عزا واژه‌ای پر از غم که متأسفانه این روزها به واسطه همین ویروس منحوس بیش از گذشته در جامعه موج می‌زند و با نگاهی به اطرافمان خانواده‌ای از دوستان، آشنایان و یا فامیل را می‌بینیم که یکی از عزیزانش را از دست داده و در سوگ نشسته‌اند!

تغییر در سبک زندگی کرونایی و عدم برگزاری مراسم‌های سوگواری، ابراز همدردی با بازماندگان؛ یکی از مهمترین آداب و سنت‌های خوب ما ایرانی‌ها را تحت تأثیر خود قرار داد، حتی برخی از افراد نتوانستند در مراسم تشییع پدر و مادر خود که در شهر دیگری سکونت داشتند، شرکت کنند.

یک روانشناس بالینی با بیان اینکه اقدامات بهداشت عمومی برای جلوگیری از شیوع ویروس کرونا بر نحوه کار، ارتباط با دیگران و معاشرت تأثیر گذاشته است، اظهار کرد: این پاندومی بر دورهمی‌ها، ارتباطات اجتماعی، جشن‌ها و عزاداری‌های ما تأثیر جدی داشته است.

جمیله زارعی با اشاره به نحوه برگزاری عزاداری‌ها در این دوران تصریح کرد: در عزاداری‌های این دوران، تعداد افراد محدودی به صورت حضوری برای عرض تسلیت حاضر می‌شوند و حتی الامکان هر چه زودتر مراسم را ترک می‌کنند.

وی افزود: بسیاری از خانواده‌ها در لحظات پایانی عمر عزیزشان در بیمارستان، نتوانستند بر بالین وی حضور داشته باشند که این مسائل همگی بر سوگ و نحوه گذران آن تأثیرگذار است.

این روانشناس با بیان اینکه سوگ یک واکنش روانشناختی به فقدان است که معمولاً در پاسخ به مرگ یکی از عزیزان مشاهده می‌شود، عنوان کرد: در سوگ حاد، فرد احتمالاً طیف وسیعی از احساسات شدید مانند غم، ناامیدی و درماندگی را تجربه می‌کند.

زارعی ادامه داد: در اکثر فرهنگ‌ها فرآیند عزاداری با آیین‌هایی که فرد داغدیده را برای خداحافظی با عزیز از دست رفته آماده می‌کند، تسهیل می‌شود، بودن با وی در پایان لحظات زندگی، برنامه‌ریزی و حضور در مراسم تشییع جنازه، صحبت با دیگران و نزدیک بودن با آن شخص از جمله این آیین‌ها است.

وی خاطرنشان کرد: این آیین‌ها به افراد کمک می‌کند تا احساسات چالش‌برانگیز را تجربه و مدیریت کنند، اندوه را درک کرده و بپذیرند و با خاطرات خود از فرد گمشده ارتباط برقرار کنند.

این روان‌درمانگر با بیان اینکه وقتی شخصی مرگ یکی از عزیزان خود را تجربه می‌‎کند و نمی‌تواند با او باشد یا در مراسم تشییع شرکت‌کند، ممکن است دچار سوگ طولانی مدت و اختلال در پردازش احساسات مرتبط با داغدیدگی شود، اظهار کرد: در چنین حالتی فرد داغدیده ممکن است افکار مزاحم و مداوم در مورد فرد فوت شده، سوگ مداوم، عصبانیت یا پرخاشگری، قطع ارتباط با دیگران، مشکل در پذیرش مرگ و افکار ناامیدی و درماندگی را تجربه کند.

زارعی با اشاره به اینکه ممکن است این احساسات منجر به اختلالات جدی در عملکرد روزانه فرد شود، عنوان کرد: اگر عزیزی را از دست داده‌اید با دیگران در مورد خاطراتی که از او دارید صحبت کنید، عکس‌ها، فیلم‌ها و سایر مطالبی را که در به خاطر سپردن او کمک می‌کند، مشاهده کنید، حتی می‌توانید فضایی را به عکس‌ها و اشیاء خاطره انگیز او اختصاص دهید.

وی گفت: بازماندگان باید مراقب خود باشند چرا که مراقبت از خود اهمیت ویژه ای دارد و حفظ خواب خوب، تغذیه، ارتباط اجتماعی، ورزش و اجتناب از مصرف مواد اعتیاد آور در این دوران مهم است و در صورت نیاز با یک روانشناس در مورد احساساتشان صحبت کنند.

این روانشناس خطاب به اطرافیان فرد داغدیده گفت: بسیاری از ما از جلسات آنلاین و ارتباطات از راه دور خسته شده‌ایم، با این وجود برگزاری یک مراسم ختم آنلاین مفیدتر از هیچ است و در صورت امکان، به طور مجازی در مراسم بزرگداشت یا ختم شرکت کنید تا از فشار سوگواری در تنهایی فرد عزادار بکاهید.

زارعی در پایان یادآور شد: احساسات شدید بخشی عادی از اندوه است و در بیشتر موارد با گذشت زمان از بین می‌رود اما اگر این احساسات همچنان ادامه داشته و فرد با آن کنار نیاید، حمایت حرفه‌ای می‌تواند مسمر ثمر واقع شود.