در شرایط پس از جنگ هنگامی که زیرساخت‌های مناطق آسیب‌دیده تخریب شده و روحیه جمعی مردم نیازمند ترمیم و همدلی است، بقاع متبرکه به عنوان کانون‌های معنوی و اجتماعی نقشی فراتر از کارکردهای مذهبی خود ایفا می‌کنند. تجربیات میدانی نشان داده است که امامزاده‌ها و بقاع متبرکه نه تنها از دیرباز محل رجوع مردم برای رفع نیازهای روحی و معنوی بوده‌اند، بلکه در بحران‌هایی نظیر جنگ، حملات تروریستی یا بلایای طبیعی به پایگاه‌هایی برای سازماندهی کمک‌های مردمی و بازسازی آسیب‌های جزئی تبدیل شده‌اند. این اماکن با بهره‌گیری از سرمایه اجتماعی عظیم خود می‌توانند حلقه اتصال میان نیازمندان واقعی و ظرفیت‌های خاموش مردمی باشند. 

در حوزه بازسازی مناطق جنگی تأثیر بقاع متبرکه عمدتاً در دو سطح قابل ارزیابی است؛ نخست، ارائه خدمات سریع و محله‌محور برای ترمیم خرابی‌های کوچک‌مقیاس که به دلیل چابکی گروه‌های جهادی مستقر در بقاع بسیار مؤثرتر از فرآیندهای بوروکراتیک دولتی عمل می‌کند. دوم، ایجاد حس همبستگی و امید در میان آسیب‌دیدگان که خود عاملی کلیدی برای تسریع روند بهبودی روانی و اجتماعی پس از جنگ است. شواهد نشان می‌دهد که حضور گروه‌های جهادی در جوار امامزاده‌ها همراه با استفاده از نذورات و کمک‌های مردمی توانسته است در مناطقی که دستگاه‌های رسمی دیرتر وارد عمل می‌شوند، خلأهای خدماتی را پر کند. 

اما کارکرد بقاع متبرکه تنها به بازسازی کالبدی محدود نمی‌شود، بلکه یکی از مهمترین ظرفیت‌های این اماکن، زمینه‌سازی برای حضور حداکثری و پرشور مردم در صحنه‌های مختلف ملی، مذهبی و انقلابی است. بقاع متبرکه به دلیل ماهیت فراگیر و فراجناحی خود می‌توانند به مثابه نگینی در مرکز محله‌ها و شهرها مردم را بدون دغدغه گرایش‌های سیاسی خاص دور هم جمع کنند. تجربه موفق استقرار ۸۰۰ هیئت مذهبی شاخص در جوار امامزادگان و نقش‌آفرینی آن‌ها در میادین اصلی شهرها نشان‌دهنده این ظرفیت عظیم است. 

ایکنا در رابطه با بررسی چگونگی استفاده از ظرفیت بقاع متبرکه در زمینه بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده از جنگ و محرومیت‌زدایی در ایران اسلامی به گفت‌وگو با حجت‌الاسلام محمد نوروزپور، مدیرکل بقاع متبرکه سازمان اوقاف و امور خیریه پرداخته است که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید. 

ایکنا ـ طرح حرم امامزادگان؛ پناهگاه مردم با چه انگیزه و هدفی در ایام جنگ تحمیلی سوم راه‌اندازی شد و در حال حاضر در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

رهبر شهید بارها و بارها تأکید داشتند که امامزادگان عظیم‌الشأنی که ایران اسلامی افتخار میزبانی ایشان را بر عهده دارد، زمانی که در قید حیات بودند، عملاً به عنوان یک منجی، راهنما و پناهگاه برای مردم به شمار می‌رفتند، یعنی در آن دوره حیات دنیایی خود مردم عادی و مذهبی به آن بزرگواران رجوع می‌کردند و نیازهای خود را با ایشان در میان می‌گذاشتند؛ به این معنا که مشکلاتشان را حل می‌کردند، مردم درد دل‌هایشان را صمیمانه برای آن امامزادگان بیان می‌کردند و در آن موقعیت حساس زمانی، خود امامزادگان با تمام وجود سعی می‌کردند در جهت کاهش گرفتاری‌ها و مشکلات مردم نقش مؤثر و سازنده‌ای داشته باشند و همچنین، در کنار آن به مسئله خطیر تبلیغ و ترویج فرهنگ ناب قرآن و اهل بیت عصمت و طهارت(ع) به طور جدی بپردازند. 

