به گزارش ایکنا، در این روزهای تلخ و سنگینی که تقویم تاریخ معاصر ایران زیر بار فقدان جان‌سوز و شهادت رهبر انقلاب اسلامی با اندوهی عمیق ورق می‌خورد، بغضی تاریخی گلوی جامعه را می‌فشارد. شهادت ایشان، تنها از دست دادن یک رهبر سیاسی یا یک سکان‌دار اجرایی نبود؛ بلکه فقدان یک حکیم، یک متفکر جامع‌الاطراف و یک نظریه‌پرداز تمدن‌ساز بود که هندسه معرفتی و هویتی انقلاب اسلامی را در میانه طوفان سهمگین تهاجمات فکری جهان معاصر پاسداری می‌کرد.

اکنون که دست جامعه از حضور فیزیکی، رهنمودهای مستقیم و کلام گرم این رهبر فرزانه کوتاه شده است، رسالتی بسیار سنگین‌تر از همیشه بر دوش رسانه احساس می‌شود؛ رسالت بازخوانی دقیق میراث فکری ایشان، تا مبادا این گوهر ناب در غبار گذر زمان دچار تحریف یا فراموشی شود، امروز بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. در همین راستا و با هدف واکاوی و بررسی این منظومه فکری، ایکنا در سلسله گزارش‌هایی به بازخوانی اندیشه‌های این رهبر شهید می‌پردازد. آن‌چه در ادامه می‌خوانید، روایتی تحلیلی و مستند از دیدگاه‌های رهبر شهید درباره «ارزش‌های انقلاب اسلامی» است؛ روایتی که در آن، جای‌جای متن با کلمات، ادبیات اختصاصی و بیانات مستقیم ایشان، هم‌چون ستارگانی راهنما، چراغانی شده است تا صدای رسای ایشان در متن تاریخ زنده بماند.

در میان تمامی ارکان و مفاهیمی که شاکله یک نظام سیاسی و اجتماعی را می‌سازند، هیچ عنصری به اندازه «ارزش‌های بنیادین» و در قلب آن، هیچ پدیده‌ای به اندازه «هویت انقلابی» دارای ضریب نفوذ و قدرت تاریخ‌سازی نیست. در منظومه فکری رهبر شهید، نگاه به مقوله انقلاب اسلامی، نگاهی مکانیکی، مقطعی یا صرفاً یک حادثه تاریخی در سال ۱۳۵۷ نبود. ایشان انقلاب را یک موجود زنده، پویا و محور تحولات بنیادین یک ملت می‌دانستند. در دورانی که نظامات مادی، ارزش ملت‌ها را با سنجه‌های اقتصادی و سرسپردگی به نظام سلطه می‌سنجند، رهبر شهید با طرح کلان‌روایت «انقلاب زنده و زاینده»، خط بطلانی بر نگاه‌های تقلیل‌گرایانه و پایان‌انگاری انقلاب کشیدند.

انقلاب زنده است و دلیل آن دشمنی استکبار است

یکی از کلیدی‌ترین مفاهیمی که در افکار عمومی و رسانه‌های معاند غالباً مورد تحریف واقع می‌شود، القای توقف یا مرگ آرمان‌های انقلاب است؛ اما رهبر شهید با نگاهی تبیینی، ریشه‌های این تقابل هستی‌شناختی را موشکافی کرده و به جامعه یادآور شدند که پویایی انقلاب، یک حقیقت ناب و ملموس است.

ایشان در تبیین این حقیقت می‌فرمایند: «با همین حرکت تداوم انقلاب و استمرار انقلاب، امروز بحمدالله انقلاب، هم زنده است، هم زاینده و تولیدکننده است. این‌که شما می‌بینید جبهه استکبار این‌جور در مقابل انقلاب و در مقابل ملت انقلابی ایران می‌ایستد و این‌جور دشمنی می‌کند، به خاطر این است که انقلاب زنده است. اگر انقلاب نبود، این‌ها داعی نداشتند این‌قدر خباثت و ملعنت به خرج بدهند در مقابل ملت ایران. حالا «زنده بودن انقلاب» یعنی چه؟ یعنی دلبستگی نسل‌های جدید کشور به آرمان‌های انقلاب. امروز مردم دلبسته همان آرمان‌هایی هستند که انقلاب مطرح کرد؛ یعنی استقلال ملی، عزت ملی، رفاه ملی، عدالت اجتماعی، تحقق جامعه اسلامی و در نهایت، همان‌طور که عرض کردیم، ایجاد تمدن نوین اسلامی».

