غلامرضا اسکندریان، رئیس جهاددانشگاهی استان البرز در گفت‌وگو با ایکنا از البرز با تبیین نگاه رهبر شهید انقلاب به جهاد علمی اظهار کرد: در این نگاه، علم هرگز به تولید مقاله، افزایش آمارهای پژوهشی یا کسب رتبه‌های دانشگاهی محدود نبوده است؛ بلکه زمانی معنا و ارزش واقعی پیدا می‌کند که بتواند به ارتقای کیفیت زندگی مردم، توسعه فناوری، تقویت تولید ملی و حل مسائل کشور منجر شود.

به گفته وی، رهبر شهید انقلاب همواره بر این باور بودند که پیشرفت علمی باید در خدمت پیشرفت همه‌جانبه کشور قرار گیرد و دانشگاه‌ها تنها زمانی رسالت خود را به درستی انجام داده‌اند که خروجی فعالیت‌های علمی آنها در متن جامعه دیده شود.

اسکندریان با بیان اینکه مفهوم جهاد علمی در حقیقت نوعی مسئولیت‌پذیری اجتماعی دانشگاه‌ها و پژوهشگران را نیز در بر می‌گیرد، افزود: جهاد علمی یعنی استفاده از دانش برای رفع نیازهای کشور؛ یعنی پژوهشگر بداند تحقیق او قرار است مشکلی را برطرف کند، فناوری جدیدی را توسعه دهد یا بخشی از وابستگی کشور را کاهش دهد.

وی توضیح داد: امروز دیگر شاخص موفقیت مراکز علمی به تعداد مقالات منتشر شده نیست؛ بلکه میزان اثرگذاری پژوهش‌ها بر اقتصاد، صنعت، سلامت، محیط زیست، کشاورزی و سایر حوزه‌های راهبردی کشور، معیار مهم‌تری برای ارزیابی عملکرد نظام علمی است.

رئیس جهاددانشگاهی استان البرز با اشاره به مأموریت این نهاد انقلابی، گفت: جهاددانشگاهی از نخستین روزهای شکل‌گیری تلاش کرده است فاصله میان دانشگاه و عرصه اجرا را کاهش دهد. این نهاد با اتکا به ظرفیت استادان، پژوهشگران و دانشجویان، مسیر تبدیل ایده به فناوری و فناوری به محصول را دنبال کرده و تلاش داشته است ظرفیت علمی کشور را در خدمت حل مسائل قرار دهد.

به گفته اسکندریان، یکی از چالش‌های جدی نظام پژوهشی آن است که بخشی از تحقیقات دانشگاهی هنوز ارتباط مستقیمی با نیازهای واقعی کشور ندارد؛ موضوعی که سبب می‌شود بسیاری از ظرفیت‌های علمی بلااستفاده باقی بماند.

این  مسئول تاکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به پژوهش‌های مسئله‌محور نیاز داریم. پایان‌نامه، رساله یا طرح پژوهشی زمانی ارزشمند است که بتواند گرهی از مشکلات کشور باز کند و برای یکی از مسائل موجود راهکاری عملی ارائه دهد.

اسکندریان افزود: اگر ارتباط میان دانشگاه، صنعت و دستگاه‌های اجرایی تقویت شود، بخش قابل توجهی از ظرفیت نخبگان کشور در مسیر توسعه فناوری و افزایش بهره‌وری قرار خواهد گرفت؛ موضوعی که علاوه بر رشد اقتصادی، زمینه اشتغال دانش‌آموختگان و جلوگیری از هدررفت سرمایه‌های انسانی را نیز فراهم می‌کند.

این مسئول با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر حفظ روحیه جهادی در مراکز علمی، گفت: ایشان همواره جهاددانشگاهی را از رویش‌های ارزشمند انقلاب اسلامی می‌دانستند و بر نوآوری، مسئولیت‌پذیری، مردمی بودن و دوری از بروکراسی اداری تأکید داشتند؛ ویژگی‌هایی که امروز نیز باید مبنای حرکت این نهاد باشد.

رئیس جهاددانشگاهی استان البرز ابراز کرد: یکی از مهم‌ترین راهکارهای تحقق اقتصاد دانش‌بنیان، ایجاد اعتماد متقابل میان دانشگاه و صنعت است. زمانی که واحدهای تولیدی و صنعتی، دانشگاه را به عنوان شریک حل مسئله بپذیرند و دانشگاه نیز نیازهای واقعی صنعت را بشناسد، بخش قابل توجهی از مشکلات فناوری کشور با اتکا به توان داخلی قابل حل خواهد بود.

