به گزارش خبرنگار ایکنا، محمدمهدی جعفری، دبیر علمی سومین جشنواره نشان نیکوکاری در نشست خبری این جشنواره که امروز، اول شهریورماه در سازمان اوقاف و امور خیریه برگزار شد، با اشاره به ظرفیت گسترده مشارکت مردمی در کشور اظهار کرد: اتفاقاتی که طی یک سال اخیر در کشور رخ داده، بیش از پیش نشان داد که هر زمان مردم پای کار آمده‌اند، توانسته‌اند در حل پیچیده‌ترین و دشوارترین چالش‌های کشور نقش‌آفرینی کنند.

وی افزود: با اطمینان می‌توان گفت کشور ما یکی از بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین تجربه‌های مشارکت مردمی در جهان را در اختیار دارد. این تجربه در دوران هشت سال دفاع مقدس، دوران شیوع کرونا و همچنین در جریان جنگ‌های تحمیلی اخیر به‌خوبی خود را نشان داده است.

جعفری ادامه داد: هرجا مردم به‌عنوان شریک دولت و حاکمیت مورد توجه قرار گرفته‌اند و نه صرفاً به‌عنوان مخاطب یا دریافت‌کننده خدمات، هرجا اختلاف‌نظر‌های آنان به رسمیت شناخته شده و برای خیر بزرگ‌تری به نام کشور و ایران، زمینه مشارکت آنها فراهم شده است، مردم نقش بسیار بزرگی در حل مسائل ایفا کرده‌اند.

دبیر سومین جشنواره نشان نیکوکاری گفت: یکی از اهداف این جشنواره، معرفی همین ظرفیت‌های بزرگ مردمی به جامعه است. کشور ما با چالش‌های اجتماعی متعددی مواجه است؛ چالش‌هایی که مانند بسیاری از کشور‌های جهان، تحت تأثیر تغییر سبک زندگی، توسعه فناوری و تحولات اجتماعی شکل گرفته‌اند و برای مواجهه با آنها به ظرفیت‌های جدیدی نیاز داریم. در کنار این مسائل، برخی چالش‌های قدیمی نیز همچنان در کشور وجود دارد که برای حل آنها نیازمند مشارکت گسترده مردم هستیم.

وی با بیان اینکه محور اصلی فعالیت‌های جشنواره، تعالی فعالیت‌های ساختاریافته نیکوکارانه در کشور است، اظهار کرد: در دوره‌های گذشته تلاش کردیم روحیه یادگیری سازمانی را در تشکل‌های خیریه تقویت کنیم. هر اندازه مجموعه‌هایی که بر اساس دغدغه‌های ملی، دینی و انسانی فعالیت می‌کنند، بتوانند بر پایه حرفه‌ای‌گری، تخصص و یادگیری سازمانی، فعالیت‌های خود را ارتقا دهند، می‌توان انتظار داشت بهره‌وری سازمانی و اثربخشی تشکل‌های خیریه نیز افزایش پیدا کند. البته دبیرخانه جشنواره نیز خود را از این مسیر مستثنی نمی‌داند. ما نیز با اتکا به تجربه برگزاری دو دوره گذشته و با اعمال تغییرات و اصلاحات سالانه، تلاش می‌کنیم خود جشنواره نیز در مسیر تعالی و ارتقای عملکرد حرکت کند.

چهار محور تحولی جشنواره نشان نیکوکاری

دبیر سومین جشنواره نشان نیکوکاری با تشریح محور‌های توسعه‌ای این دوره گفت: بر اساس تجربیات دو دوره گذشته، چهار محور تحولی و توسعه‌ای برای سومین دوره جشنواره پیش‌بینی شده است که امیدواریم با همراهی سازمان‌ها، نهادها، دبیرخانه جشنواره و به‌ویژه تشکل‌های خیریه، با قوت دنبال شود.

وی نخستین محور تحول را تنوع‌بخشی به مخاطبان و تشکل‌های حاضر در جشنواره عنوان کرد و گفت: در دو دوره نخست، تمرکز اصلی جشنواره بر خیریه‌های کلاسیک، یعنی مؤسسات خیریه رسمی دارای شخصیت حقوقی و مجوز از مراجع ذی‌صلاح بود. اما واقعیت این است که اگر صرفاً بر این بخش تمرکز کنیم، زیست‌بوم احسان و نیکوکاری کشور را به‌طور کامل نشناخته‌ایم.

جعفری افزود: تفاوت‌های جغرافیایی، اعتقادی، فرهنگی، سلایق مردم و اقتضائات بومی موجب شده است که تشکل‌های خیریه متنوعی در کشور شکل بگیرند؛ بنابراین در سومین دوره جشنواره تلاش کرده‌ایم نگاه خود را از تمرکز صرف بر خیریه‌های کلاسیک به سمت شناخت و پوشش تنوع تشکل‌های فعال در زیست‌بوم نیکوکاری کشور گسترش دهیم. در دومین دوره جشنواره، مراکز نیکوکاری به‌عنوان تشکل‌های محله‌محور که با مجوز کمیته امداد فعالیت می‌کنند، به جشنواره اضافه شدند. در سومین دوره نیز دو گروه جدید به مخاطبان جشنواره افزوده شده‌اند.

