حجت الاسلام حسین یوسفی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه بیرجند، در گفتگو با ایکنا از خراسان‌جنوبی، به مناسبت هشتم ربیع‌الاول، سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع) ، با اشاره به شرایط دشوار دوران امامت آن حضرت اظهار کرد: امام حسن عسکری(ع)، فرزند امام هادی(ع) و پدر امام زمان(عج)، تقریباً در یکی از سخت‌ترین مقاطع تاریخ تشیع عهده‌دار امامت بودند و بخش عمده‌ای از زندگی خود را تحت مراقبت، در حصر خانگی یا زندان سپری کردند.

وی افزود: امام حسن عسکری(ع) در طول شش سال دوران امامت خود و در شرایطی که با چند حاکم عباسی مواجه بودند، ارتباط خود را با شیعیان حفظ کردند. این مسئله بسیار مهم است که انسانی در منطقه‌ای محدود قرار داشته باشد و دسترسی او به شیعیان دشوار باشد، اما همچنان بتواند پرچم تشیع، معنویت، کرامت، صبر و تواضع را برافراشته نگه دارد.

یوسفی با بیان اینکه مهم‌ترین ویژگی زندگی امام حسن عسکری(ع) را می‌توان در مسئولیت‌پذیری اجتماعی ایشان جست‌وجو کرد، گفت: آن حضرت مسئولیت اجتماعی را در عالی‌ترین سطح به اجرا گذاشتند. انسانی که محصور و محدود است، معمولاً ممکن است بگوید دستم بسته است و چاره‌ای ندارم؛ از طرفی فشارهای سیاسی و اجتماعی نیز می‌تواند انسان را از ادامه مسیر بازدارد، اما امام حسن عسکری(ع) با وجود اینکه فعالیت آزادانه نداشتند، مسیر هدایت جامعه را ادامه دادند.

امام عسکری(ع)؛ مرجع علمی و اعتقادی شیعیان

استاد سطوح عالی حوزه علمیه ادامه داد: امام حسن عسکری(ع) به عنوان مرجع علمی و اعتقادی شیعیان، به مسائل روز، چه در حوزه فقه و چه در حوزه کلام و اعتقاد، پاسخ می‌دادند و از هویت فکری جامعه شیعی پاسداری می‌کردند.

وی تصریح کرد: امام حسن عسکری(ع) می‌تواند الگوی انسان مؤمن در شرایط سخت باشد. امروز گاهی افراد می‌گویند بسیار محدود شده‌ایم، اطرافمان را بسته‌اند و گرفتاریم؛ اما می‌توانیم از امام عسکری(ع) الگو بگیریم و بدانیم حتی در اوج محدودیت اقتصادی، معنوی و فرهنگی نیز نباید منفعل شویم.

یوسفی با اشاره به تلاش‌های امام حسن عسکری(ع) برای حفظ باورهای شیعیان در برابر شبهات و فشارهای دشمنان بیان کرد: مبارزه امام عسکری(ع) فقط مبارزه سیاسی با حکومت عباسیان نبود، بلکه رسالت اصلی ایشان حفظ هویت اعتقادی شیعه بود. 

وی ادامه داد: امام حسن عسکری(ع) در شرایطی قرار داشتند که ارتباط مستقیم با شیعیان بسیار دشوار بود، اما برای حفظ این هویت، شبکه وکالت را ایجاد کردند و نمایندگانی را برگزیدند که با شیعیان ارتباط برقرار می‌کردند.

یوسفی افزود: آموزش‌های اعتقادی، پاسخ به سؤالات و بیان مبانی فکری از طریق همین نمایندگان انجام می‌شد. این مسئله نشان می‌دهد که حتی اگر دست انسان بسته باشد و دسترسی به عموم مردم نداشته باشد، باید به همان میزان که توانایی و فرصت دارد، از ظرفیت موجود استفاده کند. 

استاد سطوح عالی حوزه علمیه یکی دیگر از مهم‌ترین اقدامات امام حسن عسکری(ع) را آماده‌سازی شیعیان برای دوران غیبت دانست و گفت: جامعه شیعه باید در این دوره تغییر الگو می‌داد. پیش از آن، اگر سؤالی برای مردم پیش می‌آمد، نزد امام(ع) می‌رفتند و پاسخ خود را دریافت می‌کردند، اما باید جامعه برای شرایطی آماده می‌شد که امامی در میان مردم حضور مستقیم نداشته باشد و دسترسی به ایشان ممکن نباشد.

وی بیان کرد: امام حسن عسکری(ع) باید گره‌های فکری مردم را باز و آنان را برای این شرایط آماده می‌کردند. حفظ ایمان در چنین شرایطی بسیار مهم است؛ همان‌گونه که در ماجرای حضرت موسی(ع) مشاهده می‌کنیم که در مدت کوتاهی، زمینه انحراف بخشی از جامعه فراهم شد.

یوسفی با اشاره به اهمیت حفظ ساختار اجتماعی جامعه شیعه اظهار کرد: اگر حکومت عباسی تلاش می‌کرد امام(ع) را در محدودیت قرار دهد، امام حسن عسکری(ع) باید ساختار تشیع را حفظ می‌کردند و جامعه را برای دوران غیبت آماده می‌ساختند.

