«منصور ستوده» روز شنبه در جمع خبرنگاران افزود: یکی از مبانی اصلی طراحی سدها، تله اندازی رسوباتی است که در رژیم طبیعی رودخانه منتقل می شوند که این حجم از رسوبات براساس طول عمر و دوره بهره‌برداری سد تعیین می‌شود.

وی با اشاره به اینکه رسوب گیری به عنوان حجم مرده از قبل در طراحی سد پیش بینی شده است، اظهار داشت: بر اساس مشخصات فنی سدها، همواره حجمی به عنوان حجم مرده برای تله‌اندازی ذرات رسوب در نظر گرفته و با طراحی دقیق، جریان غلیظ از طریق دریچه های تحتانی تخلیه می شود.

به گفته وی، میانگین هزینه برداشت فیزیکی نهشته‌های رسوبی (لایروبی) از مخزن سدها بیش از ۱۵۰ هزار تومان به ازای هر متر مکعب است و به همین دلیل در سطوح بزرگ مقیاس در دنیا استفاده نمی‌شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان همدان با بیان اینکه نرخ رسوب گذاری سالانه سدها (درصد از دست دهی حجم مخزن) در ایران در حدود ۰.۷۵ درصد تخمین زده می‌شود که در مقایسه با مقدار متوسط جهانی (۱ درصد) در حد قابل قبول است، خاطرنشان کرد: این مقدار در اروپا در حدود ۰.۲ درصد، متوسط خاورمیانه حدود ۱.۵ درصد و چین ۳.۲ درصد است.

وی تصریح کرد: مجاری آبگیر سد اکباتان طوری طراحی شده که در طول عمر مفید سد، رسوبات به عنوان حجم مرده در زیر تراز آبگیری تجمع کنند.

ستوده با بیان اینکه یک بار در سال ۱۳۷۸ و پیش از افزایش ارتفاع سد اکباتان، حدود یک میلیون متر مکعب از رسوبات سد خارج شد، گفت: اگر در طول ۶ ماه حدود یک میلیون متر مکعب لایروبی انجام شود، برای این روند حدود ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

وی ادامه داد: این حجم از لایروبی، ذخیره یک میلیون متر مکعب آب  را افزایش می دهد که معادل مصرف ۱۰ روز شهر همدان است؛ بنابراین این روند هم توجیه اقتصادی ندارد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای استان همدان افزود: سد اکباتان مانند تمام سدهای دنیا در کف مخزن دریچه رسوب گیری دارد و هرساله در فصل بهار با ورود سیلاب‌ها، بخشی از رسوبات غلیظ همراه با آب از این دریچه خارج می شود.

ستوده افزود: با این وجود، به سازمان های همیاری شهرداری‌ها، جهاد کشاورزی و صمت استان اعلام شده که در صورت نیاز برای برداشت مصالح و لایروبی سد به شرکت آب منطقه‌ای مراجعه کنند.

کاهش ۴۲ درصدی بارندگی در سال آبی گذشته، موجب خالی شدن ۸۰ درصد مخزن سد اکباتان در محدوده شهر همدان شده است.

سدهای آبشینه، اکباتان، سرابی تویسرکان، شنجور رزن، شیرین سو، نعمت آباد اسدآباد و کلان ملایر از سدهای بزرگ استان همدان به حساب می‌آیند.