در این چارچوب فکری، خصومت نظام سلطه نه از سر قدرت  که از سر استیصال در برابر زنده بودن این جریان عظیم است. ایشان تاکید می‌کنند: «ملت دلبسته است، انقلاب زنده است و دلیل زنده بودن انقلاب هم یکی همین دشمنی جبهه استکبار است که به خاطر ایستادگی نظام بر سر این هدف‌ها است… این کشور به‌خاطر استقلال، به‌خاطر ایمان، به‌خاطر اعتقاد به اسلام، به‌خاطر اعتقاد به حاکمیت دین خدا در زمین و در جامعه، به‌خاطر ارزش‌ها والایی که در نظر دارد، یک جبهه بزرگی هم از دشمنان دارد که این‌ها دائم مشغولند. البته نزدیک به چهل سال است که مشغول حمله کردن و یقیناً ناکام شدنند؛ تا امروز ناکام شده‌اند، بعد از این هم به توفیق الهی ناکام خواهند شد».

در مقابل زورگویی دشمن، نباید تسلیم شد

در ادبیات سیاسی مدرن، ارزش‌ها غالبا متغیر و تابع منافع زودگذر تلقی می‌شوند. اما در نگاه رهبر شهید، اصول انقلاب اسلامی معدنی از هویت و ثبات است که تحت هیچ شرایطی قابل معامله نیست.

ایشان این وظیفه خطیر در پاسداری از اصول را چنین توصیف می‌کنند: «اصول انقلاب در درجه اول، مثل حاکمیت دین. اصلا جمهوری اسلامی، انقلاب اسلامی برای حاکمیت دین خدا تشکیل شد؛ اصلاً برای این است که جامعه با شکل و هندسه دینی زندگی کند و تنظیم بشود… مردم جان دادند، خون خودشان را تقدیم کردند، نثار کردند برای این‌که این اتفاق بیفتد؛ این جزو بینات انقلاب بود؛ این را تضعیف می‌کنند. یا مثلاً عدم تسلیم در برابر دشمن مستکبر؛ این جزو اصول انقلاب است. تسلیم نباید شد؛ زورگویی دشمن را نباید تحمل کرد… انقلاب به ما می‌گوید که در مقابل زورگویی و حرف زور دشمن، نباید تسلیم شد؛ تا حالا هم به توفیق الهی تسلیم نشده‌ایم، بعد از این هم همین خواهد بود».

صراحت در بیان این اصول، رمز ماندگاری نهضت است. ایشان با اشاره به سیره امام راحل(ره) در این انحصار اثربخشی می‌گویند: «آن چیزی هم که می‌تواند استقلال را تامین بکند برای انقلاب اسلامی ما، تکیه صریح و شفاف بر مبانی انقلاب است؛ اصول انقلاب، مبانی انقلاب، ارزش‌های انقلاب، به‌شکل صریح و شفاف مورد تکیه باید قرار گیرد. هم‌چنان‌که امام بزرگوار این‌جور بود… امام در قضیه مقابله با شبکه صهیونیستی خطرناکی که بر دنیا می‌خواهد حکومت بکند، هیچ ملاحظه‌ای نکردند، حرفی را پوشیده نگذاشتند، صراحتا در مقابل صهیونیسم موضع گرفت. امام در مقابل رژیم صهیونیستی که یک رژیم جعلی و غاصب است که بر منطقه فلسطین مظلوم حکومت می‌کند، صریحا موضع گرفت… برای همین است که شما می‌بینید انقلاب بعد از گذشت ۳۵ سال بر اصول و مبانی و بر ریل حقیقی خود استوار و پابرجا است؛ انقلاب عوض نشد، حرف خود را عوض نکرد، راه خود را عوض نکرد».

