به قلم حفیظ الله جنتی؛ دکترای قرآن و حقوق جامعه المصطفی العالمیه 

استکبارستیزی از مفاهیم بنیادین در اندیشه اسلامی سیاسی دوران معاصر است که ریشه در آموزه‌های قرآنی دارد و نیز با تجربه تاریخی ملت‌ها گره‌خورده است. این مفهوم نه صرفاً یک شعار سیاسی، بلکه راهبرد کلان برای حفظ عزت، استقلال و استقرار عدالت در جوامع انسانی و اسلامی به شمار می‌رود. 

در دوران معاصر قائد امت اسلامی با الهام از مکتب وحیانی قرآن و تأسی به انبیا و اولیای الهی، رهبری مقاومت اسلامی را طی چند دهه به عهده داشته و در خط اول استکبارستیزی و جهاد با طاغوت زمان آمریکا و رژیم غاصب صهیونیستی و هم‌فکران و هم‌پیمانانشان بوده است.

در منظومه فکری قائد شهید، استکبارستیزی و مقاومت در مقابل مستکبران زمان یک هدف راهبردی و اصل ثابت محسوب می‌شد و ایشان با الهام از آموزه‌های قرآن از جمله آیه 256 بقره، شرط مسلمان زیستن وایمان به خدا را، کفر به طاغوت برمی‌شمرد. 

با کاوش در سیره علمی و عملی رهبر شهید، شاخص‌های زیر را می‌توان برای استکبارستیزی استنباط کرد.

1.ایمان و توکل به خداوند

بر حسب آموزه‌های وحیانی قرآن یکی از شاخص‌های مهم در تحقق استکبارستیزی، ایمان، اعتماد و توکل به خدا است؛ ازاین‌رو مرادان بزرگی مانند رهبر شهید در بیانات متعددی آیه مبارکه «إِنَّ مَعِي رَبِّي سَیَهدِین» را تلاوت می‌کردند و در تبیین شاخصه‌های استکبارستیزی و مبارزه با دشمنان خدا، همواره مسلمانان را به ایمان و توکل به خدا توصیه می‌فرمودند.

به باور قائد شهید مبارزه با استکبار وقتی موفق خواهد شد که ایمان به خدا و توکل به خدا وجود داشته باشد. به تعبیر ایشان: «خدای متعال اصدق القائلین است؛ او به ما می‌گوید: «لَیَنْصُرَنَّ اَللّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ» 

2. امید و باورمندی به پیروزی

در منطق قرآن تکیه‌گاه حقیقی در امر مبارزه با استکبار قدرت الهی است نه صرفاً محاسبات مادی؛ قرآن، نصرت، و پیروزی جبهه حق و نابودی باطل را تضمین کرده و عاقبت امر را از آن حق‌جویان و پرهیزگاران می‌داند (اسراء،81) ازاین‌رو حضرت آیت‌الله خامنه‌ای امید به پیروزی را به منزله موتور محرک در امر مبارزه با دشمن اذعان می‌کرد که اگر در دل‌ها امید به آینده باشد، مبارزه ممکن است و اگر امید بمیرد، مبارزه هم خواهد مُرد.

قائد شهید (قدس‌سره) خود، ایمان راسخ به نصرت الهی داشت و بارها تأکید می‌کرد که افق روشن پیشروی ملت ایران و امت اسلامی است. قائد شهید همانند کوه استوار و محکم، الگوی حسنه در این‌ خصوص بود که هیچ‌گاه در برابر حوادث نلغزید و همچنین به دیگران نیز امیدآفرینی می‌کرد. 

3. صبر و استقامت  

براساس آموزه‌های قرآن یکی از رموز موفقیت در پیمودن سعادت و رسیدن به هدف مقصود، صبر و استقامت در انجام تکالیف و وظایف است. از این‌ رو در منظومه فکری و اندیشه‌های قرآنی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای مقاومت و پایداری در مسیر حق و آرمان‌های انقلاب اسلامی یک اصل برجسته قلمداد می‌شد و قائد شهید در دیدار با مسئولان نظام مهمانان کنفرانس وحدت اسلامی با استناد به آیه 112 سوره هود، علاج دشمنی دشمنان را مقامت در برابرشان بیان می‌کند وتاکید می‌کند که مقاومت ممکن سختی‌های داشته باشد که قطعاً این‌طور است ولی خطر تسلیم بدتر و سخت‌تر از سختی مقاومت است. ایشان در چنین شرایطی مسلمانان را به این اصل قرآنی فرا می‌خواند که نه ظلم کنید و نه زیر ظلم بروید. 

4. بصیرت

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با استناد به آیه 108 سوره یوسف به ضرورت بصیرت تأکید و اذعان می‌داشتند که در جهت شناخت دوست و دشمن، حق و باطل باید بصیرت داشت. به باور ایشان بصیرت از جمله بایسته‌هایی است که استکبارستیزی صحیح، منطقی و معقول باید بر آن مبتنی باشد. 

5.عدالت و حمایت از مستضعفین

استکبارستیزی وقتی معنی پیدا می‌کند که مبارز در سمت مستضعف ایستاده باشد و از حق او دفاع کند. امام شهید در پیام به حجاج بیت‌اللَّه الحرام (1368) تصریح کردند که اسلام ناب محمّدی، اسلام عدل، قسط و دفاع از حقوق مظلومان و مستضعفان است. ایشان یکی از مهم‌ترین علت‌های دشمنی استکبار با جمهوری اسلامی همین دفاع از مظلوم است. رهبر شهید یکی از مهم‌ترین دلایل مخالفت استکبار جهانی با ایران را حمایت ایران سلامی از مظلومان می‌دانستند.

6. توانمندی و خودکفایی 

قائد شهید مبارزه با استکبار را در عرصه گوناگون مانند عرصه نظامی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مطرح می‌کرد و بارها به توانایی دفاعی، خودکفایی اقتصادی و حمایت از کالای ایرانی، و استقلال سیاسی و فرهنگی تأکید می‌کرد.

ایشان استقلال را یکی از پایه‌های انقلاب اسلامی بیان و تأکید داشتند که نظام وابسته؛ عامل اصلی فراگیرشدن فساد و بی‌ایمانی در کشور است. رهبر شهید با استناد به آیه «وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ» هم به توانایی داخلی تاکید می‌کرد و از طرفی آیه را منحصر در توانایی نظامی نمی‌دانست و تصریح می‌کرد که «قوه» اعم از مادی ومعنوی، نظامی واقتصادی و… است.(بیانات در دیدار مسسئولان نظام 25/3/1395) 

7. وحدت و انسجام 

رهبر شهید با استناد به آیه 103 سوره آل عمران اتحاد مسلمانان را یک فریضه‌ قطعیِ قرآنی می‌دانستند؛ از این رو وحدت اسلامی و انسجام ملی را به عنوان شاخص مهم و اثر گذار در راستای تحقق اهداف راهبردی از جمله استکبارستیزی ضروری می‌داند. ایشان در دیدار با مسئولان نظام و سفرای کشورهای خارجی در تاریخ ۱۳۹۶/۰۲/۰۵ چنین بیان داشتند: هر ملتی و هر کشوری که مردمش یکپارچه، یک‌جهت، یکدل، در مقابل دشمن بِایستند، دشمن نمی‌تواند هیچ تعرضی بکند، ایستادگی جمهوری اسلامی به‌خاطر همین اتّحاد و وحدتی است که وجود دارد و به‌خاطر حضور مردم در صحنه است.  

انتهای پیام