در میان صفحات زرین قرآن کریم، گاه آیه‌ای دلت را می‌لرزاند، گاه سوره‌ای جانت را روشن می‌کند؛ اما سوره‌ای هست که با هر تلاوت، گویا نسیم بهشت به روانت می‌وزد و واژه به واژه‌اش، تو را به سفری آسمانی در دل نعمت‌های خداوند می‌برد؛ سوره‌ای که هم نامش رحمت است و هم مضمونش مهر؛ سوره‌ای که پیامبر(ص) آن را «عروس قرآن» نامید.

سوره الرحمن، نغمه‌ای موزون و متوازن از عظمت الهی است که با پرسشی تکرارشونده و پرطنین، دل را به تفکر وامی‌دارد: «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ؛ پس کدامین نعمت پروردگارتان را انکار می‌کنید؟» 

این سوره فقط قطعه‌ای از آیات نیست، بلکه آیینه‌ای از جمال و جلال خداوند، نسخه‌ای برای درمان جسم و جان، کلیدی برای گشایش امور و پلی از زمین تا ملکوت است. در ادامه به تفصیل از فضائل، آثار و برکات سوره الرحمن خواهیم گفت؛ سوره‌ای که قرائتش، نجات‌بخش دنیا و آخرت و اثرش نه‌فقط بر جان، که بر جسم و زندگی نیز جاری است.

سوره مبارکه الرحمن که با نام دیگرش «آلاء» نیز شناخته می‌شود، پنجاه‌وپنجمین سوره قرآن کریم، سوره‌ای مکی و دارای ۷۸ آیه است.

فضیلت تلاوت سوره الرحمن

در منابع اسلامی، فضائل بی‌شماری برای سوره الرحمن نقل شده است. پیامبر گرامی اسلام، حضرت محمد مصطفی(ص) می‌فرماید: «هر چیزی عروسی دارد و عروس قرآن، سوره الرحمن است.» (مستدرک‌الوسائل، ج ۴، ص ۳۵۱)

همچنین در روایتی دیگر آمده است: «هر کسی سوره الرحمن را قرائت کند، خداوند به ضعف و ناتوانی او رحم می‌آورد و او توانایی ادای شکر نعمت‌های خدادادی را پیدا می‌کند.» (مجمع‌البیان، ج ۹، ص ۳۲۶)

توصیه امام صادق(ع) به قرائت سوره الرحمن

امام جعفر صادق(ع) فرمود: «از قرائت سوره الرحمن و عمل به آن غافل نباشید؛ زیرا این سوره در دل منافقان استقرار نمی‌یابد. در روز قیامت، خداوند این سوره را به‌صورت انسانی در بهترین شکل و خوشبوترین بو وارد می‌کند تا آنکه در جایگاهی که نزدیک‌تر از آن نزد خداوند وجود ندارد، می‌ایستد. آن‌گاه خداوند می‌فرماید: چه کسی در دنیا همواره تو را قرائت می‌کرد؟ سوره الرحمن پاسخ می‌دهد: ای پروردگارم، فلان و فلان؛ سپس چهره ایشان سفید و نورانی می‌شود. خداوند به آنان می‌فرماید: هر کس را که دوست دارید، شفاعت کنید. آن‌گاه می‌فرماید: به بهشت وارد شوید و هرجایی که دوست دارید، سکونت گزینید.» (ثواب‌الاعمال، ص ۱۱۶)

همچنین امام صادق(ع) فرمود: «هر کس سوره الرحمن را قرائت کند و پس از هر بار تکرار آیه «فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ» بگوید: «لَا بِشَیْءٍ مِنْ آلَائِکَ رَبِّ أُکَذِّبُ»، اگر در آن روز یا شب از دنیا برود، شهید محسوب می‌شود.» (همان)

روایت حضرت زهرا(س) 

از حضرت فاطمه زهرا(س) نیز نقل شده است: «قرائت‌کننده سوره الرحمن در ملکوت آسمان‌ها و زمین‌ها، ساکن در بهشت فردوس خوانده می‌شود.» (کنزالعمال، ج ۲، ص ۲۶۴)

آثار و برکات سوره الرحمن

آسان‌شدن امور: رسول خدا(ص) فرمود: «هر کس این سوره را بنویسد و با خود همراه داشته باشد، خداوند هر کار سختی را برای او آسان می‌کند.» (تفسیر البرهان، ج ۵، ص ۲۳۸)

درمان درد چشم: امام صادق(ع) فرمود: «اگر سوره الرحمن را بنویسند و همراه کسی باشد که درد چشم دارد، بهبود می‌یابد.» (همان)

بهبود بیماری طحال، قلب و سایر بیماری‌ها: مرحوم کفعمی در کتاب المصباح آورده است: «اگر سوره الرحمن را بنویسند، سپس نوشته را بشویند و از آن آب بیاشامند، برای بیماری طحال و دردها و بیماری‌های قلب مفید است؛ همچنین اگر نوشته آن را برای درد چشم و بیماری صرع همراه داشته باشند، بهبود می‌یابند.» (المصباح کفعمی، ص ۴۵۸)

آسان‌شدن وضع حمل: برای تسهیل در زایمان، آمده است: «آیه «سَنَفْرُغُ لَکُمْ أَیُّهَا الثَّقَلَانِ، فَبِأَیِّ آلَاءِ رَبِّکُمَا تُکَذِّبَانِ» را بنویسند و بر پشت زن باردار ببندند، پس از فارغ‌شدن، آن را باز کنند.» (درمان با قرآن، ص ۱۰۸)

در پایان، لازم به یادآوری است که سوره الرحمن در جایگاه سوره‌ای با مضامین عمیق الهی و جلوه‌هایی از نعمت‌های پروردگار، جایگاه ویژه‌ای در میان مسلمانان دارد و توصیه‌های اهل بیت(ع) به قرائت و توجه به آن، نشانگر اهمیت فوق‌العاده آن در سیر عبودی و معنوی انسان است.

امیرحسین شاهی راوندی

انتهای پیام