از سوی دیگر نظر امام شهید بر این بود که در زمان کنونی و در دوره حاضر در جوار قبور مطهر و نورانی همان امامزادگان بزرگوار نیز باید دقیقا همین اتفاق و همان رویکرد مردمی تحقق یابد و به عرصه ظهور برسد؛ یعنی هدف اصلی و غایی این رویکرد این باشد که همان امامزادگان همچنان به عنوان امام و مرجع دینی و اجتماعی مردم در آن بقاع متبرکه شناخته شوند و مردم بتوانند به آن پناه ببرند. بر همین اساس و در راستای تحقق این نگاه ارزشمند، این طرح مهم و گسترده به نحوی بسیار شایسته و پسندیده راه‌اندازی شده و در سطح کشور در حال اجراست. همچنین، برنامه‌های ویژه و متعددی در چارچوب این طرح مورد نظر قرار گرفته و تدوین شده است.  

این برنامه‌ها با محوریت مسائل متنوع فرهنگی، اجتماعی و قرآنی طراحی شده‌اند و هدف از این طراحی جامع آن است که وقتی مردم مشتاق و مؤمن در امامزادگان ساکن شده و اقامت اختیار می‌کنند، به‌گونه‌ای هوشمندانه و هدفمند برنامه‌ریزی شده باشد که از همه برنامه‌ها و اوقات مختص به شبانه‌روز به طور کامل و حداکثری استفاده ببرند و لحظه‌ای از فیض این اماکن بی‌نصیب نمانند. در این طرح جامع، کرسی‌های تلاوت قرآن کریم با قاریان برجسته و نیز کرسی‌های تخصصی تفسیر قرآن کریم در نظر گرفته شده و برگزار می‌شود. علاوه بر این‌ها برگزاری هیئت‌های مذهبی پرشور با مداحی و ذکر مصیبت اهل بیت(ع) و نیز کلاس‌های آموزشی متنوع و مختلفی برای گروه‌های سنی گوناگون یعنی کودکان و نوجوانان، زنان و مادران، مردان و پدران و نیز بزرگسالان و کهنسالان تدارک دیده شده است. 

به طور خلاصه می‌توان گفت که برنامه‌های گوناگونی در جوار امامزادگان و بقاع متبرکه ازسوی عزیزان و دست‌اندرکاران خدوم این بقاع نورانی برنامه‌ریزی و زمان‌بندی شده است. هدف از این زمان‌بندی دقیق نیز این است که در طول تمام ساعات شبانه‌روز برنامه‌های متنوع و متناسب برای سنین مختلف به صورت منظم و پیوسته تدارک دیده شود و هیچ خللی در ارائه خدمات فرهنگی وارد نیاید. همچنین، به موازات برنامه‌های فرهنگی مقرر شده است که اماکن رفاهی و خدماتی همچون زائرسراها و شبستان‌های وسیع آماده و مهیا شود تا برای پذیرایی شایسته از مردم زائر و مجاور مورد استفاده قرار گیرند و هیچ کمبود فضایی احساس نشود. 

بر همین اساس، برنامه‌ریزی جامع و بلندمدتی به عمل آمده است که آستان امامزادگان واجب‌التعظیم به عنوان پناهگاهی امن و مرجعی امین برای مردم، برنامه‌های متنوع و غنی خود را در تمام طول سال و در فصول گوناگون داشته باشند و از این برنامه‌ها تمامی اقشار و گروه‌های مختلف مردم بهره‌مند شوند. 

در همین ایام موسوم به جنگ رمضان که همزمان با تعطیلات نوروزی و سفرهای پایانی سال و اوایل سال جدید بود، بسیاری از مردم کشور که برای مثال از کلان‌شهرهایی مانند تهران به مناطق گردشگری و نیز به استان‌های شمالی کشور سفر کردند، در طول مسیر یا در مقصد به امامزادگان آن مناطق مراجعه کرده و در آن بقاع حضور یافتند. حال بر اساس محاسبات دقیق و میدانی انجام شده، شاهد این واقعیت بودیم که در استان‌های زائرپذیر خود میزان زائران و بازدیدکنندگان از امامزادگان نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۲ درصد افزایش داشته است. در همین بقاع متبرکه و اماکن وابسته یعنی شبستان‌ها و زائرسراهای مجاور و همچنین، سالن‌های آماده به خدمت، تمام فضاهای سرپوشیده و روباز در اختیار و خدمت خانواده‌های مسافران قرار گرفت. 

