در دنیای امروز و برای مقابله با استکبار، مسلمانان بیش از هر زمان دیگری نیازمند همبستگی و اتحاد هستند. این اتحاد ضرورتی حیاتی برای حفظ دین، فرهنگ و استقلال مسلمانان است.

رهبر شهید انقلاب، امام خامنه‌ای، همواره بر این نکته تأکید داشتند که «این اتحاد مقدس، این سپر پولادین از دل‌های مردم، نباید خدشه‌دار شود.» امروز که آن رهبر بزرگوار به فیض شهادت نائل آمده‌اند، وظیفه همه ماست که با پیروی از رهنمودهای ایشان، این مسیر را با قدرت ادامه دهیم.

خبرنگار ایکنا در حاشیه مراسم تشییع رهبر شهید در قم، به گفت‌وگو با حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی جعفر طیاری، رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب پرداخت که مشروح این گفتگو را در ادامه می‌خوانیم:

ایکنا – از دیدگاه رهبر شهید وحدت و تقریب چه نقشی در تعاملات اسلام دارد؟

بر اساس منظومه فکری رهبر شهید، وحدت و تقریب، دو راهبرد کلیدی و مکمل در عرصه تعاملات جهان اسلام به شمار می‌روند؛ با این حال، هر یک دارای تعاریف و کارکردهای مشخص و متمایزی هستند. ایشان همواره بر این اصل تأکید داشته‌اند که وحدت به معنای نادیده گرفتن مرزهای مذهبی نیست، بلکه عبارت است از تمرکز بر اشتراکات عظیم دینی به منظور مقابله با توطئه‌های دشمنان و خنثی‌سازی تفرقه‌افکنی‌های آنان.

وحدت اسلامی رویکردی سیاسی و اجتماعی دارد و در پی تحقق امت واحده و استحکام صف واحد در برابر تهدیدات خارجی و جبهه استکبار است.

تقریب مذاهب رویکردی علمی نظری به شمار می‌رود که طی آن، عالمان دینی با حفظ کامل مبانی اعتقادی خویش، به گفت‌وگو می‌نشینند تا سوءتفاهمات مرتفع، مرزهای احترام متقابل تقویت و زمینه برای هم‌افزایی فکری فراهم آید.

رهبر فرزانه انقلاب، این نگاه راهبردی را با تأسیس مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در سال ۱۳۶۹، نهادینه و عینیت بخشیدند.

ایکنا – مهم‌ترین توصیه رهبر شهید به جوانان در زمینه حفظ وحدت چه بود؟

اتکا بر مشترکات و پرهیز از هرگونه تفرقه‌افکنی، محور بنیادین اندیشه ایشان را تشکیل می‌دهد. معظم‌له همواره هشدار داده‌اند که دشمنان در صدد بزرگ‌نمایی اختلافات جزئی هستند؛ از این رو، جوانان هوشیار باید با بصیرتی عمیق در برابر این توطئه دشمن ایستادگی کرده و با تمرکز بر اهداف مشترک، اتحاد و انسجام جهان اسلام را پاس دارند.

بر اساس بیانات رهبر شهید، توصیه‌های ایشان به نسل جوان در خصوص مسئله‌ حیاتی وحدت، در چهار محور اساسی و راهبردی قابل تبیین و دسته‌بندی است. نخست تحکیم وحدت به‌مثابه‌ سنگری غیرقابل نفوذ.

اول اینکه ایشان وحدت را نه یک راهکار موقتی، بلکه اصلی بنیادین و حیاتی برای بقای نظام می‌دانستند. تأکید مستقیم ایشان بر این نکته بود که یکپارچگی ملی، رمز عبور از پیچ‌های تاریخی و غلبه بر هر تهدیدی است. به تعبیر ایشان: «جوانان عزیز، وحدتتان را حفظ کنید که ملت یکپارچه بر هر دشمنی فائق خواهد آمد.»

دوم بصیرت‌افزایی در برابر هندسه‌ توطئه‌های دشمن؛ رهبر شهید بر دو وظیفه‌ اساسی تأکید داشتند. یکی بیداری و هوشیاری دائمی در برابر نقشه‌ دشمن برای شکاف‌افکنی و دیگری عبور از فریب رسانه‌ای که با هدف تخریب هویت دینی و ملی جوانان طراحی شده است.

سوم تمرکز بر مشترکات و پرهیز از اختلافات کاذب بود؛ ایشان تصریح می‌کردند که وحدت هرگز به معنای یکسان‌سازی عقاید یا نادیده گرفتن سلایق نیست، بلکه هنر عبور از اختلافات بی‌نتیجه و بزرگ‌نمایی‌شده است.

