امام علی (ع) می فرماید
۞ هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است. ۞
افزونه جلالی را نصب کنید. - 4 ربيع أول 1448
شناسه خبر : 383866
  پرینت تاریخ انتشار : 17 آگوست 2026 - 18:12 | 2 بازدید

بیانیه گام دوم، کتیبه آغاز «چله دوم» و سند جامع حکمرانی برای تمدن اسلامی است

به گزارش ایکنا اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در برنامه‌ای ویژه، «آیین بزرگداشت امام مجاهد شهید» را دوشنبه ۲۶ مردادماه با حضور جمع گسترده‌ای از فعالان عرصه بیانیه گام دوم  در حوزه هنری انقلاب اسامی برگزار کرد. در این گردهمایی، چهره‌های شاخص علمی، سیاسی و اجرایی کشور با محوریت اندیشه‌های امام مجاهد شهید، به […]

بیانیه گام دوم، کتیبه آغاز «چله دوم» و سند جامع حکمرانی برای تمدن اسلامی است


به گزارش ایکنا اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در برنامه‌ای ویژه، «آیین بزرگداشت امام مجاهد شهید» را دوشنبه ۲۶ مردادماه با حضور جمع گسترده‌ای از فعالان عرصه بیانیه گام دوم  در حوزه هنری انقلاب اسامی برگزار کرد.

در این گردهمایی، چهره‌های شاخص علمی، سیاسی و اجرایی کشور با محوریت اندیشه‌های امام مجاهد شهید، به بررسی ابعاد مختلف حکمرانی، فرهنگ و آموزش خواهند پرداخت.

از جمله محورهای اصلی این نشست، مبانی فقهی بیانیه گام دوم (با حضور آیت‌الله رشاد)، سلوک انقلابی (با حضور آیت‌الله کعبی)، تقابل حوزه انقلابی در برابر حوزه سکولار (با حضور حجت‌الاسلام صلح میرزایی) و همچنین بررسی جایگاه آموزش و پرورش و حقوق اجتماعی زنان در اندیشه رهبر حکیم شهید است.

همچنین در این برنامه، عزیز جعفری در موضوع «حکمرانی مردم‌پایه»، صادق واعظ‌زاده در محور «حکمرانی علمی» و ابوذر یاسری در زمینه «جوانان و پیشرفت ایران» به سخنرانی خواهند پرداخت.

‌در ابتدای این مراسم مهدی ابراهیم‌زاده، معاون رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب به ایراد سخن پرداخت که مشروح آن در ادامه تقدیم می‌شود:

نسل پیشرو انقلاب اسلامی نسلی بودند که با کتاب و سخنرانی‌های معرفت‌افزا این نهضت اسلامی را رقم زدند از کتاب ولایت فقیه امام خمینی تا اصول فلسفه و روش رئالیسم علامه طباطبایی شهید مطهری تا مباحث کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی و بیانیه گام دوم یگانه دوران رهبر شهیدمان آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای قدس الله رهبر شهید ما در زمره آخرین شخصیت‌های دوران از نسل این بزرگان بود نسعی که با تغییر نگاه و فکر انسان‌ها به دنبال اصلاح وضع و مادی جهان بودند و معتقد به اینکه ان الله لا یغیر ما به قوم حتی یغیرو ما به انفسهم این نسل قدرت را در منطق متعالی اسلام می‌دانست و برای گسترش آن از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کرد از مسجد کرامت در مشهد گرفته تا سخنرانی در دانشگاه تهران و جبهه‌های جنگ و تا حسینیه امام خمینی رحمت الله علیه با نطق و بیان و اندیشه و جهاد تبیین قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران را گسترش می‌داد.

