حجت‌الاسلام‌والمسلمین امین رصاف، مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم و عضو جامعه اساتید حوزه‌های علمیه فارس در گفت‌وگو با ایکنا از فارس، با اشاره به فر ارسیدن سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع) و آغاز امامت حضرت ولی‌عصر(عج)، این دو مناسبت را از مقاطع مهم تاریخ تشیع دانست و گفت: شهادت امام حسن عسکری(ع) در شرایطی رقم خورد که دستگاه خلافت عباسی به‌شدت نسبت به جایگاه اجتماعی و علمی امام و ارتباط ایشان با شیعیان حساس بود و تلاش می‌کرد ارتباط میان امام و پیروانش را محدود کند.

وی با بیان اینکه دوران امامت امام حسن عسکری(ع) از نظر تاریخی دوره‌ای بسیار حساس بود، افزود: امام یازدهم(ع) در مدت کوتاه امامت خود با وجود محدودیت‌های فراوان، مسئولیت هدایت جامعه شیعه را بر عهده داشت و یکی از مهم‌ترین رسالت‌های ایشان، آماده‌سازی شیعیان برای ورود به دوران غیبت بود.

رصاف ادامه داد: مسئله غیبت حضرت ولی‌عصر(عج) موضوعی نبود که به‌یکباره و بدون مقدمه در جامعه شیعه مطرح شده باشد، بلکه ائمه اطهار(ع) به‌تدریج پیروان خود را با این مسئله آشنا کرده بودند و امام حسن عسکری(ع) نیز در این مسیر نقش بسیار مهمی داشتند.

امام حسن عسکری(ع) و آماده‌سازی شیعیان برای دوران غیبت

این مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم با اشاره به شرایط سیاسی زمان امام حسن عسکری(ع) گفت: آن حضرت تحت نظارت شدید حکومت عباسی قرار داشتند و ارتباط مستقیم با مردم برای ایشان بسیار محدود بود. همین شرایط سبب شد شیوه ارتباط امام با شیعیان نیز متناسب با وضعیت موجود تغییر کند.

وی تصریح کرد: امام حسن عسکری(ع) در چنین شرایطی علاوه بر تبیین معارف دینی، شبکه‌ای از نمایندگان و وکلا را در نقاط مختلف شکل دادند و از طریق آنان ارتباط خود را با جامعه شیعه حفظ کردند. این شیوه ارتباط، در حقیقت تجربه‌ای مهم برای دوران غیبت حضرت ولی‌عصر(عج) بود.

رصاف افزود: شیعیان باید می‌آموختند که در نبود دسترسی مستقیم به امام، چگونه مسائل دینی و اجتماعی خود را پیگیری کنند، چگونه ارتباط خود را با جریان اصیل امامت حفظ کنند و در برابر جریان‌های انحرافی دچار سردرگمی نشوند.

نهم ربیع‌الاول؛ آغاز دوره امامت حضرت ولی‌عصر(عج)

عضو جامعه اساتید حوزه‌های علمیه فارس با اشاره به نهم ربیع‌الاول، سالروز آغاز امامت حضرت ولی‌عصر(عج)، گفت: با شهادت امام حسن عسکری(ع)، امامت به فرزند گرامی ایشان، حضرت مهدی(عج)، منتقل شد و از این تاریخ، دوره امامت امامی آغاز شد که شیعیان برای سال‌ها منتظر ظهور و برقراری حکومت عدل جهانی او بوده‌اند.

وی ادامه داد: نهم ربیع‌الاول فقط یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه یادآور تداوم خط امامت و استمرار هدایت الهی در جامعه است. اگر شهادت امام حسن عسکری(ع) پایان حیات ظاهری امام یازدهم(ع) بود، نهم ربیع‌الاول آغاز مرحله‌ای جدید در تاریخ امامت محسوب می‌شود.