مسئولیت اجتماعی؛ حاصل ایمان و صبر

وی مهم‌ترین آموزه زندگی امام حسن عسکری(ع) را مسئولیت اجتماعی دانست و گفت: مسئولیت اجتماعی از دو منشأ به وجود می‌آید؛ یکی ایمان و دیگری صبر. مؤمن فقط با عبادت فردی نمی‌تواند مسئولیت خود را انجام دهد؛ امام عسکری(ع) نشان دادند که انسان در شرایط دشوار ابتدا باید اصول خود را حفظ کند و سپس نسبت به سرنوشت جامعه حساس باشد.

استاد سطوح عالی حوزه علمیه افزود: امروز اگر جامعه ما با فشارهای اقتصادی، شبهات فکری، ناامیدی و مشکلات اجتماعی مواجه است، راه‌حل، انفعال نیست. آنچه از زندگی امام حسن عسکری(ع) می‌آموزیم، این است که نه انفعال و ناامیدی و نه هیجان و رفتارهای نسنجیده، بلکه بصیرت، صبر و عمل باید مورد توجه قرار گیرد.

وی تصریح کرد: قرار گرفتن در شرایط سخت، مجوز کنار گذاشتن ایمان و اخلاق نیست. اتفاقاً به تعبیر حاج قاسم سلیمانی، فرصتی که در بحران‌ها وجود دارد، در خود فرصت‌ها وجود ندارد و انسان باید در بحران ساخته شود. 

یوسفی با اشاره به آغاز امامت امام زمان(عج) پس از شهادت امام حسن عسکری(ع) گفت: پس از شهادت امام حسن عسکری(ع) و آغاز امامت امام زمان(عج)، جامعه شیعی وارد مرحله جدیدی شد. انتقال امامت پیش از این نیز رخ داده بود، اما این بار یک آزمون تاریخی بسیار بزرگ پیش روی شیعیان قرار گرفت و آن اینکه آیا شیعه می‌تواند بدون امام حاضر و بدون امامی که در میان مردم حضور داشته باشد، هویت اعتقادی و اجتماعی خود را حفظ کند یا خیر.

وی ادامه داد: اقدامات امام حسن عسکری(ع) در این مرحله خود را نشان داد و ثمره عملکرد آن حضرت آشکار شد. امام(ع) با ایجاد شبکه وکالت، حفظ ساختار اجتماعی و آماده کردن مردم برای غیبت، جامعه شیعه را وارد مرحله جدیدی از تاریخ تشیع کردند.

استاد سطوح عالی حوزه علمیه در ادامه با تشریح مفهوم انتظار اظهار کرد: اگر انتظار را درست معنا کنیم، ویژگی‌های انسان منتظر نیز مشخص می‌شود. انتظار در فرهنگ اهل‌بیت(ع) به معنای انفعال و بی‌ثمری نیست، بلکه یک حالت سازنده است. یوسفی افزود: منتظر واقعی کسی است که خودش را برای جامعه مورد مطالبه امام آماده می‌کند. جامعه‌ای که امام زمان(عج) می‌خواهد، باید از نظر معرفت، تقوا، اخلاق و مسئولیت اجتماعی در سطح بالایی قرار داشته باشد و جامعه‌ای عدالت‌خواه و آماده خدمت باشد. 

وی با اشاره به آموزه‌های امام صادق(ع) درباره انتظار گفت: کسی که ادعای انتظار دارد، باید در زندگی خود به عدالت رفتار کند، صادق باشد، اموال پاک داشته باشد و مسئولیت‌پذیر باشد. بنابراین منتظر واقعی کسی است که سبک زندگی خود را متناسب با آرمان‌های امام تنظیم کند. 

یوسفی ادامه داد: منتظر واقعی باید علاوه بر خودسازی، برای اصلاح جامعه نیز تلاش کند. انتظار زمانی معنا پیدا می‌کند که انسان برای ساختن جامعه‌ای بهتر، عادلانه‌تر و اخلاقی‌تر تلاش کند.

فرهنگ انتظار باید از شعار به زندگی تبدیل شود 

وی با تأکید بر ضرورت انتقال فرهنگ انتظار به نسل جوان گفت: اگر بخواهیم محبت امام زمان(عج) را در دل جوانان و خانواده‌ها ایجاد کنیم، باید مراقب باشیم فرهنگ انتظار صرفاً یک مفهوم شعاری نباشد، بلکه به یک تجربه زندگی تبدیل شود. استاد سطوح عالی حوزه علمیه افزود: فرزند ما باید بداند که عدالت، کرامت انسان، مبارزه با ظلم و امید به ساختن آینده بهتر، مفاهیمی مربوط به زندگی امروز هستند و این ارزش‌ها با حضور امام زمان(عج) بهتر و کامل‌تر محقق خواهند شد. 

وی در پایان گفت: اگر بخواهیم امام حسن عسکری(ع) را در یک جمله معرفی کنیم، باید ایشان را از زاویه مسئولیت اجتماعی دید؛ مسئولیتی که پشتوانه آن صبر و شناخت است. همچنین منتظر واقعی کسی نیست که فقط چشم به راه ظهور باشد، بلکه کسی است که برای ایجاد ساختار عدالت تلاش می‌کند، در مسیر عدالت جهانی سهم خود را ادا می‌کند و آنچه را برای ایجاد یک جامعه عادل لازم است، به اندازه توان خود به کار می‌بندد. یوسفی در پایان ابراز امیدواری کرد: ان‌شاءالله خداوند متعال ما را از یاران واقعی امام حسن عسکری(ع) و امام زمان(عج) قرار دهد.

انتهای پیام