دیگر، هم‌بستگی زنان موجب می‌شود پیام‌های اجتماعی با قدرت بیشتری منتقل و پیوند میان خانواده، جامعه و عرصه‌های کلان اجتماعی مستحکم‌تر شود.

به بیان دیگر، زنان می‌توانند میدان اجتماع را از صرف یک حضور فیزیکی، به حضوری معنا‌دار، هویت‌ساز، وحدت‌آفرین و اثرگذار تبدیل کنند؛ حضوری که هم سرمایه اجتماعی تولید می‌کند و هم پشتوانه‌ای برای پایداری و پیشرفت جامعه به شمار می‌آید.

ایکنا_بانوان چه نقشی در تبیین دستاوردهای جنگ رمضان دارند؟

یکی از مهم‌ترین وظایف امروز، تبیین درست دستاوردهای جنگ رمضان است و بانوان در این زمینه نقشی بی‌بدیل دارند. زنان، به‌ویژه مادران، همسران، خواهران شهدا و فعالان فرهنگی، می‌توانند روایت اصیل، انسانی و اثرگذار این حماسه را به نسل‌های بعد منتقل کنند. آنان به دلیل پیوند نزدیک با متن زندگی، خانواده و تربیت نسل، قادرند مفاهیمی چون ایثار، مقاومت، عزت و فداکاری را به زبانی ملموس و ماندگار بیان کنند.

تبیین دستاوردهای جنگ رمضان، تنها بازگویی یک واقعه تاریخی نیست؛ بلکه روشن ساختن این حقیقت است که مقاومت چگونه می‌تواند هویت‌ساز، اقتدارآفرین و امیدبخش باشد. بانوان با روایت‌گری، فعالیت فرهنگی، حضور در رسانه و انتقال تجربه‌های زیسته، از تحریف واقعیت‌ها جلوگیری می‌کنند و سرمایه معنوی این حماسه را زنده نگه می‌دارند.

بانوان را می‌توان راویان صادق و انتقال‌دهندگان ارزش‌ها دانست؛ کسانی که دستاوردهای یک دوره تاریخی را از سطح آمار و گزارش، به سطح معنا، تجربه و فرهنگ می‌برند. آنان با خاطره‌گویی، تربیت فرزندان و انتقال تجربه‌های خود، هم معنای پیروزی را تبیین می‌کنند و هم تغییرات فرهنگی و اجتماعی ناشی از مقاومت را برای نسل‌های بعد قابل فهم می‌سازند.

جنگ رمضان، جایگاه زنان را به‌عنوان یکی از ارکان اصلی سرمایه اجتماعی انقلاب اسلامی به‌روشنی آشکار ساخت. در مقاطع حساس این نبرد، زنان همزمان در ابعاد گوناگون، از حفظ بنیان خانواده و پشتیبانی جبهه تا تقویت روحیه عمومی، تربیت نسل مقاوم و پاسداری از ارزش‌های بنیادین انقلاب، نقشی حیاتی ایفا کردند.

سرمایه اجتماعی، که ناظر بر میزان اعتماد، همبستگی، امید و توانمندی جامعه است، در دوران جنگ رمضان به‌طور چشمگیری توسط زنان تقویت شد. حضور مسئولانه و آگاهانه آنان، نه‌تنها خلأهای موجود را پر کرد، بلکه با مدیریت بحران‌ها و استحکام بخشیدن به پیوندهای خانوادگی و روانی، قدرت ایستادگی و تاب‌آوری جامعه را افزایش داد. از این منظر، زنان نه‌تنها همراه نهضت، بلکه از ستون‌های اصلی استمرار و بالندگی انقلاب اسلامی محسوب می‌شوند. 

انتهای پیام