رصاف با تأکید بر ضرورت شناخت صحیح مفهوم امامت در عصر غیبت اظهار کرد: مهم‌ترین مسئله برای منتظران، شناخت امام زمان(عج) و حرکت در مسیری است که مورد رضایت ایشان باشد. انتظار واقعی صرفاً به معنای دعا برای ظهور نیست، بلکه انسان منتظر باید در رفتار فردی و اجتماعی خود نیز زمینه‌ساز تحقق جامعه‌ای باشد که با عدالت، اخلاق، معنویت و حق‌طلبی پیوند دارد.

انتظار؛ از یک باور قلبی تا مسئولیت اجتماعی

این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه انتظار نباید به یک مفهوم فردی و محدود تبدیل شود، گفت: انتظار حقیقی با مسئولیت اجتماعی همراه است. کسی که منتظر ظهور امام زمان(عج) است، نمی‌تواند نسبت به ظلم، فساد، بی‌عدالتی، فقر، تبعیض و آسیب‌های اخلاقی جامعه بی‌تفاوت باشد.

وی افزود: جامعه منتظر باید در حد توان خود برای اصلاح شرایط تلاش کند. اگر قرار است حکومت مهدوی، حکومت عدالت باشد، منتظران نیز باید عدالت‌خواه باشند؛ اگر قرار است در جامعه مهدوی کرامت انسان‌ها مورد توجه باشد، ما نیز باید در رفتار خود کرامت دیگران را رعایت کنیم و اگر قرار است امام زمان(عج) جامعه را از ظلم پاک کند، ما نیز باید از ظلم و تعدی به حقوق دیگران دوری کنیم.

رصاف ادامه داد: یکی از آسیب‌های جدی در موضوع مهدویت این است که انتظار را صرفاً به خواندن دعا و برگزاری مراسم محدود کنیم. دعا بسیار ارزشمند است، اما دعا باید در کنار عمل قرار گیرد و انسان را برای اصلاح خود و جامعه به حرکت وادارد.

شناخت امام؛ نخستین گام در مسیر انتظار

وی با تأکید بر اهمیت معرفت امام زمان(عج) گفت: کسی که امام خود را نمی‌شناسد، نمی‌تواند ادعای انتظار حقیقی داشته باشد. شناخت امام فقط دانستن نام، نسب و تاریخ زندگی ایشان نیست، بلکه باید نسبت به جایگاه امامت، اهداف و آرمان‌های امام نیز معرفت پیدا کنیم.

این مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم افزود: امام زمان(عج) ادامه همان مسیر توحید، نبوت و امامت است که از سوی پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) دنبال شده است. بنابراین کسی که می‌خواهد در مسیر امام زمان(عج) حرکت کند، باید با قرآن، سیره پیامبر(ص) و معارف اهل‌بیت(ع) انس داشته باشد.

وی تصریح کرد: یکی از بهترین راه‌های شناخت امام عصر(عج)، مطالعه و فهم معارف اهل‌بیت(ع) است. اگر جامعه‌ای با سیره و سخنان ائمه(ع) آشنا باشد، در دوران غیبت نیز معیارهای صحیح تشخیص حق از باطل را در اختیار خواهد داشت.

امام حسن عسکری(ع) و اهمیت حفظ هویت شیعه

رصاف با اشاره به تلاش‌های امام حسن عسکری(ع) برای حفظ هویت جامعه شیعه گفت: شرایط دوران امام یازدهم(ع) از نظر سیاسی و اجتماعی بسیار پیچیده بود. حکومت عباسی تلاش می‌کرد ارتباط امام با مردم را کنترل کند و از گسترش نفوذ ایشان جلوگیری کند، اما امام با تدبیر و استفاده از ظرفیت‌های موجود، مسیر هدایت شیعیان را ادامه دادند.

وی افزود: یکی از درس‌های مهم زندگی امام حسن عسکری(ع) این است که در شرایط دشوار نیز نباید از مسئولیت هدایت، روشنگری و حفظ هویت دینی جامعه غافل شد.