قدرت امروز جمهوری اسلامی ایران بر مبنای این تفکر الهی و عزم و اراده ناشی از آن شکل گرفته است در مقابل این نسل پاک مردان الهی که چنان پیامبران تعلیم و ارتقای فکری و معنوی مردم را دنبال می‌کنند رجاله‌ها و بازیگران سیاست امروز دنیا از قبیل رئیس جمهور امریکا هستند آنها که با عدم بهره‌بندی از بیان و فکر و اندیشه که قرآن کریم آن را از نخستین ممیزه‌های انسان در مقابل دیگر مخلوقات و فلسفه در تعبیر الانسان حیوان ناطق آن را هویت اصلی انسان می‌داند گویی تهی مغزانی هستند که صرفا مانند حیوانات وحشی با منطق جنگل به دنبال قالب کردن امیال‌شان در دنیا با زور و قدرت است این تهی مغزی و فقدان بهره‌مندی از آنچه خمیر مایه وجودی انسان است در صحنه‌های گوناگون بروز می‌یابد از قساوت در جنایاتی مانند غرق کردن تا پرتاب پیشرفته‌ترین موشک‌ها به مدرسه میناب در جنگ تحمیلی سوم تا نسل‌کشی در غزه و جنایات در لبنان و عراق و افغانستان و یمن و دیگر کشورهای مسلمان و نیز فسادهای اخلاقی مانند پرونده حیرت جهانیان از پستی و پلیدی ممکن را برمی‌انگیزد فسادها و جنایاتی که عرق شرم بر پیشانی هر انسانی جاری می‌کند. 

در مقابل این باند قاتل جنایتکار انقلاب اسلامی ایران و جوانمردان پا در رکاب آن و مردم شده این دوران از نسل آزادگان و جوانمردان تاریخ هستند کسانی که برای گرفتن حق مظلومان از راهزنان و دزدان و زورگویان دنیا تا پای جان ایستادند و به کسی باج ندادند از این منظر این جلسه و به بیانیه گام دوم به‌عنوان یکی از میراث‌های فکری برجسته آقای شهید ایران در حقیقت تأسی به امام مجاهد شهیدمان در توجه به فکر و منطق متعالی اسلام انقلابی است راهی که انسان‌ها را پرورش می‌دهد راهی که با ریختن خون‌های شهدا پر ثمرتر استوارتر ادامه می‌یابد رهبر شهید ما از جمله انسان‌های گفته شده رحمت اما خدا رحمت کند آن کسی را که بداند از کجا آمده برای چه آمده و به کجا میرود و فهم نورانی خود در شناخت سرگذشت سرشت و سرنوشت ایران عزیز و گذشته و حال و آینده انقلاب اسلامی ملت ایران را در قالب بیانیه گام دوم برای ملت ایران به ویژه جوانان به ودیعت نهاد تا نسل های آینده ایران اسلامی با اتکای به آن فهم دقیق‌تری از دنیا پیدا کنند و روی پای خود بایستند و سرنوشت خود را خود در دست گیرند.

امیدوارم که خداوند متعال تک تک دقایق این گردهمایی در بزرگداشت امام مجاهد شهید مون رو به عنوان ذکر و عبادت از ما بپذیرد. 

در ادامه این نشست آیت‌الله علی‌اکبر رشاد رئیس و بنیانگذار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در سخنانی جامع و تحلیلی، ضمن ابراز اندوه عمیق برای فقدان این شهید والامقام، به بررسی جایگاه تاریخی انقلاب اسلامی و دلالت‌های فکری بیانیه گام دوم پرداختند.

نشست

خاطرات تأسیس و ابعاد عاطفی فقدان

رشاد در آغاز سخنان خود، با اشاره به فضای مراسم، خاطرات روزهای نخستین تأسیس حوزه و ساختمان‌های ابتدایی در خیابان‌های شهر را یادآور شد و «اندیشگاه هنر اسلامی» را یکی از یادکارهای این مسیر دانست.