دبیر سومین جشنواره نشان نیکوکاری نخستین گروه را گروه‌های جهادی عنوان کرد و گفت: گروه‌های جهادی عمدتاً تشکل‌هایی داوطلب‌محور هستند که در کشور فعالیت می‌کنند و در جریان حوادث و جنگ‌های اخیر نیز در کنار مؤسسات خیریه، اقدامات ارزشمندی انجام داده‌اند. بر اساس تصمیم شورای سیاست‌گذاری سومین جشنواره، گروه‌های جهادی در یک محور مستقل، با شاخص‌های اختصاصی و در مقایسه با گروه‌های مشابه خود، در این دوره مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.

مخاطبان جشنواره نشان نیکوکاری

جعفری درباره دومین گروه جدید مخاطبان جشنواره نیز اظهار کرد: در دو دوره گذشته، تمرکز ما عمدتاً بر تشکل‌هایی بود که برای تأمین منابع خود از ظرفیت عمومی مردم استفاده می‌کنند و منابع خرد افراد مختلف را در قالب یک فعالیت سازمان‌یافته به کار می‌گیرند. اما در کشور مؤسسات خیریه‌ای نیز وجود دارند که با محوریت یک خیر شکل گرفته‌اند و بخش عمده منابع آنها توسط همان خیر تأمین می‌شود.

وی افزود: در سومین دوره جشنواره، این مؤسسات نیز به جمع مخاطبان جشنواره اضافه شده‌اند؛ بنابراین در این دوره، چهار گروه اصلی شامل مؤسسات خیریه دارای مجوز از مراجع ذی‌صلاح، مؤسسات خیریه خیرمحور، مراکز نیکوکاری و گروه‌های جهادی، مخاطبان اصلی جشنواره خواهند بود.

جعفری همچنین گفت: مؤسسات و مجموعه‌هایی که در حوزه تقویت نظام احسان و نیکوکاری کشور فعالیت می‌کنند نیز از دیگر مخاطبان جشنواره خواهند بود؛ مجموعه‌هایی که در حوزه‌هایی همچون آموزش، پژوهش، توانمندسازی مؤسسات خیریه، تأمین مالی و حمایت از پروژه‌های نوآورانه فعالیت دارند.

استانداردسازی فعالیت خیریه

وی دومین محور تحولی سومین دوره جشنواره را حرکت از معرفی صرف برگزیدگان به سمت استانداردسازی و توسعه کنشگری حرفه‌ای در میان تشکل‌های خیریه عنوان کرد و گفت: اگرچه در دو دوره گذشته نیز تلاش کردیم فعالیت جشنواره صرفاً به معرفی مؤسسات برگزیده محدود نشود، اما در سومین دوره با جدیت بیشتری به دنبال ایجاد جریان استانداردسازی و حرفه‌ای‌سازی در میان مؤسسات خیریه هستیم.

دبیر سومین جشنواره نشان نیکوکاری افزود: در همین راستا، گزارشی با عنوان «راز مؤسسات خیریه برتر» در دبیرخانه علمی جشنواره در حال تدوین است که در آن الگوی فعالیت مؤسسات برتر با سایر مؤسسات مقایسه خواهد شد تا بتوانیم عوامل موفقیت این مؤسسات را در قالب یک دستنامه به جامعه تشکلی کشور معرفی کنیم. در این گزارش، تجربه‌های موفق مؤسسات برتر در حوزه‌هایی همچون مدیریت داوطلبان، تأمین مالی، حاکمیت سازمانی، شفافیت و سایر ابعاد مدیریتی و حرفه‌ای بررسی خواهد شد تا این الگو‌ها در اختیار سایر تشکل‌های خیریه قرار گیرد.

جعفری از راه‌اندازی آکادمی برگزیدگان نشان نیکوکاری در سومین دوره جشنواره خبر داد و گفت: در دو دوره گذشته، مجموعاً ۳۸ مؤسسه خیریه موفق به دریافت نشان نیکوکاری شده‌اند. این مؤسسات با وجود برخورداری از عملکرد مطلوب، همچنان برای ارتقای فعالیت و حرفه‌ای‌تر شدن نیازمند آموزش و بهبود مستمر هستند.

وی افزود: در سومین دوره جشنواره، آکادمی برگزیدگان نشان نیکوکاری با محوریت این ۳۸ مؤسسه راه‌اندازی خواهد شد. در این آکادمی از یک سو از ظرفیت و تجربه مؤسسات برگزیده برای کمک به ارتقای عملکرد سایر تشکل‌های خیریه استفاده می‌شود و از سوی دیگر، خود این مؤسسات نیز برای بهبود و ارتقای عملکردشان مورد حمایت و آموزش قرار خواهند گرفت.