در همین راستا، دفاع از مظلومین عالم به‌ویژه ملت فلسطین، جزو لاینفک این اصول است: «جمهوری اسلامی همچون گذشته به حکم وظیفه دینی و انسانی و مبتنی بر اصول ارزشی انقلاب اسلامی از هیچ کوششی برای حمایت از مردم مظلوم فلسطین و استیفای حقوق آنان و همچنین دفع شر رژیم جعلی و غاصب صهیونیستی دریغ نخواهد کرد».

انقلاب تمام نمی‌شود، انقلاب استمرار دارد

یکی از کارکردهای پنهان اما به‌شدت استراتژیک در نگاه رهبر شهید، القای حس حرکت روبه‌جلو و امیدبخش در قالب «مراحل تکامل انقلاب» است. ایشان انقلاب را یک پروژه تمام‌شده نمی‌دانند، بلکه آن را پروسه‌ای مستمر و تمدن‌ساز معرفی می‌کنند.

ایشان در عباراتی دقیق و مهندسی‌شده می‌فرمایند: «انقلاب مراحلی دارد؛ آنچه در اول انقلاب در سال ۵۷ اتفاق افتاد، مرحله اول انقلاب بود یعنی انفجار در مقابل نظام غلط باطل طاغوت و ایجاد یک نظام جدید بر مبنای آرمان‌ها و ارزش‌های نو… بعد در مرحله دوم، این نظام بایستی ارزش‌ها را محقق کند… به این ارزش‌ها اگر بخواهد تحقق ببخشد، یک دستگاه مدیریتی لازم دارد که آن می‌شود دولت انقلابی. بعد که این دولت انقلابی تشکیل شد، آن‌وقت بایستی به‌وسیله اجرائیات درست -قانون درست، اجرای درست- این آرمان‌ها و ارزش‌هایی که مطرح شده، این آرزوهای بزرگ انقلابی، یکیکی در جامعه تحقق پیدا کنند؛ آن‌وقت نتیجه می‌شود جامعه انقلابی… بعد که جامعه انقلابی درست شد، آن‌وقت زمینه برای ایجاد تمدن انقلابی و اسلامی به وجود می‌آید».

این حرکت عظیم نیازمند مؤلفه‌ای به نام «صیرورت» و تحول دائمی است: «انقلاب تمام نمی‌شود، انقلاب استمرار دارد، انقلاب ادامه دارد، انقلاب متوقف نمی‌شود. یک صیرورتی وجود دارد؛ صیرورت یعنی شدن، شدن دائم، تحول دائمی؛ در مسیر انقلاب یک صیرورت دائمی‌ای وجود دارد که این صیرورت دائمی، بتدریج آن آرزوهای بزرگ را، آن ارزش‌های والا را، آن آرمان‌ها را در جامعه تحقق می‌بخشد».

انتقال ارزش‌های انقلاب به نسل دوم و سوم، یکی از نقاط قوت ما بود

تعابیر هویتی و فرهنگی که رهبر شهید به‌کار می‌برند، نشان‌دهنده آرایش جنگی در عرصه جنگ شناختی است. در این نبرد، انتقال ارزش‌ها به نسل‌های دوم، سوم و چهارم، خط مقدم پدافندی نظام محسوب می‌شود.

ایشان در توصیف این دستاورد رفیع می‌فرمایند: «یکی دیگر از نقاط قوت ما در این مدت، انتقال ارزش‌های انقلاب به نسل دوم و سوم بود. امروز شما جوان‌ها را نگاه می‌کنید، می‌بینید این ارزش‌ها را دریافت کرده‌اند. همین شهید عزیز اخیر ما، مصطفی احمدی روشن… یا آن شهید جوان قبلی، شهید رضائی‌نژاد… این‌ها دو تا جوان، دانشمند، سی و دو سه ساله بودند؛ امام را درک نکردند، جنگ را درک نکردند، دوران انقلاب را درک نکردند، اما این‌جور با شجاعت، با شهامت درس می‌خوانند، تحصیلات می‌کنند، مقامات عالی را طی می‌کنند؛ می‌دانند و می‌فهمند هم که مورد تهدیدند، اما می‌روند؛ این خیلی مهم است، این ارزش است؛ این ارزش‌های انقلاب است در نسل سوم».