وی با تأکید بر اینکه داغ فقدان شهید امام مجاهد بسیار سنگین است و این درد سخت هرگز سرد نخواهد شد، اظهار کرد: در این ایام که زبان از توصیف غم قاصر است، سپاسگزار خداوندیم که تربیت‌یافته‌ای از دامان نورانی و پربرکت ایشان در کنار ماست تا دلمان تا حدی آرام گیرد.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به تداوم مسیر، افزود: فرزند باطن پدرش در قامت یک «ابرشهید» و  ظهور کرد تا جای او را پر کند؛ همان‌گونه که پس از رحلت امام راحل (رضوان‌الله علیه)، مسیر انقلاب با نقش‌های تاریخی و اصلی‌تر پیش رفت.

پیوند انقلاب اسلامی با نهضت جهانی

رشاد با تأکید بر این نکته که انقلاب اسلامی «انقلاب خدا» است و بالندگی آن ادامه دارد، تصریح کرد: خداوند ما را تنها نگذاشته است و این انقلاب بناست به یک نهضت جهانی متصل شود. 

وی با استناد به عبارت «یهدون بالمهدی»، این روند را مقدماتی برای انقلاب نهایی و جهانی دانستند تا در نهایت پرچم کفایت به دست مبارک امام زمان(عج) سپرده شود. با این حال، ایشان بر این نکته تأکید کردند که داغ فرزند، حقیقتی است که نمی‌توان آن را پنهان یا فراموش کرد.

تحلیل مبانی فکری و دلالت‌های بیانیه گام دوم

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در بخش تحلیلی سخنان خود، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان مراسم، محور بحث را به «مبانی و دلالت‌های فکری بیانیه گام دوم» کشاندند و تأکید کرد: این موضوع چنان جایگاه عمیقی دارد که باید در قالب مقالات قوی و رساله‌های جامع مورد بررسی قرار گیرد.

وی در تبیین ماهیت این سند اظهار کرد: بیانیه گام دوم در حقیقت یک سند حکمرانی است. آن بزرگوار برای دومین انقلاب (به تعبیر خودشان)، راهبردها و سیاست‌ها را ترسیم فرمودند. این بیانیه نه یک متن سیاسی ساده از سوی یک سیاستمدار است و نه مجموعه‌ای از توصیه‌های اخلاقی و فضائل؛ بلکه یک چهارچوب جامع حکمرانی برای چله دوم انقلاب است.

جایگاه تاریخی صادرکننده بیانیه و مقایسه با نهضت ۱۳۲۰

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی و مدیریتی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، ایشان را از نادرترین شخصیت‌های تاریخی ایران و اسلام دانستند که دوره‌ای طولانی، پرمایه و پرچالش از حکومت‌داری را سپری کرده‌اند. ایشان تأکید کردند که در تاریخ اسلام و ایران، نظیر کسی که ۴۴ سال در رأس هرم قدرت در جمهوری اسلامی، در جبهه مقاومت و در مقیاس جهانی به‌عنوان کنشگری فوق‌العاده تأثیرگذار در مسائل بین‌المللی حضور داشته باشد، سراغ نداریم.

بیانیه گام دوم، کتیبه آغاز «چله دوم» و سند جامع حکمرانی برای تمدن اسلامی است

وی در ادامه اظهار کرد: این بیانیه را نباید با بیانات شخصی مقایسه کرد، بلکه جایگاه آن مشابه بیانیه‌ای است که امام راحل (ره) در سال ۱۳۲۰ پس از فرار رضاخان صادر فرمودند و مطلع یک نهضت بود. بیانیه گام دوم در حقیقت «کتیبه آغاز یک انقلابی دیگر» در امتداد انقلاب ۱۳۵۷ است که با آن، انقلاب پوست انداخت و گام جدیدی — که می‌توان آن را یک «چله» (دوره ۴۰ ساله) دانست.