عضو جامعه اساتید حوزه‌های علمیه فارس ادامه داد: امروز نیز جامعه اسلامی با چالش‌های مختلف فرهنگی، رسانه‌ای و اجتماعی مواجه است و باید از سیره امام حسن عسکری(ع) در زمینه بصیرت، صبر، تدبیر و حفظ ارتباط با جریان اصیل دینی بهره بگیرد.

جامعه امروز بیش از همیشه به فرهنگ مهدویت نیاز دارد

رصاف با اشاره به شرایط فرهنگی جامعه امروز اظهار کرد: در دنیای امروز که انسان با حجم گسترده‌ای از اطلاعات و پیام‌های رسانه‌ای مواجه است، فرهنگ مهدویت می‌تواند افق روشنی برای زندگی فردی و اجتماعی ترسیم کند.

وی گفت: مهدویت به انسان می‌آموزد که آینده متعلق به عدالت و حق است و جامعه بشری نباید به وضع موجود قانع باشد. همین نگاه می‌تواند روحیه امید، مسئولیت‌پذیری و تلاش برای اصلاح جامعه را تقویت کند.

این مدرس حوزه علمیه افزود: البته باید مراقب برداشت‌های سطحی و انحرافی از مهدویت نیز باشیم. هر ادعایی درباره ظهور، تعیین زمان ظهور یا معرفی افراد به‌عنوان نماینده خاص امام زمان(عج) بدون دلیل معتبر، می‌تواند جامعه را دچار انحراف کند.

وظیفه نسل جوان در عصر غیبت

رصاف درباره نقش جوانان در فرهنگ انتظار گفت: نسل جوان سرمایه اصلی جامعه است و اگر مفاهیم مهدویت به زبان درست و متناسب با نیازهای فکری این نسل تبیین شود، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری نسلی مؤمن، امیدوار، مسئولیت‌پذیر و عدالت‌خواه باشد.

وی ادامه داد: باید پرسش‌های جوانان درباره مهدویت را جدی بگیریم و درباره فلسفه غیبت، ضرورت امامت، مفهوم انتظار و وظایف منتظران با زبان علمی، منطقی و قابل فهم گفت‌وگو کنیم.

انتظار واقعی با اصلاح سبک زندگی آغاز می‌شود

عضو جامعه اساتید حوزه‌های علمیه فارس با بیان اینکه انتظار باید در سبک زندگی افراد نمود داشته باشد، گفت: منتظر واقعی باید از خودش آغاز کند؛ در خانواده، محیط کار، جامعه، روابط اجتماعی، مسائل اقتصادی و اخلاقی، حق‌الناس را رعایت کند و در برابر ناهنجاری‌ها بی‌تفاوت نباشد.

وی افزود: اگر می‌خواهیم جامعه‌ای در تراز حکومت مهدوی داشته باشیم، باید از همین امروز تمرین عدالت، اخلاق، مسئولیت‌پذیری، امانتداری و رعایت حقوق دیگران را آغاز کنیم.

رصاف در پایان با اشاره به سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع) و آغاز امامت حضرت ولی‌عصر(عج) گفت: این دو مناسبت در کنار یکدیگر پیام مهمی برای جامعه شیعه دارند؛ پیام نخست، ضرورت پایبندی به مکتب اهل‌بیت(ع) و پیام دوم، زنده نگه‌داشتن امید به آینده و تلاش برای ساختن جامعه‌ای شایسته ظهور است. اگر می‌خواهیم در شمار منتظران واقعی حضرت ولی‌عصر(عج) قرار بگیریم، باید معرفت خود را افزایش دهیم، اخلاق و رفتار خود را اصلاح کنیم و در حد توان برای تحقق عدالت و ارزش‌های الهی در جامعه تلاش داشته باشیم.

انتهای پیام