به گزارش خبرنگار ایکنا، عباسعلی کدخدایی، عضو حقوقدان شورای نگهبان، رئیس پژوهشکده این شورا و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در آیین افتتاحیه همایش ملی «قانون و قانونگذاری در منظومه فکری شهید آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای» که امروز دوشنبه ۱۹ مرداد در پژوهشکده شورای نگهبان برگزار شد، اظهار کرد: هر آنچه درباره رهبر شهید بگوییم، کم گفته‌ایم و زبان از بیان و توصیف واقعی شخصیت و صفات ایشان قاصر است. رهبر شهید، اندیشمندی توانمند، عالمی برجسته، روشنفکری عالی‌مقام و سیاستمداری عادل بود.

وی افزود: ایشان شهیدی کریم و به تعبیر قرآن، از مصادیق ائمه امر و از رهبرانی بود که به امر الهی برای هدایت جامعه دینی و جامعه ما برانگیخته شد. حضرت امام خمینی(ره) نیز از همین قسم بودند.

کدخدایی با اشاره به توفیق درک این شخصیت بزرگ در دوران حیات، اظهار کرد: خداوند بزرگ را شاکریم که در دوره حیات خود توانستیم این نعمت بی‌بدیل الهی را درک کنیم و از محضر ایشان فیض ببریم؛ هرچند همچنان افسوس می‌خوریم که این شخصیت‌های بزرگ از میان ما رفتند.

رئیس پژوهشکده شورای نگهبان ادامه داد: رهبر شهید، شخصیتی علمی و اندیشمندی بزرگ بود که با کوله‌باری از تجربه، پس از پیروزی انقلاب اسلامی در مقامات عالی نظام حضور داشت و سپس به عنوان رهبر سیاسی در این جایگاه قرار گرفت. جامعه ما حدود ۳۸ سال از وجود و تجربه‌های ایشان بهره برد و در این مدت، جامعه هدفمند به پیش رفت.

وی با اشاره به برگزاری همایش‌های علمی با محوریت منظومه فکری رهبر شهید، گفت: سال گذشته همایش «حقوق ملت و آزادی‌های مشروع در منظومه فکری رهبر شهید» را برگزار کردیم و تصمیم گرفتیم این همایش هر سال در ۱۲ آذرماه و با تمرکز بر یکی از بخش‌های حقوق عمومی ادامه پیدا کند. امسال نیز با وجود شرایط و ایام خاصی که در پی شهادت رهبر شهید با آن مواجه هستیم، این مسیر را ادامه داده‌ایم.

کدخدایی در ادامه سخنان خود با اشاره به برگزاری این همایش اظهار کرد: افتتاحیه امروز، بخشی از همایش بین‌المللی «امام مجاهد شهید» است که در زمستان امسال کنار عزیزانمان در مؤسسه فرهنگی انقلاب اسلامی برگزار می‌شود. ما باید بخشی از وظیفه خود را در قبال اندیشه‌های رهبر شهید ادا کنیم.

وی افزود: قطعاً وظیفه همه صاحب‌نظران، به‌ویژه حقوقدانان و فعالان سیاسی، این است که برای ماندگاری و نهادینه شدن اندیشه‌های رهبر شهید گام بردارند و اندیشه‌های این بزرگ‌مرد تاریخ را به جهانیان و مردم خود معرفی کنند.

عضو حقوقدان شورای نگهبان تصریح کرد: نگاه‌های بلندی که رهبر شهید در حوزه‌های مختلف، به‌ویژه در مباحث حقوقی و سیاسی داشتند، موضوعاتی است که هنوز به‌خوبی باز نشده و شکوفا نشده است. وظیفه ماست که به عنوان دانشجوی حقوق و پژوهشگر، این اندیشه‌ها را تبیین کنیم، در جامعه ترویج دهیم و در نهایت زمینه اجرای آنها را در دستگاه‌های اجرایی فراهم کنیم.

