به گزارش همدان نوین، یک کارشناس سرطان گفت: با داشتن سبک زندگی سالم حداقل ۴۰ درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری است.
در چند سال اخیر نام برخی از بیماری‌ها را بیشتر از گذشته می‌شنویم، سرطان یکی از این موارد است که باعث شده است افراد زیادی در دنیا درگیر این موجود جهش‌یافته شده باشند.
برخی از بیماران به دلیل ترسی که این از بیماری در جامعه وجود دارد برای درمان خود با مشکل مواجه می‌شوند.
همان‌طور که می‌دانیم سرطان یک بیماری ژنتیکی است، یعنی ناشی از تغییر ژن‌هایی است که عملکرد سلول‌ها، به‌خصوص نحوه رشد و تقسیم آن‌ها را کنترل می‌کند.
تغییرات ژنتیکی که باعث سرطان می‌شوند، ممکن است از والدین به ما به ارث رسیده باشند. همچنین ممکن است در طول زندگی فرد، نتیجه خطاهایی باشد که منجر به تقسیم سلولی شده یا به علت آسیب دیدن DNA در اثر مواجهه با برخی عوامل محیطی باشد. عوامل محیطی که ممکن است منجر به سرطان شوند، شامل مواردی مانند مواد شیمیایی موجود در تنباکو و یا اشعه‌ی ماوراءبنفش خورشید می‌شود.
از طرف دیگر سرطان در هر فرد ترکیب خاصی از تغییرات ژنتیکی است، با رشد سرطان، تغییرات دیگری نیز رخ خواهند داد، حتی در یک تومور مشابه، سلول‌های مختلف ممکن است تغییرات ژنتیکی متفاوتی داشته باشند. به‌طورکلی، سلول‌های سرطانی در مقایسه با سلول‌های طبیعی، تغییرات ژنتیکی بیشتری مانند جهش در DNA دارند. برخی از این تغییرات ممکن است نتیجه سرطان باشند، نه علت سرطان.
در این راستا با توجه به اهمیت این بیماری در جامعه و افزایش تعداد مبتلایان در چند سال گذشته با کارشناسی در این خصوص به گفتگو پرداخته که نتیجه را در ادامه می‌خوانیم:
به گفته یک پزشک عمومی، سرطان به گروه بزرگی از بیماری‌ها اطلاق می‌شود که طی آن رشد غیرطبیعی و خارج از کنترل سلول‌ها وجود دارد.
شراره نیک‌سیرت با بیان اینکه تقریباً هر عضوی از بدن می‌تواند به سرطان مبتلا شود، عنوان کرد: سرطان قابلیت تهاجم به بافت‌های اطراف را دارد و در موارد پیشرفته اعضا بدن درگیر این بیماری می‌شود.
وی با بیان اینکه بروز سرطان در حال افزایش است، عنوان کرد: افزایش سن، مصرف سیگار، رواج زندگی کم‌تحرک، چاقی و داشتن تغذیه ناصحیح ازجمله مهم‌ترین عوامل ایجاد سرطان در دنیا محسوب می‌شوند.
این کارشناس سرطان در ادامه، گفت: پیش‌بینی می‌شود که در آینده شاهد روند افزایشی ابتلایان به این بیماری باشیم.
نیک‌سیرت با اشاره به اینکه در سال ۱۳۹۶ تعداد دو هزار و ۶۱۱ مورد جدید ابتلا به سرطان در استان همدان ثبت گردیده است، خاطرنشان کرد: ۵۶ درصد موارد در مردان و ۴۴ درصد در زنان ثبت شده است.
وی با بیان اینکه شایع‌ترین سرطان‌ها در استان همدان در هر دو جنس به ترتیب پستان، پوست، معده، روده بزرگ و پروستات است، گفت: شایع‌ترین بیماری در مردان علاوه بر موارد ذکرشده سرطان مثانه و در زنان تیروئید ثبت شده است.
این کارشناس سرطان با بیان اینکه در حال حاضر به‌طورکلی تعداد افرادی که از سرطان فوت می‌کنند نسبت به سه دهه پیش کاهش یافته است، اظهار کرد: متوسط میزان بقای ده‌ساله برای سرطان دو برابر ۳۰ سال گذشته شده است.
نیک‌سیرت دلیل این امر را افزایش آگاهی مردم نسبت به سال‌های گذشته دانست، و مطرح کرد: مهم‌ترین دلیل بهبود در بقای بیماران علاوه بر درمان‌های مؤثری که پیدا شده است، افزایش آگاهی مردم و ارتقای روش‌های تشخیص زودهنگام و غربالگری است.
وی گفت: با داشتن سبک زندگی سالم حداقل ۴۰ درصد سرطان‌ها قابل‌پیشگیری است.