جعفری بیان کرد: در ارزیابی‌های میدانی سال گذشته، در برخی موارد اعضای شورای علمی و داوری ساعت‌های متعددی در مؤسسات حضور داشتند و ابعاد مختلف فعالیت آنها را بررسی کردند. برخی مؤسسات نیز پس از ارزیابی، درخواست کردند نقاط ضعف و زمینه‌های قابل بهبود فعالیتشان به آنها اعلام شود. بر همین اساس، در سومین دوره تلاش خواهیم کرد با استفاده از ظرفیت متخصصان حوزه خیریه، کمیته‌های تخصصی عارضه‌یابی و بهبود عملکرد را برای مؤسسات برگزیده تشکیل دهیم. همچنین با توجه به همکاری انجام‌شده با دانشگاه تهران برای برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی مدیریت در سازمان‌های خیریه، تلاش می‌کنیم این مؤسسات را از نظر آموزشی و مدیریتی نیز حمایت کنیم تا فرآیند بهبود مستمر عملکرد آنها دنبال شود.

انتشار نخستین گزارش ملی زیست‌بوم احسان و نیکوکاری

دبیر سومین جشنواره نشان نیکوکاری، حکمرانی داده‌محور در حوزه خیر و احسان را سومین محور تحولی جشنواره عنوان کرد و گفت: یکی از چالش‌های امروز کشور در حوزه حکمرانی، مسئله حکمرانی داده‌محور است و این موضوع در حوزه مؤسسات خیریه و نظام خیر و احسان نیز وجود دارد.

وی افزود: در حال حاضر برخی برداشت‌ها درباره فعالیت مؤسسات خیریه در میان مردم، بخش خصوصی و حتی برخی نهاد‌های دولتی وجود دارد که با واقعیت‌های زیست‌بوم خیر و احسان کشور منطبق نیست. همچنین بخشی از سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌ها در این حوزه به دلیل نبود داده و اطلاعات کافی، مبتنی بر شواهد و داده‌های دقیق نیست. بر همین اساس، سومین دوره جشنواره به دنبال آن است که با کمک دبیرخانه علمی، نخستین گزارش ملی زیست‌بوم احسان و نیکوکاری کشور را مبتنی بر داده تدوین و منتشر کند.

وی گفت: در دو دوره گذشته جشنواره، با بیش از ۱۰ هزار مؤسسه و تشکل خیریه ارتباط برقرار کرده و فعالیت آنها را مورد بررسی قرار داده‌ایم. این تجربه، شناخت قابل توجهی از وضعیت تشکل‌های خیریه، فعالیت‌ها و ظرفیت‌های این حوزه در اختیار دبیرخانه قرار داده است. براساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، امیدواریم نخستین گزارش ملی زیست‌بوم احسان و نیکوکاری کشور طی دو تا سه ماه آینده تهیه و در اختیار دستگاه‌ها، نهاد‌ها و ذی‌نفعان مختلف قرار گیرد تا بتوان از آن در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی‌های این حوزه استفاده کرد.

توجه به سرمایه انسانی و نهادی مؤسسات خیریه

وی چهارمین محور تحولی سومین دوره جشنواره را توجه به سرمایه‌های انسانی و نهادی مؤسسات خیریه در کنار منابع مالی عنوان کرد و گفت: در بسیاری از موارد، نگاه ما به مؤسسات خیریه صرفاً معطوف به منابع مالی است؛ در حالی که منابع مالی تنها دارایی این مؤسسات نیست. سرمایه انسانی و نهادی شکل‌گرفته در مؤسسات خیریه، از دارایی‌های بسیار مهم این مجموعه‌هاست. نیروی انسانی، دانش و تجربه حرفه‌ای و الگو‌های مدیریتی که طی سال‌ها فعالیت در این تشکل‌ها شکل گرفته‌اند، سرمایه‌هایی هستند که باید در کنار منابع مالی مورد توجه قرار گیرند.

جعفری اظهار کرد: امروز مؤسساتی در کشور وجود دارند که هزاران داوطلب در آنها فعالیت می‌کنند و ممکن است از نظر منابع مالی در سطح بسیار بالایی نباشند، اما تخصص، دانش و ظرفیتی که از طریق حضور داوطلبان در اختیار جامعه هدف قرار می‌گیرد، یک سرمایه بسیار ارزشمند است. در سومین دوره جشنواره، توجه ویژه‌ای به این ظرفیت‌های انسانی، نهادی و سازمانی خواهیم داشت.

وی در پایان با اشاره به شرایط اجتماعی کشور گفت: در شرایط سختی که کشور با آن مواجه است، تشکل‌های خیریه بیش از گذشته در مسیر حل مسائل اجتماعی و حمایت از جامعه هدف و مددجویان فعالیت می‌کنند. امیدواریم با اتکا به ظرفیت این نهاد‌های مردمی و با بهره‌گیری از انگیزه‌های ملی، انسانی و الهی فعالان این عرصه، شاهد گسترش فعالیت‌های خیرخواهانه و تقویت ظرفیت‌های اجتماعی کشور باشیم.

یادآور می‌شود، در پایان برگزاری این نشست خبری و با حضور مسئولان حاضر از پوستر سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری رونمایی شد.

انتهای پیام