کدخدایی با اشاره به نگاه تمدنی رهبر شهید به قانون اساسی گفت: رهبر شهید اصولاً نگاه بلندی مبتنی بر تمدن اسلامی داشتند و قانون اساسی را قاعده‌ای می‌دانستند که بر اساس آن، تمدن عظیم اسلامی برپا خواهد شد. این نگاه را می‌توان در این برداشت مشاهده کرد که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مقدمه‌ای برای تحقق آن تمدن عظیم اسلامی خواهد بود.

وی ادامه داد: رهبر شهید، قانون را شرط نظم و ثبات اجتماعی می‌دانستند و آن را تعیین‌کننده مسیر حرکت کشور و آینده آن تلقی می‌کردند. از نگاه ایشان، قانون به منزله ریل‌هایی بود که کشور باید در مسیر مشخص‌شده بر اساس آنها حرکت کند.

رئیس پژوهشکده شورای نگهبان بیان کرد: به همین دلیل، رهبر شهید مصلحت‌اندیشی‌های غیر ضابطه‌مند را کنار می‌زدند و رعایت قانون و ضابطه را بر مصلحت‌اندیشی ترجیح می‌دادند. آنچه در اینجا بیان می‌کنم، برداشت‌هایی از فرمایشات ایشان است که نیازمند بررسی و تبیین بیشتر است.

وی با تأکید بر جایگاه قانون در منظومه فکری رهبر شهید گفت: ایشان معتقد بودند اگر به مصلحت‌اندیشی‌های غیر ضابطه‌مند روی بیاوریم، همواره نوعی بی‌قانونی، بی‌نظمی و بی‌ثباتی در کشور ایجاد خواهد شد. از همین رو، قانون را محور و شاخص رعایت و اجرای عدالت نیز می‌دانستند.

کدخدایی با اشاره به مباحث مطرح درباره انقلاب و انقلابی‌گری اظهار کرد: عزیزان بارها عبارات رهبر شهید را درباره انقلاب و انقلابی بودن شنیده‌اند اما نکته بسیار مهم دیگری وجود دارد که کمتر به آن پرداخته و تدوین شده است و آن اینکه ایشان قانون اساسی را «تجسم و تجسد انقلاب» می‌دانستند.

وی ادامه داد: اگر کسی بخواهد انقلاب را بشناسد و شاخص انقلابی بودن را بداند، باید به قانون اساسی مراجعه کند. رعایت قانون اساسی و الزامات تصریح‌شده در آن، یکی از شاخص‌های مهم انقلابی بودن است.

عضو حقوقدان شورای نگهبان افزود: فراتر از این موارد، رهبر شهید رعایت قانون را شاخص عدل و عدالت نیز می‌دانستند. عدالت از جمله مقولاتی است که همواره نزد فلاسفه و صاحب‌نظران سیاسی و جامعه‌شناسی، به‌ویژه فلاسفه اسلامی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است؛ اما در وضعیت موجود، اگر از عدالت و عدل سخن می‌گوییم، رعایت قانون می‌تواند شاخص تحقق آن باشد.

کدخدایی با اشاره به دیدگاه رهبر شهید درباره حوادث سال ۱۳۸۸ گفت: ایشان در سال ۱۳۸۸ تأکید کردند که اگر انحرافی از قانون ایجاد شود، این امر به بی‌عدالتی منجر خواهد شد و مهم‌تر اینکه اگر به قانون تن ندهیم، ناچار خواهیم بود هزینه سنگین‌تری را بپذیریم.

وی تأکید کرد: بنابراین رعایت قانون اولویت دارد؛ هم از جهت اینکه شاخص عدالت است، هم از جهت اینکه شاخص انقلابی بودن محسوب می‌شود و هم از جهت اینکه شاخص ثبات و نظم در کشور است.

کدخدایی در ادامه با بیان اینکه تأکید رهبر شهید بر قانون و قانون‌گرایی صرفاً یک سخن ظاهری نبود، اظهار کرد: ایشان به این موضوع باور عمیق داشتند و برای تبیین آن، سخنرانی‌های متعددی ارائه کردند. تلاش ما نیز این است که با کمک پژوهشگران و جوانان، این دیدگاه‌ها را به رشته تحریر درآوریم و ابعاد مختلف آن را تبیین کنیم.