اسکندریان در ادامه به برخی تجربه‌های موفق جهاددانشگاهی اشاره کرد و افزود: برگزاری جشنواره ملی امیرکبیر با هدف حمایت از پایان‌نامه‌ها و رساله‌های کاربردی، نمونه‌ای از تلاش برای هدایت پژوهش‌ها به سمت نیازهای واقعی کشور است. این جشنواره تلاش می‌کند میان فضای دانشگاهی و بخش تولید، ارتباط مؤثرتری ایجاد کند تا تحقیقات دانشگاهی از مرحله نظری فراتر رفته و به فناوری، محصول یا خدمت قابل استفاده تبدیل شوند.

وی همچنین تجربه تدوین طرح مطالعاتی کسب‌وکارهای خانگی در دهه ۸۰ را از نمونه‌های موفق تبدیل پژوهش به سیاست اجرایی دانست و گفت: این طرح پس از انجام مطالعات کارشناسی، به یکی از برنامه‌های ملی دولت تبدیل شد و زمینه توسعه مشاغل خانگی در کشور را فراهم کرد. همچنین راه‌اندازی نخستین مرکز ساماندهی و توسعه مشاغل خانگی کشور در استان البرز، نشان داد که پژوهش‌های کاربردی می‌توانند مستقیماً در ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی نقش‌آفرین باشند.

این مسئول با اشاره به ظرفیت‌های علمی ایجاد شده در جهاددانشگاهی طی سال‌های گذشته اضافه کرد: شکل‌گیری مجموعه‌هایی همچون پژوهشگاه رویان، پژوهشگاه ابن‌سینا، پژوهشکده سرطان معتمد، مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران، خبرگزاری‌های ایسنا و ایکنا، مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) و سازمان دانشجویان، بیانگر آن است که این نهاد تنها یک مجموعه پژوهشی نیست، بلکه شبکه‌ای گسترده از ظرفیت‌های علمی، فرهنگی، فناوری و اجتماعی را در کشور شکل داده است.

وی دستیابی به فناوری‌های راهبردی در حوزه درمان ناباروری، تولید بذرهای هیبریدی، توسعه فناوری‌های صنعتی، اصلاح نژاد دام‌های سنگین و اجرای پروژه‌های ملی را نمونه‌هایی از اعتماد به توان متخصصان داخلی دانست و گفت: این دستاوردها ثابت کرده است که سرمایه‌گذاری بر دانش بومی می‌تواند کشور را در حوزه‌های راهبردی به خوداتکایی نزدیک کند.

رئیس جهاددانشگاهی استان البرز در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیت‌های این استان اشاره کرد و افزود: البرز به دلیل برخورداری از دانشگاه‌های متعدد، مراکز تحقیقاتی، شرکت‌های دانش‌بنیان، پارک‌های علم و فناوری و صنایع بزرگ، یکی از مهم‌ترین قطب‌های فناوری کشور محسوب می‌شود و این ظرفیت می‌تواند به موتور محرک توسعه اقتصاد دانش‌بنیان تبدیل شود.

وی تأکید کرد: جهاددانشگاهی استان البرز تلاش دارد با توسعه همکاری‌های مشترک با صنایع، دستگاه‌های اجرایی و مراکز علمی، زمینه تجاری‌سازی یافته‌های پژوهشی، انتقال فناوری و پاسخگویی به نیازهای فناورانه واحدهای تولیدی را بیش از گذشته فراهم کند.

اسکندریان توضیح داد: آینده توسعه کشور بیش از هر چیز به میزان اعتماد به نخبگان، جوانان و پژوهشگران وابسته است و هر اندازه سیاست‌گذاری‌ها بر پایه علم، نوآوری و پژوهش‌های کاربردی استوار باشد، مسیر دستیابی به توسعه پایدار نیز هموارتر خواهد شد.

این مسئول در پایان با تأکید بر اینکه استمرار مسیر پیشرفت علمی کشور نیازمند حمایت عملی از پژوهش‌های کاربردی و تقویت پیوند دانشگاه با صنعت است، گفت: جهاددانشگاهی خود را متعهد می‌داند با بهره‌گیری از تجربه بیش از چهار دهه فعالیت، همچنان در کنار دانشگاه‌ها، مراکز علمی و دستگاه‌های اجرایی، نقش خود را در تبدیل دانش به فناوری، توسعه اقتصاد دانش‌بنیان و حل مسائل کشور ایفا کند؛ مسیری که مهم‌ترین جلوه جهاد علمی در شرایط امروز ایران است.

انتهای پیام