در این راستا، توصیه‌های کلیدی ایشان عبارت است از اجتناب از تنازع به عنوان عامل اصلی زوال قدرت داخلی، پرهیز از قطبی‌سازی‌های سیاسی پوچ و غفلت از تفاوت‌های سطحی که تنها به نفع دشمن تمام می‌شود و تکیه بر محورهای مشترک دینی، به‌ویژه قرآن کریم و سیره‌ نبوی، به عنوان مستحکم‌ترین حلقه‌های اتحاد می‌شود.

چهارم ایفای نقش پیشگام و امیدآفرین توسط جوانان است. جوانان از نگاه ایشان، موتور محرکه‌ پیشرفت و مایه‌ امید انقلاب هستند. این قشر مؤثر باید با تکیه بر انرژی، ابتکار و نگاه آینده‌نگرانه، در صف حافظان وحدت قرار گیرند و به عنوان مبلغان و تقویت‌کنندگان این انسجام در سطح جامعه نقش‌آفرینی کنند.

آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در دیدار با جمعی از دانش‌آموزان و دانشجویان می‌فرماید: «هر حرکتی که نسل جوان را از صحنه‌ی مقاومت کنار بزند، مربوط به نظام استکباریست.»

ایکنا – با توجه به اندیشه رهبری درخصوص عرصه‌های وحدت توضیح بفرمایید؟

سطح نخست شامل همدلی مذاهب اسلامی شیعه و سنی با تأکید بر مشترکات اعتقادی و پرهیز از دامن‌زدن به اختلافات فرقه‌ای و همبستگی اقوام ایرانی به‌عنوان سرمایه‌ تاریخی و فرهنگی، فارغ از هرگونه تبعیض و با محوریت هویت ملی مشترک است.

سطح دوم گفت‌وگوی پیروان ادیان ابراهیمی است. در این عرصه، وحدت بر پایه‌ اشتراکات توحیدی میان اسلام، مسیحیت و یهودیت با هدف هم‌زیستی مسالمت‌آمیز و تعامل سازنده در چارچوب احترام متقابل به مقدسات یکدیگر تعریف می‌شود.

سطح سوم ائتلاف فراگیر انسانی و مقاومت است که این سطح بر دو محور کلیدی استوار است؛ نخست وحدت پیروان ادیان گوناگون در دفاع از حقوق بنیادین بشر، عدالت و کرامت انسانی، بدون تبعیض دینی یا نژادی و دیگری هم‌پیمانی جبهه‌ مقاومت در برابر سلطه‌گری و اشغالگری، که نه تنها گروه‌های سیاسی و نظامی، بلکه ملت‌های آزاده‌ جهان را دربرمی‌گیرد.

سطح چهارم وحدت آرمانی و جهانی است. اتحاد جهانی انسان‌ها حول ارزش‌های مشترک انسانی نظیر عدالت، آزادی، کرامت و همبستگی در برابر رنج‌های مشترک است که وحدت مظلومان در تمامی نقاط جهان، به‌عنوان نیرویی خودجوش در برابر نظام‌های استثمارگر و ظلم‌پیشه محسوب می‌شود. همچنین همگرایی جبهه‌ حق در مقابل جبهه‌ باطل که در نهایت، تمامی این عرصه‌ها را در یک آرمان فراگیر خلاصه می‌کند، ایستادگی در راه حقیقت، عدالت و انسانیت.

رهبر شهید انقلاب نه‌تنها منادی وحدت بودند، بلکه با بیان، قلم بلیغ و شیوا در موارد متعدد، چیستی وحدت، اهمیت، ضرورت آن، زمینه‌ها، چگونگی تحقق وحدت، چالش‌ها، آسیب‌ها و راه‌های برون رفت را در طول عمر بابرکت خویش، تبیین کردند و در عمل نیز با رفتار حکیمانه خود، مردم را به سوی وحدت سوق دادند و پیشاپیش مردم، علمدار وحدت بودند و پیروان را راهبری کردند.

قائد شهید، چند روز قبل از شهادت، مردم را به حفظ انسجام دعوت کردند و از این انسجام به اتحاد مقدس یاد کردند. در نهایت، رهبر عزیزمان، در راستای راهبری و علمداری وحدت، در مسیر تبیین و صیانت از اتحاد مقدس به شهادت رسیدند.

انتهای پیام