این کارشناس سرطان در پاسخ به این سؤال که چه علائمی افراد را باید به فکر بررسی‌های بیشتر بیندازد، اظهار کرد: ابتلای به سرطان در بستگان درجه‌یک، تغییر در خال‌های پوستی، زخم‌های بدون بهبودی طی دو هفته، توده در هرجای بدن، سرفه یا گرفتگی صدای طولانی، اختلال بلع یا سوءهاضمه طولانی، استفراغ یا سرفه خونی، اسهال طولانی یا بروز یبوست جدید، خونریزی غیرطبیعی ادرار، مدفوع، واژن و نوک پستان، بی‌اشتهایی یا کاهش وزن بی‌دلیل از مهم‌ترین علائمی است که در صورت بروز آن‌ها فرد باید هر چه زودتر به متخصص مربوطه مراجعه کند.
چگونه می‌توان از ابتلا به سرطان جلوگیری کرد؟
نیک‌سیرت گفت: تغییر زندگی و یا رعایت و پیش‌گیری از برخی موارد می‌توان از ابتلا به سرطان جلوگیری کرد که برخی از این موارد در ذیل آمده است:
۱- سیگار نکشید
وی بیان کرد: استعمال سیگار تقریباً با آسیب تمام اعضای بدن همراه بوده و با پانزده نوع سرطان مرتبط است.
وی با بیان اینکه بیش از چهار هزار ماده شیمیایی در تنباکو وجود دارد، تصریح کرد: بیش از ۶۰ مورد از آن‌ها عامل ایجاد سرطان (کارسینوژن) هستند.
این پزشک عمومی مطرح کرد: سیگار عامل مهم ایجاد سرطان ریه، حنجره، حفره دهان، گلو، مری و مثانه بوده و در پیشرفت سرطان لوزالمعده، دهانه رحم، کلیه، معده و برخی از انواع لوسمی‌ها مؤثر است.
نیک‌سیرت با اشاره به اینکه سرطان ریه که نسبتاً شایع است، خاطرنشان کرد: درمان این سرطان نیز مشکل است و رابطه بسیار نزدیکی با مصرف دخانیات دارد.
وی با بیان اینکه در صورت ترک سیگار خطر ابتلا به سرطان ریه و سایر بیماری‌های مرتبط با سیگار کاهش می‌یابد، اذعان کرد: هر چه مدت‌زمان ترک سیگار بیشتر باشد، این خطر بیشتر کاهش می‌یابد.
این کارشناس سرطان افزود: افرادی که در محیط زندگی خود در معرض دود سیگار می‌باشند (بستگان فرد سیگاری) نیکوتین و سایر مواد شیمیایی سمی موجود در دود سیگار را مانند یک فرد سیگاری جذب می‌کند و در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های مرتبط با سیگار هستند.
۲- از تماس زیاد با نور خورشید بپرهیزید
نیک‌سیرت با بیان اینکه سرطان پوست شایع‌ترین سرطان در کل دنیا است، مطرح کرد: این سرطان ارتباط ثابت‌شده‌ای با میزان تابش اشعه خورشید به بدن دارد.
وی با بیان اینکه شدت تابش اشعه خورشید بین ساعات ۱۰ صبح تا چهار بعدازظهر است، عنوان کرد: باید توجه داشت که اشعه UV در روزهای ابری نیز به زمین می‌رسد و از آب نیز عبور می‌کند بنابراین در آب بودن فرد را در برابر اشعه محافظت نمی‌کند. همچنین ماسه و برف نیز نور خورشید را منعکس می‌کنند.
راهکارهای پیشگیری از سرطان پوست به هنگام مواجهه با نور آفتاب
وی با بیان اینکه راهکار‌های زیادی برای پیشگیری از سرطان پوست در هنگام مواجه با نور آفتاب وجود دارد، ابراز کرد: در آفتاب از کلاه و لباس‌های دارای پوشش کامل استفاده نمایید.
این پزشک عمومی با بیان اینکه برای محافظت پوست دور چشم‌ها استفاده از عینک آفتابی که مانع عبور اشعه UV می‌گردد، توصیه می‌شود تصریح کرد: استفاده از ضد آفتاب با SPF 15 و بیشتر می‌تواند از پوشت در مقابل اشعه‌های مضر جلوگیری کند.
کودکان کمتر از ۶ ماه را از نور مستیم آفتاب دور نگاه دارید
۳- وزن خود را در محدوده طبیعی نگهدارید
نیک‌سیرت با بیان اینکه افزایش وزن یا چاقی از عوامل خطر ایجاد سرطان است، تصریح کرد: توصیه می‌شود کودکان و نوجوانان حداقل ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط تا شدید برای حداقل پنج روز در هفته را در برنامه‌ خود قرار دهند.