نقطه اتکای این نسل، «عزت ملی» است؛ عزتی که ریشه در واقعیات دارد نه توهمات تاریخی. رهبر شهید پاسخ می‌دهند: «یکی‌، عزت ملی است؛ این یکی‌ از آرمان‌های انقلاب است؛ این خیلی مهم است! عزت ملی یعنی احساس افتخار ملی که این احساس افتخار، ناشی از واقعیات باشد، ناشی از یک واقعیاتی در متن جامعه و بر روی زمین، و نه متکی بر توهمات و تصورات؛ والا گاهی اوقات احساس افتخار به حکومت کیان و هخامنشیان و مانند این‌ها هم بود؛ این‌ها تصورات واهی و توهم است، افتخارآفرین نیست. عزت ملی یعنی احساس افتخار، متکی به واقعیت؛ این خیلی مهم است».

در همه متون می‌شود معارف انقلاب را گنجاند

مدرسه و دانشگاه، پادگان ایزوله از جامعه نیست و دانش‌آموز و دانشجو نباید در خلأ تربیت شوند. یکی از تأکیدات مستمر رهبر شهید، هدایت سیستم آموزشی به سمت نهادینه‌سازی ارزش‌های انقلابی بود.

ایشان نظام آموزشی را تابع اهداف کلان نظام دانسته و می‌فرمایند: «نظام اسلامی با همین هدف یعنی شکل‌گیری یک جامعه دینی عادلانه و آرمان‌خواه پدید آمد، و طبیعی است که نظام آموزشی کشور نیز نمی‌تواند هدفی جز هدف کلی نظام داشته باشد. کودک و نوجوان و جوان در کشور اسلامی می‌آموزد که استعداد و توان بالقوه خود را برای ارزش‌های متعالی ملی یعنی ارزش‌های اسلامی و انقلابی شکوفا کند و به‌کار گیرد. این آموزش حیاتی و سازوکار تحقق آن، همان کار بزرگ و جهاد مبارکی است که معلمان عهده‌دار آن شده‌اند».

ایشان به ظرافت انتقال این مفاهیم در کتب درسی اشاره کرده و می‌افزایند: «معارف انقلاب فقط در کتاب معارف دینی و مانند این‌ها نیست… در همه متون می‌شود به مناسبت‌هایی معارف انقلاب را، اشاره‌های انقلاب را،‌ درس‌های انقلاب را گنجاند. بنده مکرر گفته‌ام؛ گاهی یک معلم ریاضی، یک معلم فیزیک، سر کلاس یک کلمه ممکن است بگوید که از یک ساعت سخنرانی این حقیر تأثیرش در آن دانش‌آموز بیشتر باشد».

در فضای دانشگاه نیز این هشدار استراتژیک را مطرح می‌کنند: «اگر نیروی انسانی ما وابسته اندیشید، وابسته حرکت کرد، از وابستگی خوشش آمد، قدر استقلال را ندانست، قدر اسلام و ارزش‌های اسلامی را ندانست، به خودش بی‌اعتماد بود -اگر این‌جور بود- آن‌وقت ما وارد یک دالان تاریک طولانی دیگری خواهیم شد… این بستگی دارد به این‌که شما امروز این دانشجو را چه‌جوری پرورش بدهید. بنابراین پرورش دانشجو به نظر من خیلی مهم است».

جمهوریت و اسلامیت؛ دفاع از اصالت نظام

درک این حجم از تهدیدات پیرامونی، لاجرم وظایف سنگینی را متوجه جامعه و حاکمیت در پاسداری از دو بال جمهوریت و اسلامیت نظام می‌کند. رهبر شهید، فتنه‌ها و آزمون‌های سخت را عرصه‌ای برای تجلی پایبندی به این ارزش‌ها می‌دانند.

