- نقش هیئتها و مجموعههای مردمی در حفظ امنیت کشور
- شهردار نیویورک: تعالیم پیامبر(ص) الهامبخش جوامع بشری است
- ۱۰۵ نوع خدمت به ۶۷ هزار ایثارگر ارائه میشود
- گفتوگوی مقتدرانه نشانه عقبنشینی نیست
- عدالت باید محصول نهایی دستگاه قضایی باشد
- دانشگاه الزهرا(س)؛ قهرمان چهاردهمین مسابقات ملی مناظره دانشجویان ایران
دین جامع، عقل و وحی را در هدایت انسان همافزا میداند
سیدمحمود طباطبایی، عضو هیئت علمی دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، در گفتوگو با ایکنا از خراسان رضوی با تبیین دو رویکرد دین حداقلی و دین حداکثری در ادبیات فکری معاصر، اظهار کرد: تفاوت اصلی این دو دیدگاه به گستره مأموریت پیامبران و میزان حضور دین در عرصههای گوناگون زندگی انسان بازمیگردد. وی افزود: در […]
وی ادامه داد: در نگاه حداقلی دعوت پیامبران عمدتاً ناظر به آخرت تلقی میشود و مسائل دنیوی در جایگاهی فرعی قرار میگیرد، اما در نگاه جامع دنیا و آخرت از یکدیگر جدا نیستند و سعادت اخروی انسان با اصلاح اخلاق، روابط اجتماعی، عدالت و مسئولیتپذیری او در زندگی دنیوی پیوند دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با تأکید بر اینکه جامعیت دین بهمعنای ارائه جزئیات همه علوم و فنون نیست، گفت: شریعت در واقع اصول، غایات و جهتگیریهای اساسی را مشخص میکند، اما عقل و تجربه بشری مسئول شناخت موضوعات و کشف روشهای تحقق این اهداف هستند.
طباطبایی با اشاره به سیره حضرت محمد(ص) و امام علی(ع) تصریح کرد: پیامبر(ص) افزون بر ابلاغ آموزههای اعتقادی و عبادی، جامعه اسلامی را سامان داد، به قضاوت پرداخت و در حوزه روابط اجتماعی و اقتصادی نقش داشت، در سیره امیرالمؤمنین(ع) نیز حضور دین در قضاوت، مدیریت سیاسی، مسائل اجتماعی و اداره جامعه بهوضوح دیده میشود.
این استاد دانشگاه با اشاره به جایگاه عقل در اندیشه اسلامی گفت: عقل در منظومه دینی، رقیب وحی نیست. در روایتی از امام کاظم(ع) عقل بهعنوان حجت باطنی و پیامبران و امامان بهعنوان حجت ظاهری معرفی شدهاند؛ بنابراین عقل و وحی در صورت فهم صحیح، مکمل یکدیگر هستند. قرآن بارها انسان را به تفکر، تدبر و تعقل دعوت کرده است و در صورت مشاهده تعارض میان عقل، علم و آموزههای دینی باید در فهم خود از واقعیت، استدلال عقلی یا متن دینی بازنگری کنیم، نه اینکه میان عقل و وحی تقابل ذاتی برقرار بدانیم.
طباطبایی با اشاره به نقش قاعده لطف در تبیین جامعیت دین بیان کرد: اگر سعادت و شقاوت انسان تنها به عبادات فردی وابسته نباشد و زندگی اجتماعی، سیاسی و اقتصادی نیز در سرنوشت او اثرگذار باشد، حکمت الهی اقتضا میکند که انسان در این عرصههای مهم بدون چارچوب و راهنمایی رها نشود، البته این امر بهمعنای نفی نقش انسان در اداره امور نیست، زیرا دین ارزشهایی مانند عدالت، کرامت انسانی، حرمت ظلم و رعایت حقوق انسانها را تبیین میکند، اما روش تحقق این ارزشها با توجه به شرایط زمان و مکان میتواند متفاوت باشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد: تفکیک میان اصول ثابت و روشهای متغیر یکی از الزامات فهم صحیح دین جامع است، برای نمونه عدالت و کرامت انسان از اصول پایدار هستند، اما سازوکارهای تحقق عدالت در حوزههایی مانند اقتصاد، حکمرانی، آموزش و فناوری، متناسب با شرایط هر دوره تغییر میکند. موضوعاتی مانند اخلاق پزشکی، فناوریهای نوین، اقتصاد دیجیتال، حقوق بینالملل و مسائل زیستفناورانه، نیازمند شناخت دقیق علمی و تخصصی هستند؛ با این حال بررسی این مسائل باید در چارچوب ارزشهای اخلاقی و دینی نیز صورت گیرد.
وی در پایان گفت: دین وظیفه تبیین اهداف کلان، ارزشهای بنیادین و حدود اخلاقی و حقوقی را بر عهده دارد و عقل و تجربه نیز ابزار شناخت واقعیتها و انتخاب راهکارهای مناسب هستند؛ بنابراین راه درست، نه دین حداقلی است که به حوزه خصوصی انسان محدود شود و نه برداشت افراطی از دین حداکثری که به تعطیلی عقل و تجربه بینجامد، بلکه باید به دین جامع همراه با عقلانیت توجه داشت. در این رویکرد وحی، عقل، فطرت، علم و تجربه هرکدام جایگاه خود را دارند و میتوانند در کنار یکدیگر، انسان و جامعه را بهسوی عدالت، کرامت، معنویت و حیات طیبه هدایت کنند.
انتهای پیام
این مطلب بدون برچسب می باشد.
- دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
- پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.