همچنین، باید اضافه کرد که برخی از خانواده‌های زائر و مسافر نه فقط برای یک یا دو شب، بلکه احتمالاً به مدت 10 روز تا یک ماه کامل در جوار یک امامزاده خاص اتراق کرده و در آنجا ماندگار شدند و با آرامش خاطر به اقامت خود ادامه دادند و همکاران بنده نیز در همان ایام و با همکاری خادمان و مسئولان مربوطه، مسئله اسکان طولانی‌مدت آن خانواده‌ها را به طور کامل و بدون هیچ گونه دغدغه‌ای حل کرده و امکانات رفاهی لازم را در اختیارشان قرار دادند. 

از سوی دیگر و به موازات این خدمات، مردم متدین و خادمانی که موکب‌های اربعین حسینی که وقف و متعلق به امامزاده‌ها بود را مدیریت می‌کنند و در ایام پربرکت اربعین به کشور عراق و همچنین، به مناطق مرزی ایران از جمله مرزهای مهران، چذابه، شلمچه و … می‌رفتند و در آن نقاط موکب‌های پذیرایی و فرهنگی برپا می‌کردند، همین موکب‌ها را در جوار خود امامزادگان نیز فعال و برپا کردند و هدف این بود که در نهایت غذاهای ساده و سبک اما مغذی و پربرکتی نیز برای زائران و همچنین، برای مردمی که در ایام جنگ رمضان در امامزادگان مستقر و ماندگار شده بودند، تدارک دیده و طبخ شود و از آن عزیزان با اطعام و پذیرایی شایسته شود. 

اکنون و در شرایط حاضر این روند مبارک و خدمت‌رسانی همچنان ادامه پیدا کرده و قطع نشده است. توضیح اینکه، در زمان حاضر و در این روزها بقاع متبرکه سراسر کشور تا پاسی از شب و حتی در ساعات نزدیک به بامداد نیز باز و در دسترس مردم هستند و درب‌های رحمت آن به روی همه گشوده است. همچنین، بسیاری از این تجمعات و محافل مردمی چه از مبدأ حرکت و آغاز راه و چه به عنوان مقصد نهایی سفر به سمت امامزادگان صورت می‌پذیرد و مردم خود را با شوق و اشتیاق به این اماکن نورانی می‌رسانند. 

همین بقاع متبرکه و امامزادگان هستند که اقدام به برپایی موکب‌های گسترده کرده‌اند؛ هم موکب‌هایی با رویکرد فرهنگی (شامل اهدای کتاب، بروشور، پاسخ به سؤالات اعتقادی) و هم موکب‌هایی با رویکرد پذیرایی (شامل توزیع چای، شربت، نهار و شام سبک). طلاب و روحانیون نیز در این موکب‌ها به صورت مستقر و آماده به خدمت حضور پیدا می‌کنند و انواع خدمات فرهنگی و اجتماعی و نیز پاسخ به سؤالات شرعی، دینی و سیاسی مراجعان و حتی پاسخ به شبهات فکری و اعتقادی را در دستور کار روزانه خود قرار داده‌اند. این عزیزان به تمامی اشکال و به همه شیوه‌های ممکن در خدمت مردم هستند؛ هم در داخل خود امامزاده و هم در همین شب‌ها در میادین شهر که موکب‌ها برپاست. 

این طرح پربرکت همچنان تداوم و استمرار دارد و قطعا متوقف نخواهد شد. در همین جریانات جاری تجمعات مردمی با قوت تمام و با شور و حرارت مضاعف به کار خود ادامه می‌دهد و لحظه‌ای فروکش نمی‌کند. همچنین، این طرح در آینده نیز به لطف الهی ادامه خواهد یافت و رو به گسترش و تعمیق خواهد رفت.

ایکنا ـ‌ چگونه می‌توان از ظرفیت بقاع متبرکه در بازسازی مناطق آسیب‌دیده از جنگ و کمک به آسیب‌دیدگان بهره‌گیری کرد؟ 

امروز و در عمل شماری از گروه‌های جهادی با استقرار در فضای بقاع متبرکه این مکان‌های مقدس را به پایگاه اصلی فعالیت‌های خود تبدیل کرده‌اند. این گروه‌ها به موازات حضور در امامزاده‌ها از سه منبع عمده تغذیه می‌کنند؛ نخست کمک‌های مردمی که به صورت مستقیم اهدا می‌شود، دوم نذوراتی که مردم به نیت بقاع متبرکه تقدیم می‌کنند و سوم حمایت‌های سازمان اوقاف و امور خیریه. این منابع در کنار یکدیگر ظرفیتی فراهم آورده است که گروه‌های جهادی بتوانند در مناطقی که ساکنان آن‌ها از جنگ آسیب دیده‌اند، متناسب با توان و امکانات خود به مساعدت و یاری‌رسانی بپردازند. 

