مشاور وزیر میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و مسئول ثبت میراث جهانی ایران در یونسکو عصر روز چهارشنبه ۲۸ مهرماه در حاشیه بازدید از کاروانسراهای فرسفج و تاج آباد با اشاره به اینکه برای ارزیابی پرونده کاروانسراها دو ارزیاب به ایران آمدند، اظهار کرد: هر یک از ارزیاب‌ها ۱۰ روز به بررسی کاروانسراها پرداختند که ارزیاب اول از حدود ۳۹ کاروانسرا و ارزیاب دوم از مابقی آنها بازدید کردند.

محمدحسن طالبیان با اشاره به اینکه پرونده ثبت زنجیره ای کاروانسراهای ایرانی نخستین پرونده مجموعه کاروانسرایی است که برای جهانی شدن آماده شده و ۵۶ کاروانسرا در آن قرار دارد، افزود: حُسن کاروانسراها در این است که نبوغ معماران ایرانی در خلق نقشه‌ها را به نمایش می‌گذارند و ریشه‌اش از چاپارخانه‌های دوره هخامنشی است که در دوره‌های بعد تکامل پیدا می‌کند بنابراین الگوی اولیه محسوب می‌شود.

وی با بیان اینکه بیش از ۸۰۰ کاروانسرا در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است، تصریح کرد: پرونده زنجیره‌ای کاروانسراها یک پرونده پیوسته است و اگر یکی از آنها اشکال داشته باشد کل پرونده دچار مشکل می‌شود بنابراین تلاش می‌کنیم هر ۵۶ کاروانسرا با هم ثبت شوند.

طالبیان مطرح کرد: عنوان پرونده کاروانسراهای ایرانی است و انواع و اقسام جنبه‌های هر ۵۶ کاروانسرا و دوره‌های تاریخی آنها را معرفی می‌کند بنابراین سیر تحول و تکامل دوره‌های تاریخی را نشان می‌دهند و سپس طرح‌ها و نقشه‌های کاروانسراها را به نمایش می‌گذارند.

به گزارش ایسنا، کاروانسرای شاه‌عباسی “فرسفج” یکی از ابنیه تاریخی و ارزشمند شهرستان تویسرکان و متعلق به دوران صفویه است. این بنای تاریخی در میان طبیعت روح‌ افزای دشت قلقلرود و شهر فرسفج خود نمایی می‌کند.

ساختمان این کاروانسرا در فاصله سال‌های ۱۰۰۶ تا ۱۰۳۸ و به سبک معماری دوره صفویه ساخته شده و مساحت آن حدود ۴۰۰۰ متر مربع است. مهمترین ویژگی کاروانسرای تاریخی فرسفج، وجود برج و باروهایی در چهار گوشه آن است که بنا به ملاحظات امنیتی احداث شده بودند. این اثر در سال ۷۶ به شماره ۱۹۷۰ در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

همچنین کاروانسرای “تاج آباد” یکی از معدود کاروانسراهای مدور ایران و تنها کاروانسرای دایره‌ای شکل غرب کشور، در روستای تاج‌آباد در شهرستان بهار استان همدان قرار دارد. این کاروانسرا در سال ۱۳۷۶ با شماره ثبت ۱۸۷۲ در فهرست آثار ملی ثبت شده است.