۵- تغذیه مناسب داشته باشید
وی با اشاره به راهکارهای مرتبط با تغذیه در پیشگیری از سرطان، بیان کرد: روزانه پنج واحد از انواع سبزی و میوه‌ها را مصرف نمایید، و توصیه می‌شود غلات کامل را به غلات فرآوری شده ترجیح دهید.
الکل مصرف نکنید
کارشناس سرطان عنوان کرد: افزایش وزن یا چاقی با سرطان‌های پستان (بعد از یائسگی)، روده بزرگ، رحم، مری و کلیه مرتبط است.
نیک‌سیرت با بیان اینکه مصرف غذاهای پرکالری را محدود نمایید، اظهار کرد: مصرف گوشت قرمز را کاهش داده و استفاده از ماهی، ماکیان و حبوبات را جایگزین مصرف گوشت گاو و گوسفند نمایید.
۶- از تماس با عوامل سرطان‌زای محیطی بپرهیزید.
وی با بیان اینکه برخی از عوامل سرطان‌زا شناخته شده است، گفت: ازجمله این عوامل می‌توان به آفلاتوکسین، آزبستوز، گاز خردل، تالک و ترکیبات نیکل اشاره کرد.
آلودگی هوا
این پزشک با اشاره به رادون (گازی بدون رنگ و بی‌بو که از تخریب طبیعی اورانیوم ۲۳۸ ایجاد می‌گردد) مطرح کرد: افرادی که در معادن زیرزمینی اورانیوم کار می‌کنند، در نزدیکی معادن اورانیوم زندگی می‌کنند و در تماس با کودهای حاوی فسفر و در معرض تماس با رادون هستند شانس ابتلا به این بیماری در آن‌ها افزایش می‌یابد.
۵- درمان‌های طبی
نیک‌سیرت با بیان اینکه هورمون‌تراپی بعد از یائسگی با افزایش خطر سرطان رحم، پستان و سرطان تخمدان و کاهش خطر سرطان روده بزرگ همراه است، اظهار کرد: مصرف دی‌اتیل‌استی‌بسترول با افزایش خطر سرطان پستان در فرد مصرف‌کننده و افزایش خطر سرطان در فرزندان دختر مادر مصرف‌کننده همراه است.
وی با بیان اینکه دلیل افزایش موارد ابتلا به سرطان بالا رفتن سن افزایش درصد سالمندی است، افزود: بیشترین گروه سنی مبتلایان در ۶۵ تا ۷۵ سال بوده است.
کارشناس سرطان در ادامه گفت: استرس با اختلال در سیستم ایمنی بدن شانس ابتلا را بالا می‌برد.
حال با توجه به آنچه گفته شد به‌نظر می‌رسد که هر چیزی ممکن است علت تبدیل سلول‌های طبیعی بدن به سلول‌های غیرطبیعی شود. عوامل زیادی هستند که می‌توانند باعث ناهنجاری سلولی شده و تبدیل به سرطان شوند. برخی از علل سرطان ممکن است ناشناخته باقی بمانند، اما علل شناخته‌شده‌ای مانند عوامل محیطی یا سبک زندگی ممکن است منجر به سرطان شوند. ممکن است برخی از این علت‌ها تحت تأثیر آرایش ژنتیکی فرد قرار بگیرند. گاهی ترکیبی از این علت‌ها منجر به بروز سرطان می‌شوند.
نکته حائز اهمیت این است که اکثر افراد دارای فاکتورهای خطر ابتلا به سرطان هستند و در طول عمر خود در معرض مواد سرطان‌زا قرار می‌گیرند، اما افراد زیادی به سرطان مبتلا نمی‌شوند. علاوه بر این، بسیاری از افراد ژن‌های مرتبط با سرطان دارند، اما ممکن است به این بیماری مبتلا نشوند. چرا؟ هنوز جواب قانع‌کننده‌ای برای این سؤال پیدا نشده، اما قطعاً هر چه مواجهه فرد با عوامل سرطان‌زا بیشتر باشد، احتمال ابتلا به سرطان بیشتر می‌شود. حتی افراد با زمینه‌های ژنتیکی نیز ممکن است به علت عدم وجود محرک کافی برای عملکرد ژن‌ها، به این بیماری مبتلا نشوند. همچنین، ممکن است برخی افراد از سیستم ایمنی قوی برخوردار باشند که سلول‌های سرطانی موجود یا بالقوه را کنترل می‌کنند یا از بین می‌برند. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد رژیم غذایی نقش مهمی را در رابطه با سیستم ایمنی بدن برای جلوگیری از رشد سلول‌های سرطانی ایفا می‌نماید. همچنین، عوامل دیگری مانند چاقی، ورزش نکردن، التهاب مزمن و هورمون‌ها می‌توانند نقش مهمی در ابتلا به سرطان داشته باشند.