ظرفیت این گروه‌ها عمدتاً معطوف به آسیب‌هایی با ابعاد محدود و جزئی است، یعنی مواردی که نیازمند مداخلات سریع، کم‌هزینه و محله‌محور است. در چنین شرایطی، گروه‌های جهادی مستقر در بقاع متبرکه قادر هستند با استفاده از همان منابع جمع‌آوری‌شده از نذورات و کمک‌های مردمی گره‌گشایی کنند. به عبارت دیگر، این الگو برای بازسازی‌های کلان و زیرساختی طراحی نشده، بلکه بیشتر برای ترمیم خرابی‌های کوچک‌مقیاس و پاسخ به نیازهای فوری آسیب‌دیدگان کارآمد است.

در سطح ملی نهادهایی چون شهرداری تهران در پایتخت و همچنین، بنیاد مسکن و وزارت راه و شهرسازی در سایر استان‌ها متولی تلاش‌های عمرانی و بازسازی هستند، اما آنچه در بقاع متبرکه رخ می‌دهد، فعالیتی موازی و مکمل است نه جایگزین وظایف این نهادها. گروه‌های جهادی با درک این تقسیم ‌کار طبیعی در حوزه‌هایی ورود کرده‌اند که دستگاه‌های دولتی یا به دلیل وسعت کار نتوانسته‌اند به سرعت وارد شوند یا ماهیت محلی و انسانی آن نیازمند حضور خودجوش مردمی بوده است. بنابراین، نقش امامزادگان به عنوان پایگاه این گروه‌ها یک نقش حمایتی و تکمیلی در کنار ساختار رسمی بازسازی به شمار می‌رود. 

یکی از نکات کلیدی در این الگو عدم بهره‌مندی از بودجه مصوب دولتی است. به عبارت روشن‌تر هیچ اعتبار دولتی برای این منظور در اختیار گروه‌های جهادی یا خود بقاع متبرکه قرار نگرفته است. دلیل آن نیز روشن است یعنی رسیدگی به آسیب‌های ناشی از جنگ و بازسازی مناطق تخریب‌شده جزو وظایف ذاتی و قانونی امامزادگان محسوب نمی‌شود. از این رو، تأمین منابع به طور کامل بر عهده نذورات مردمی، کمک‌های داوطلبانه و مشارکت خیرین قرار گرفته است. توصیه مؤکد نیز بر این بوده که گروه‌های جهادی بیش از پیش به سمت جلب همین منابع مردمی حرکت کنند و اتکا به ساختار دولتی نداشته باشند. 

با وجود آنکه کمک به بازسازی مناطق جنگی در شرح وظایف رسمی امامزادگان نمی‌گنجد، اما بقاع متبرکه براساس یک وظیفه انسانی و اخلاقی به این عرصه وارد شده‌اند. به عبارت دیگر، این اقدام از سر احساس مسئولیت اجتماعی و همدردی با آسیب‌دیدگان صورت گرفته است، نه از روی الزام قانونی. همین رویکرد اخلاقی موجب شده که خود امامزادگان گروه‌های جهادی را به درون خود فراخوانده و برای آنان فضای استقرار، پشتیبانی لجستیکی و مجوزهای لازم را فراهم کنند.

شیوه کار به این صورت است که بقاع متبرکه، صندوق‌ها و پایگاه‌هایی برای جمع‌آوری نذورات و کمک‌های نقدی و غیر نقدی مردم در نظر گرفته‌اند. این وجوه و کالاها در اختیار گروه‌های جهادی قرار می‌گیرد. گروه‌ها نیز با شناسایی محله‌ها و خانواده‌های آسیب‌دیده به ویژه در مناطقی با خرابی‌های جزئی مانند شکستگی شیشه‌ها، آسیب به درب‌ها، نشت لوله‌ها یا تخریب بخشی از دیوارها اقدام به تعمیر و ترمیم می‌کنند. براساس گزارش‌های موجود، برخی از این آسیب‌های جزئی به همین شیوه و از محل نذورات مردمی بقاع متبرکه رسیدگی شده است.

