تحول از «کباده روشنفکری» به بصیرت تمدنی و نظم جهانی

وی تأکید کرد: قدرت‌های استعماری، برخلاف قدرت‌های قدیمی، در فرهنگ ما شکل نگرفته‌اند و هدفشان حذف کامل این تمدن است. در این شرایط، حضرت امام(ره) ذخایر فرهنگی را به گونه‌ای فعال کرد که پیشینه تاریخی نداشت و «ولایت فقیه» را به‌عنوان پاسخی به این استعمار و نیازهای کلان سیاسی مطرح کرد.

تکامل نهاد علم: از میرزای نائینی تا ولایت فقیه

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در بررسی تحول نقش فقاهت، به دیدگاه‌های میرزای نائینی در صدر مشروطه اشاره کرد و گفت: ایشان تعبیری به کار بردند که اگر متولی یک موقوفه نباشد و کسی آن را غصب کرده باشد، باید سعی کرد دست‌کم آن غاصب را در چارچوب مقاصد موقوفه الزام کرد. در واقع، نهاد علم در صدر مشروطه احساس کرد اگر نمی‌تواند نهاد سیاست را به حسب ذات خودش بنشاند، لااقل در حوزه عمل، سیاست را در چارچوب مقاصد شریعت نگه دارد. اما امام خمینی(ره) این مسیر را دگرگون کرد و مرجعیت را از مقام صرفِ «افتاء و تقلید» و «قضا» (که در مسائل خصوصی و شرعی بود) به حوزه «مدیریت اجتماعی و سیاست» کشاندند و منصب «حکم» را که در تاریخ مرجعیت (حتی از زمان شیخ انصاری) در حاشیه بود، به مرکزیت رساندند.

پیشینه جامع رهبر شهید: پیوند حوزه، دانشگاه و جامعه

پارسانیا در تحلیل شخصیت رهبر شهید تأکید کرد: ایشان نه تنها در متن حوزه (تحت تعلیم اساتیدی چون امام(ره) و آیت‌الله میبدی و شاگردان محقق اصفهانی) رشد کردند، بلکه حضور فعال در بخش‌های دیگر جامعه داشتند. ایشان در دورانی به قدرت رسیدند که جامعه با ذهنیت‌های جدید و دانش‌های نوین دانشگاهی مواجه بود.