به گزارش ایکنا از البرز؛ محمدعلی ابراهیم‌زاده موسوی، رئیس دانشکده‌های کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، در نشست مشترک با نماینده ویژه رئیس جمهوری در اقتصاد دریا محور که روز دوشنبه ۲۰ بهمن در پردیس کرج این دانشگاه برگزار شد با یادآوری پیشینه ۱۲۶ ساله دانشکده‌های کشاورزی و منابع طبیعی گفت: از بدو تأسیس، مأموریت اصلی این مجموعه انتقال دانش نوین کشاورزی به کشور بوده است و امروز این مأموریت در قالب گسترده‌تر امنیت غذایی تعریف می‌شود. این مفهوم، دیگر تنها تولید غذا نیست بلکه حفاظت از منابع، بهره‌وری و توسعه فناوری را نیز در بر می‌گیرد.

وی با اشاره به بحران جهانی پس از جنگ اوکراین افزود: موضوع امنیت غذایی در سطح بین‌المللی به یکی از اولویت‌های اصلی دولت‌ها تبدیل شده است. بسیاری از کشورهایی که پیش‌تر تامین غذای خود را از واردات دنبال می‌کردند، اکنون به این نتیجه رسیده‌اند که بدون تقویت ظرفیت‌های داخلی، امنیت غذایی قابل اتکا نخواهد بود. در ایران نیز مقام معظم رهبری امنیت غذایی را یکی از شاخص‌های اقتدار ملی و قدرت تصمیم‌گیری کشور دانسته‌اند.

رئیس دانشکده‌های کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، نقش دانشگاه‌ها را در تحقق امنیت غذایی تعیین‌کننده خواند و تصریح کرد: اگر بخواهیم عوامل موفقیت در این حوزه را بررسی کنیم، دانش و فناوری حرف اول را می‌زنند. با وجود اینکه امنیت غذایی امروز به یک گفتمان ملی تبدیل شده است، هنوز فاقد راهبرد جامع و زنجیره‌ای هستیم و این خلأ می‌تواند هرگونه تلاش مقطعی را بی‌اثر کند.

موسوی با اشاره به سیر تاریخی سیاست‌های توسعه کشور گفت: از دهه ۴۰ به بعد، کشاورزی از محور توسعه خارج شد و به ابزاری برای تنظیم بازار تقلیل یافت. در حالی که در سه برنامه نخست توسعه قبل از انقلاب، کشاورزی محور اصلی اقتصاد بود و حتی امروز، کشورهای پیشرفته‌ای مانند آمریکا، توسعه خود را بر پایه کشاورزی شکل داده‌اند. این نشان می‌دهد که کشاورزی می‌تواند موتور اصلی اقتصاد ملی باشد اگر به شکل زنجیره‌ای و علمی مدیریت شود.

این مسئول بیان کرد: در برنامه‌های توسعه پس از انقلاب، از جمله برنامه هفتم، همچنان مأموریت کشاورزی در چارچوب تنظیم بازار تعریف شده است. بدون نگاه زنجیره‌ای، حتی افزایش تولید نیز ممکن است به یک آسیب تبدیل شود و ارزش واقعی محصولات کشاورزی خلق نشود.

رئیس دانشکده‌های کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، آمار تولید مواد غذایی کشور را چنین تشریح کرد: سالانه بین ۱۲۵ تا ۱۳۰ میلیون تن محصول غذایی در کشور تولید می‌شود که ارزش کل این زنجیره حدود ۱۲۰ میلیارد دلار است؛ ۸۰ میلیارد دلار مربوط به تولید ماده خام و ۴۰ میلیارد دلار به صنایع تبدیلی اختصاص دارد. این در حالی است که میانگین جهانی خلق ارزش افزوده از محصولات کشاورزی با زنجیره کامل حدود ۲۰۰۰ دلار به ازای هر تن است، اما در ایران این رقم تنها حدود هزار دلار است.

وی ادامه داد: این شکاف نشان می‌دهد که ما هنوز از بخش نهاده‌ها، فناوری‌های نوین، فرآوری پیشرفته و تجارت محصولات کشاورزی به شکل کامل بهره‌مند نیستیم و همین امر باعث خروج سالانه بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار ثروت از بخش کشاورزی کشور می‌شود؛ رقمی که بیش از دو برابر درآمد نفتی کشور است.

موسوی ظرفیت‌های سواحل مکران را یک فرصت طلایی برای کشور دانست و گفت: برخلاف تصور عمومی، مکران تنها بیابان و ساحل نیست؛ بلکه دریایی از فرصت‌های اقتصادی در این منطقه نهفته است. به‌عنوان مثال، تولید روغن که امروز ایران سالانه حدود چهار میلیارد دلار روغن خام و دانه‌های روغنی وارد می‌کند و با وجود ۶۰ سال برنامه‌ریزی، خودکفایی در این حوزه همچنان بین ۷ تا ۱۰ درصد باقی مانده است.

وی تأکید کرد: شرایط اقلیمی ایران اجازه توسعه بیشتر تولید روغن از طریق زراعت را نمی‌دهد، اما سواحل مکران ظرفیت بسیار مناسبی برای کشت نخل روغنی دارد؛ ظرفیتی که تاکنون مغفول مانده است. کشورهایی مانند عربستان با همکاری مالزی توانسته‌اند در مدت کوتاه به نتایج اقتصادی قابل توجهی برسند و ما نیز می‌توانیم از این تجربه بهره ببریم.

رئیس دانشکده‌های کشاورزی و منابع طبیعی افزود: توسعه کشت نخل روغنی در مکران می‌تواند ضمن تأمین نیاز داخلی، فرصت صادرات، ایجاد اشتغال، توسعه صنایع وابسته و ارتقای معیشت مردم منطقه را فراهم کند. دانشگاه تهران آمادگی دارد با ایجاد دانشکده و مراکز آموزشی در این منطقه، تربیت نیروی انسانی متخصص را بر عهده گیرد و دانش تولیدی را به عرصه اقتصاد و خلق ثروت منتقل کند.

این مسئول با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه مدیریت منابع آب خاطرنشان کرد: با استفاده از الگوسازی و فناوری‌های نوین می‌توان مصرف آب در تولید محصولات سبزی و صیفی از حدود هفت میلیارد مترمکعب به کمتر از یک میلیارد مترمکعب کاهش داد و مصرف آب در باغبانی را نیز از ۲۰ میلیارد مترمکعب به زیر ۱۰ میلیارد مترمکعب رساند.

موسوی در پایان گفت: دانشکده‌های کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران مأموریت ملی خود را تحقق امنیت غذایی با رویکرد زنجیره‌ای می‌دانند و آمادگی دارند با حمایت مدیران اجرایی، در حوزه کشاورزی، شیلات، دامپروری، زراعت، باغبانی و صنایع وابسته، نقش مؤثری در توسعه پایدار، اقتصاد مردم و تولید ثروت برای کشور ایفا کنند. باور ما این است که دانش، تنها زمانی ارزشمند است که به اقتصاد و معیشت مردم تبدیل شود.

انتهای پیام