در نهایت، بهره‌گیری از ظرفیت بقاع متبرکه در بازسازی مناطق آسیب‌دیده از جنگ از مسیر استقرار گروه‌های جهادی، تأمین منابع از محل نذورات و کمک‌های مردمی و ورود براساس وظیفه انسانی و اخلاقی میسر شده است. این مداخلات هرچند در مقیاس کلان جایگزین اقدامات دولت و نهادهای رسمی همچون بنیاد مسکن و وزارت راه و شهرسازی نمی‌شود، اما در پوشش آسیب‌های جزئی و پاسخ سریع به نیازهای محلی، نقشی مؤثر و غیرقابل انکار ایفا کرده است. بدین ترتیب، بقاع متبرکه به یکی از پایگاه‌های مکمل و مردمی در فرآیند بازسازی پساجنگ تبدیل شده‌اند. 

ایکنا ـ‌ چگونه می‌توان فضای ایجاد شده در رابطه با حضور حداکثری و پرشور مردم در بقاع متبرکه را در ایام پساجنگ نیز به خوبی حفظ کرد؟

در پاسخ به این پرسش، برنامه‌های طراحی‌شده بدین شرح است که آن دسته از فعالیت‌هایی که در ایام موسوم به جنگ رمضان آغاز شده و یا حتی پیش از آن نیز در حال اجرا بوده است، باید با قدرت و قوت تمام تداوم یابد. به عنوان نمونه، استقرار هیئت‌های مذهبی در بقاع متبرکه که پیش‌تر نیز انجام می‌شد، در طول این مدت و به ویژه در ماه رمضان به مراتب فعال‌تر از گذشته شده است. در حال حاضر، تعداد ۸۰۰ هیئت مذهبی شاخص در جوار بقاع متبرکه مستقر شده‌اند و همین هیئت‌ها اکنون در میادین اصلی شهرها با پشتیبانی مستقیم امامزادگان نقش‌آفرینی می‌کنند. برای نمونه، در میدان تجریش تهران، هیئت‌هایی همچون هیئت امامزاده صالح(ع) هر شب با همراهی خادمان افتخاری امامزاده در حال خدمت‌رسانی هستند. همچنین در میدان ونک، ظرفیت هیئت و امامزاده قاضی صابر(ع) به میدان آمده است که ضمن برپایی استیج و اجرای برنامه‌های متنوع، موکب‌هایی برای پذیرایی از مردم و فعالیت‌های فرهنگی در آن برپا شده است. 

یکی از اقدامات انجام‌ شده، استقرار این هیئت‌های مذهبی در سطح شهرستان‌ها نیز بوده است. برای مثال، در تهران هیئت‌های مرتبط با امامزاده قاضی(ع) صابر در ده‌ونک فعال هستند و در اصفهان نیز هیئت‌های امامزاده امامزاده شاه‌میرمحمود(ع) مستقر شده‌اند. همین هیئت‌ها در میادین اصلی شهر اصفهان با پشتیبانی همان امامزاده در طول شب‌های اخیر به نقش‌آفرینی و خدمت‌رسانی مشغول هستند. تلاش بر این بوده است که از ظرفیت گسترده هیئت‌های مذهبی به طور حداکثری استفاده شود. بدین منظور، به این هیئت‌ها مکان و فضای مناسب داده شده، امکانات لازم فراهم شده و مجموعه متولیان نیز در خدمت آن‌ها قرار گرفته‌اند تا بتوانند وظایف خود را به انجام برسانند. این روند ادامه خواهد یافت و استقرار هیئت‌های مذهبی، کانون‌های فرهنگی و هنری، گروه‌های جهادی و همچنین، نیروهای بسیج و سایر نیروهای مردمی که در حوزه‌های گوناگون فعالیت می‌کنند، تداوم خواهد داشت. 