رشاد در ادامه سخنان خود، با اشاره به تجربه ۳۰ سال همکاری در تدوین اسناد بالادستی در شورای عالی انقلاب فرهنگی، تفاوتی بنیادین میان این اسناد و بیانیه گام دوم ترسیم کردند. 

وی اظهار کرد: می‌دانیم که تولید یک سند بالادستی فرآیندی پیچیده است و گاه محصول همکاری هزاران نفر از نخبگان دانشگاهی، حوزوی و مدیران است؛ اما بیانیه گام دوم، محصول اندیشه یک نفر است که برای امت اسلامی صادر شده است.

رشاد با تشبیه این بیانیه به «خطبه فدکی» و «نامه مالک اشتر»، تأکید کرد: همان‌طور که برای اثبات عظمت حضرت زهرا (س) یا علی(ع) تنها همین آثار کفایت می‌کند، عظمت و قامت تاریخی رهبری نیز در این بیانیه متجلی است. ایشان افزودند: ما اکنون در نزدیکی این قامت بلند هستیم و شاید تمام ابعاد آن را نبینیم، اما آیندگان پس از سال‌ها، با نگاهی از دور، عظمت کاری که ایشان برای ایران، اسلام و جهان انجام دادند را بهتر خواهند شناخت.

خوانش فقهی از بیانیه و فقاهت شهید امام مجاهد

رشاد با اشاره به پژوهش‌های اخیر خود بر روی این سند، تأکید کردند که بیانیه گام دوم را باید با «رویکرد فقهی» مطالعه کرد، زیرا از سوی یک فقیه برجسته صادر شده است. ایشان در این راستا، این سند را در واقع یک «دوره فقه سیاسی» و بیانگر «اصول فقه سیاست» دانستند.

‌رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ادامه سخنان خود، ایشان به ابعاد شخصیتی شهید امام مجاهد پرداخت و اظهار کرد: یکی از ناشناخته‌ترین جنبه‌های شخصیت ایشان، «فقاهت» است. فقاهت امام مجاهد، یک فقاهت زنده، اثری و گره‌گشا بود که با «فقه ژورنالی» و فتاوای نمایشی برای بازی‌های سیاسی متفاوت است. شهید امام مجاهد صاحب مکتبی فقهی و غنی بود که باید با نگاهی دقیق مورد مطالعه قرار گیرد.

رشاد در ادامه تحلیل‌های خود، به تبیین تفاوت میان «قواعد فقهیه» و «قواعد الفقه» پرداخت و اظهار کرد:  بخشی از این قواعد، در واقع همان فروع کلی فقهی هستند، اما بخش بزرگتری از آن‌ها (حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد) نه خودِ فقه، بلکه «مبانی و زیرساخت‌های فقه» هستند. ایشان تأکید کردند که بیانیه گام دوم را باید از منظر این مبانی و زیرساخت‌های فقهی مطالعه کرد.

مسیر تکامل از خودسازی تا دولت‌سازی

وی با اشاره به نظریه پردازی رهبری در بیانیه گام دوم، فرآیند رسیدن به جامعه مطلوب را شامل چهار مرحله «خودسازی»، «جامعه‌پردازی»، «تمدن‌سازی» و در نهایت «دولت‌سازی» دانست و تأکید کرد: دولت‌سازی، قله این فرآیند است.

‌رشاد در پایان سخنان خود، با اشاره به تعابیری که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی) مکرراً می‌فرمایند، اظهار کرد: در انقلاب اسلامی، ما ابتدا «نظام حاکم» را تغییر دادیم، اما رسیدن به «دولت اسلامی» (به معنای کامل آن) نیازمند طی کردن این مسیر تکاملی است.

وی با اشاره به دوران حضرت خاتم(ص)، تأکید کرد: نباید با شرایط و ظروف محدود آن زمان، قیاس‌های نادرست کرد، بلکه باید به هدف غایی یعنی تحقق کامل دولت اسلامی در ابعاد تمدنی نگریست.

انتهای پیام



منبع

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.