ایشان درباره حماسه نهم دی ماه صراحتا می‌فرمایند: «نه دی دفاع از ارزش‌های انقلاب بود، از ارزش‌های دین بود. آن‌جا ایستادگی‌ای که ما کردیم، ایستادگی در دفاع از انتخابات بود. بنده صریحاً گفتم فشار می‌آورند که باید انتخابات را ابطال کنید، من زیر بار ابطال انتخابات نخواهم رفت… بحث سر ارزش‌های انقلاب و ارزش‌های نظام اسلامی است؛ آن‌روز هم بود، امروز هم هست. ما خیلی باید مراقب خودمان باشیم».

انتخابات در این منظومه فکری، تجلی حضور مقتدرانه مردم است: «یکی از اساسی‌ترین حرف‌هایی که در این انتخابات ملت ما زد – و در واقع باید گفت انقلاب ما زد – این بود که جمهوریت خودش را با فریاد قوی اثبات کرد. در واقع این حضور هشتاد و پنج درصدی، پتک جمهوریت بود بر سر دشمنانی که دائم علیه انقلاب هی حرف زدند… آن جمهوریت نظام و این اسلامیت نظام، با این انتخابات هر دوی این‌ها تثبیت شد؛ تأیید شد. این‌ها پیام‌های مهمی است؛ این‌ها را باید درک کرد و باید این پیام‌ها را فهم کرد».

انقلاب را بزرگ بدارید، ارزش‌های انقلاب را زنده کنید

بازخوانی منظومه فکری رهبر شهید نشان می‌دهد که در گفتمان انقلاب اسلامی، حفظ ظاهر نظام بدون توجه به سیرت و محتوای آن، خطری بزرگ و راهبردی است. ایشان همواره نسبت به نگاه‌های سطحی هشدار داده و دفاع از محتوای انقلابی را یک فریضه عقلانی و شرعی برمی‌شمرند: «همه بدانند که امروز دشمنان نظام جمهوری اسلامی از برکندن این بنیان مستحکم، احساس عجز می‌کنند؛ سعی‌شان این است که به وسائل گوناگون، به دست خود کسانی که تو این انقلاب بودند و هستند، از این محتوا ذره ذره بکنند. جمهوری اسلامی، اسمش جمهوری اسلامی باشد، اسمش نظام انقلابی باشد، اما از محتوای اسلام، از محتوای انقلاب در آن خبری نباشد. اسم چه ارزشی دارد؟ محتوا لازم است؛ محتوا مهم است. وظیفه من، وظیفه شما این است که از محتوای انقلابی، از اصول باارزش انقلاب دفاع کنیم و نگذاریم این مبانی باارزش و این ارزش‌های والا نادیده گرفته بشود؛ این وظیفه ماست».

ایشان با دعوت مستمر از نخبگان و جوانان، آینده را روشن و متکی بر اعتمادبه‌نفس ملی تصویر کرده و می‌فرمایند: «انقلاب را بزرگ بدارید، گرامی بدارید، شما که دلسوز کشور و ملت هستید ارزش‌های انقلاب را به‌معنای واقعی کلمه زنده کنید و احیاء کنید… امروز ملت ایران به آن اعتمادبه‌نفس نیاز دارند؛ امروز هم جوان ما آماده است برای این‌که در راه‌های بزرگ، در کارهای بزرگ سینه سپر کند، وارد بشود، وارد میدان بشود؛ من عرض می‌کنم ما در داخل کشور میلیون‌ها جوان داریم که اگر تجربه‌ای مثل تجربه سال‌های ۶۰ برای کشور پیش بیاید، قطعاً این‌ها با کمال قدرت، با کمال عزت نفس، با کمال دلاوری و عزم وارد میدان می‌شوند و کشور را حفظ می‌کنند و نگه می‌دارند».

در نهایت، پیشرفت کشور و رسیدن به قله‌های تمدن نوین اسلامی، تابعی قطعی از همت، حکمت و امیدواری ملتی است که با حفظ ارزش‌های بنیادین، جهت‌دهی جریانات سیاسی به پایبندی به ارزش‌های اسلامی-انقلابی، دشمن‌ستیزی و قانون‌پذیری، فردای درخشان ایران را نقاشی می‌کنند. حفظ این دستاورد عظیم، به تعبیر ایشان عظمت و اهمیتی دارد که از خود اصل انقلاب کمتر نیست.

انتهای پیام