وی یکی از نکات مهم در نگاه رهبر شهید به امر قانونگذاری را مبنای الهی قانون در مکتب دینی و به‌ویژه مکتب تشیع دانست و گفت: در مکتب دینی و مکتب شیعی ما، قانون یک امر الهی است. حضرت امام خمینی(ره) نیز بر این نکته تأکید داشتند که حکومت ما، حکومت قانونی و مبتنی بر احکام الهی است و هیچ‌کس نباید از قانون تخطی کند؛ چراکه این حکم، حکم الهی است.

عضو حقوقدان شورای نگهبان ادامه داد: رهبر شهید نیز همین مطلب را تبیین می‌کردند و معتقد بودند هنگامی که از مردم‌سالاری دینی سخن می‌گوییم، امر قانونگذاری از طریق مردم‌سالاری و با نماد مجلس شورای اسلامی شکل می‌گیرد و قانونی که بر یک مبنای دینی استوار شده، برای همگان لازم‌الاتباع و الزام‌آور خواهد بود.

وی افزود: بنابراین، در منظومه فکری رهبر شهید، علاوه بر نگاه عمیق دینی به قانون و قانونگذاری، ریشه‌ها و مبانی این قانون نیز تبیین شده است.

کدخدایی با اشاره به ضرورت تحول در نظام قانونگذاری کشور اظهار کرد: در حوزه تحول در نگاه به قانون‌گرایی و قانونگذاری نیز باید با نگاه رهبر شهید، به این مسئله توجه کنیم که قانونگذاری قطعاً نیازمند تحول و دگرگونی است. این تحول باید در چارچوب منظومه فکری ایشان مورد بررسی قرار گیرد.

رئیس پژوهشکده شورای نگهبان ادامه داد: همان‌طور که اشاره شد، قانون از نگاه رهبر شهید شرط نظم و ثبات اجتماعی و تعیین‌کننده مسیر حرکت کشور است؛ اما قانونگذاری در نظام اسلامی با نظام‌های غیر دینی تفاوت اساسی دارد.

وی تصریح کرد: در نظام قانونگذاری جمهوری اسلامی، باید بر احکام اسلامی ابتنا داشته باشیم؛ موضوعی که در سیاست‌های کلی نظام قانونگذاری نیز مورد تأکید و ابلاغ رهبر شهید قرار گرفته است.

کدخدایی برخی از مهم‌ترین شاخص‌های مورد توجه رهبر شهید برای یک نظام قانونگذاری مطلوب را برشمرد و گفت: انطباق قوانین با اسناد بالادستی، جامعیت و ماندگاری قانون، انسجام و هماهنگی با سایر قوانین، قابلیت اجرا و ابتنای قانون بر کار کارشناسی، از جمله مباحثی بود که در نگاه ایشان مورد توجه قرار داشت.

وی تأکید کرد: طبیعتاً قوانین باید متقن، به اندازه کافی سریع، روشن و شفاف باشند. البته این موارد مباحث تخصصی است که در فرصت دیگری می‌توان به تفصیل درباره آنها بحث کرد.

کدخدایی در پایان سخنان خود با اشاره به تداوم برگزاری این همایش اظهار کرد: برنامه‌های این همایش در ۱۲ آذر سال جاری با حضور اندیشمندان و صاحب‌نظران کشور برگزار خواهد شد و این مسیر را ادامه خواهیم داد.

وی ضمن خیرمقدم مجدد به حاضران، از تلاش‌های همکاران خود در پژوهشکده شورای نگهبان تقدیر کرد و گفت: اگر امروز شاهد حضور این جمع صمیمی و علاقه‌مند به مباحث قانون و قانونگذاری هستیم، حاصل تلاش یکایک جوانان عزیز در پژوهشکده شورای نگهبان است که برای برگزاری این برنامه زحمت کشیده‌اند.

رئیس پژوهشکده شورای نگهبان همچنین از همکاری مؤسسه فرهنگی انقلاب اسلامی در برگزاری این برنامه قدردانی کرد و گفت: از همراهی و همکاری دوستان در مؤسسه فرهنگی انقلاب اسلامی نیز تشکر ویژه دارم و امیدوارم این همکاری تا پایان برنامه و در ادامه این مسیر نیز استمرار داشته باشد.

انتهای پیام