حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی تیموری، مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با ایکنا از لرستان در رابطه با نقش اعتکاف در تربیت معنوی جامعه و راهکارهای جذب نسل جوان، گفت: احترام به مسجد و پاسداشت حرمت خانه خدا، نخستین شرط ورود به فضای اعتکاف است. همان‌گونه که در روایت آمده است: «ملعونٌ مَن لَم یُوقر المسجد؛ از رحمت خدا دور است کسی که حرمت مسجد را نگه ندارد.»

وی اعتکاف را فرصتی برای چشیدن سلوک اولیای الهی دانست و افزود: اولیای خدا در تمام زندگی معتکف‌ هستند، چون دنیا برای آنان مسجد است و همین پاسبانی از حریم دل، منشأ اثرگذاری کلام و رفتارشان بوده است. 

تیموری اضافه کرد: اگر ما چند روزی معتکف می‌شویم، این خلوت کوتاه بهانه‌ای است برای لمس حالات معنوی اولیا تا کم‌کم در مسیر دوستان خدا قرار بگیریم. اعتکاف ذره‌ای کوچک از عبادات بزرگ اسلامی است که برای رشد عمومی جامعه طراحی شده و اثرگذاریِ سریع و لطیفی دارد.

این کارشناس دینی با بیان اینکه اگر معتکف در این سه روز بیشتر به ضعف‌های نفس، خسران‌ها و غفلت‌هایش توجه کند، «صید معنوی» فراوانی به‌دست خواهد آورد و لذت تقرب را با تمام وجود خواهد چشید، ادامه داد: بسیاری از معتکفان در روز پایانی اعتکاف با اشک، پایان این خلوت الهی را بدرقه می‌کنند. 

تیموری در ادامه با اشاره به این سخن امام صادق(ع) که فرمودند: «ای فرزند آدم، برای عبادت من فراغتی ایجاد کن تا دلت را از بی‌نیازی سرشار کنم و بی‌آنکه طلب کنی، حاجتت را برآورم»، افزود: افزود: این همان خلوتی است که انسان را از دغدغه‌های زودگذر جدا و نفس را از مکائد شیطانی صیقل می‌دهد؛ چنان‌که گفته‌اند: «هیچ گنج بی‌دد و بی‌دام نیست، جز به خلوتگاه حق دل‌آرام نیست.»

وی با اشاره به آثار اخلاقی و درونی اعتکاف، گفت: آیه‌ «عَلَیْکُمْ أَنْفُسَکُمْ» خطاب به همه‌ اهل استعداد است. هر مقدار تلاش برای مهار نفس بیشتر باشد، درک کمالات الهی عمیق‌تر می‌شود و اعتکاف این فرصت را به زیبایی فراهم می‌کند.

حجت‌الاسلام تیموری درباره اعمال و اذکار مناسب برای معتکفین نیز اظهار کرد: بهترین توشه همان است که در قرآن و کلام معصومین(ع) آمده است این در حالی است مرحوم آیت‌الله‌العظمی سید عزالدین زنجانی فرموده است: «برترین ذکر، ذکری است که خدا و ملائکه‌اش بر آن مداومت دارند: صلوات بر پیامبر(ص).»

وی ادامه داد: در کتاب «المراقبات» مرحوم میرزا جوادآقا ملکی تبریزی به چند عمل مهم ماه رجب اشاره شده است از جمله اینکه هزار بار استغفار «اَستغفِرُ اللهَ ذالجلالِ والاکرام…» که خداوند وعده بخشش قطعی برای آن داده است؛ هزار مرتبه خواندن سوره توحید که ثواب عمل هزار پیامبر را دارد؛ و هزار تسبیح که برابر با هزار عمل نیک نوشته می‌شود. قرائت زیارت عاشورا و مناجات خمسه‌عشر امام سجاد(ع) در ایام اعتکاف، دریچه‌ای بزرگ به معنویت است.

وی در رابطه با حضور بانوان در اعتکاف، گفت: در این مسئله میان علمای شیعه هیچ اختلافی نیست کمااینکه در سیره پیامبر(ص) نیز آمده است که همسران ایشان همراه با رسول خدا در مسجد معتکف می‌شدند.

تیموری به ضرورت جذب نسل جوان به اعتکاف پرداخت و تأکید کرد: گام نخست آشنایی رسانه‌ای است. امروز عصر سلطه رسانه‌هاست و ما نیز باید همانند سایر عرصه‌ها از ابزارهای رسانه‌ای برای آگاهی‌بخشی به نوجوانان و جوانان درباره زیبایی‌های اعتکاف استفاده کنیم.

این کارشناس دینی در رابطه با اقدامات لازم برای تقویت اعتکاف در جامعه، گفت: گام دوم آن است که در طول سال از ظرفیت اساتید برجسته و کارآزموده در نهادهای آموزشی برای تربیت و تعلیم آموزه‌های معنوی و اخلاقی استفاده کنیم. این‌که تنها در آستانه اعتکاف یا دیگر امور خیر در دقیقه نود به فکر چاره بیفتیم، خود زمینه‌ساز بروز چالش‌ها و ناهنجاری‌های متعدد خواهد شد.

وی افزود: در گام سوم باید فضایی مناسب برای برپایی محافل معنوی فراهم کرد؛ فضایی که دغدغه‌های جانبی در آن کمترین نقش را داشته باشد. دوری مسیر، تهیه غذا، شرایط استحمام، یا نبود امکانات گرمایشی و سرمایشی از جمله مسائلی است که ممکن است شوق حضور را از برخی افراد بگیرد و باید پیش از برگزاری مراسم برای آن چاره‌اندیشی کرد.

حجت‌الاسلام تیموری در پاسخ به این پرسش که اعتکاف چه نقشی در مقابله با دسیسه‌های دشمن دارد، گفت: پاک‌سازی درون از رذایل و آراستن نفس به فضایل اخلاقی، مقدمه اصلی حرکت انبیا و اولیای الهی برای ساختن جامعه‌ای سالم است. جامعه‌ای که سلامت نفس داشته باشد، در برابر دشمن بیرونی آسیب‌پذیر نخواهد بود. سقوط تمدن‌ها و حکومت‌ها همیشه ریشه در خودکامگی و اسارت انسان در دام نفس داشته است.

وی ادامه داد: مراسمی همچون شب‌های قدر و اعتکاف، روح جامعه را واکسینه می‌کند و توسل و دعا، توان و استقامت روحی را دوچندان می‌سازد. همان‌گونه که فروغی بسطامی گفته است: «من به دعا کرده‌ام مدعیان را هلاک / زان‌که خواصّ دعا دفع بلا کردن است».

تیموری تاکید کرد: البته این به آن معنا نیست که در ایام اعتکاف چشممان را بر وقایع پیرامونی و مسائل کشور ببندیم تا مبادا تجربه تلخ بی‌بصیرتی برخی خواص تکرار شود. فضای اعتکاف علاوه بر مناجات، دعا و تضرع، باید محیطی برای شنیدن سخنان اهل نظر و بستری برای بیدارسازی و بصیرت‌آفرینی توسط عالمان دردآشنا باشد؛ وگرنه اعتکاف از مسیر اصلی خود جدا شده و به رهبانیت مطرود شباهت پیدا می‌کند.

انتهای پیام