به نظر می‌رسد امامزادگان می‌توانند مرجع، ملجأ و پناهگاهی مناسب برای این گروه‌ها به شمار آیند؛ چراکه امامزاده مکانی است که عموم مردم به آن مراجعه می‌کنند و وابسته به جناح یا تفکر خاصی نیست. در نتیجه، برنامه‌های مذکور که آغاز شده، با قدرت در طول سال ادامه خواهد یافت. در حال حاضر، مراکز افق نیز در بقاع متبرکه راه‌اندازی شده‌ و تاکنون بیش از ۳۰۰ مرکز افق در امامزادگان سراسر کشور فعال شده که مسئولیت انجام امور فرهنگی، اجتماعی و قرآنی را بر عهده دارند. این مراکز در طول سال برنامه‌های متعدد قرآنی و فرهنگی را اجرا خواهند کرد. بحث قرار دوازدهم نیز در امامزادگان در حال اجراست. براساس این طرح در روز دوازدهم هر ماه به پیروی از دستور امام شهید که این کار نیک در ایام کرونا آغاز شد، به رسیدگی به فقرا و محرومین پرداخته می‌شود. رهبر شهید انقلاب اسلامی تأکید فرموده‌اند که این طرح تعطیل نشود و لذا این برنامه نیز در بقاع متبرکه تداوم داشته است. 

در بقاع متبرکه هر ماه در روز دوازدهم خود هیئت‌امنای هر بقعه خانواده‌های نیازمند را شناسایی می‌کنند. سپس، با استفاده از نذوراتی که در طول ماه از مردم جمع‌آوری شده و یا از محل منابع منطبقی که در سازمان اوقاف برای کمک به فقرا و نیازمندان پیش‌بینی شده و در اختیار امامزاده‌ها قرار می‌گیرد، بسته‌های معیشتی تهیه و توزیع می‌شود.

برای نمونه، در برخی ماه‌ها مشاهده شده که مردم در ایام جنگ، به یخچال آسیب‌دیده، گاز، بخاری گازی، روغن یا سایر مایحتاج ضروری خود احتیاج داشته‌اند. از زمان شیوع کرونا تا به امروز بیش از سه میلیون و پانصد هزار بسته معیشتی در جوار امامزادگان تهیه و میان نیازمندان توزیع شده است. این بسته‌ها هر ماه در روز دوازدهم به نیت امام عصر(عج) و پیروی از دستور امام شهید در اختیار خانواده‌های بی‌بضاعت قرار می‌گیرد.  این طرح در جنگ ۱۲ روزه و نیز در دوره ۴۰ روزه اخیر نیز اجرا شده و هم‌اکنون همکاران در امامزادگان به فعالیت خود ادامه می‌دهند. گروه‌هایی برای شناسایی فقرای آبرومندی که احتمالاً به هیچ نهادی مراجعه نمی‌کنند، تشکیل شده است و وظیفه متولیان شناسایی ایشان و حل مشکلاتشان (از جمله تهیه جهیزیه) است. 

مراکز افق در زمینه کاهش آسیب‌های اجتماعی نظیر طلاق نیز فعال هستند. برای این منظور کلاس‌های مشاوره‌ای برای جوانانی که در آستانه جدایی قرار دارند، برگزار و با ایشان گفت‌وگو می‌شود. همچنین، در حال حاضر در حال توسعه شوراهای حل اختلاف در بقاع متبرکه هستیم. برای نمونه در تهران، امامزاده عینعلی(ع) و زینعلی(ع) دارای یک مجتمع با پنج شعبه شورای حل اختلاف است که در موضوعات مختلف فعالیت می‌کند. بیش از ۵۰ تا ۶۰ درصد پرونده‌های ارجاعی به این شعب منجر به صلح و سازش می‌شود. به عبارت دیگر، فضای معنوی امامزاده بر خانواده‌ها و افرادی که با یکدیگر درگیر هستند، تأثیر مثبت گذاشته و آنان را به آشتی فرا می‌خواند. رؤسای شوراهای حل اختلاف اذعان داشته‌اند که این شعب، شعبات نمونه و موفق هستند؛ چراکه درصد صلح و سازش در آن‌ها نسبت به دیگر شوراهای حل اختلاف به مراتب بالاتر است. این طرح علاوه بر امامزادگان در برخی مساجدی نیز که تمایل داشته‌اند، با هماهنگی قوه قضاییه در حال گسترش است. 

این رویکرد برگرفته از سیره امیرالمؤمنین(ع) است؛ چراکه در زمان ایشان بسیاری از مشکلات مردم در اماکن مذهبی حل و فصل می‌شد و دادگاهی به معنای امروزی وجود نداشت. در مسجد کوفه، حضرت در محلی به نام «دکة‌القضاء» می‌نشستند و به قضاوت و حل مشکلات مردم می‌پرداختند. اکنون نیز در امامزادگان این طرح با جدیت دنبال می‌شود و برخی مساجد نیز متقاضی اجرای آن هستند. 

انتهای پیام