شیخ «یعقوب یحیی کاتسینا»، عضو ارشد جنبش اسلامی شیعیان نیجریه و از شاگردان شیخ زکزاکی در گفت‌و‌گو با ایکنا در آستانه اربعین حسینی، فلسفه زیارت اربعین و بزرگداشت این مناسبت از سوی شیعیان و همراهی پیروان ادیان، مذاهب و آیین‌های مختلف را تبیین کرد و به سؤالات ایکنا در این زمینه پاسخ داد که مشروح آن در ادامه از نظر می‌گذرد.

ایکنا ـ ابتدا بفرمایید به نظر شما فلسفه بزرگداشت اربعین و زیارت امام حسین(ع) با پای پیاده در این مناسبت چیست؟

خداوند متعال وعده داده است که دین اسلام پیروز خواهد شد و جاودانه خواهد ماند، خداوند هرگز از وعده خود تخلف نمی‌کند و برای تحقق آن، ابزار و راه را هموار کرد. او امام حسین(ع) را برای تحقق آرمان پیامبران و فرستادگانش که همان وحدت بشریت و هدایت آن به سوی خالقش است، منصوب کرد. این هدایت یا از طریق ایمان به خدا یا به دلیل فطرت انسانی که از انزوا و تنهایی بیزار است، حاصل می‌شود. شاید فلسفه زیارت اربعین امام حسین(ع) را بتوان از این منظر درک کرد.

ایکنا ـ مهم‌ترین آداب اربعین که زائران به عمل به آن توصیه‌ شده‌اند، به نظر شما چیست؟

همه ما می‌دانیم که امام حسین(ع) برای ایجاد اصلاحات در امت جدش قیام کرد. اصلاحات صرفاً به تغییر سیاسی محدود نمی‌شود. شرکت‌کنندگان در این زیارت باید اخلاق اسلامی را رعایت کنند و با تمرین صبر و قدرت‌گرفتن از ایمان، اخلاص و ایثار و پیروی از امام حسین(ع) و یارانش از آنان الگو بگیرند.

همچنین صداقت در گفتار، امانتداری، اقامه نماز اول وقت و رفتار خوب با همسایگان صرف نظر از نژاد، رنگ یا حتی دین آنها را مورد توجه قرار دهند و بدانند امام حسین(ع) متعلق به همه است و عشق به او ما را متحد می‌کند. علاوه بر این، رحمت و شفقت نسبت به افراد آسیب‌پذیر اعم از زنان، کودکان و حتی حیوانات بسیار مهم است.

ایکنا ـ اهمیت یادگیری صحیح قرائت آیات و سوره‌های قرآن و احکام اسلامی را در طول ایستگاه‌های قرآنی که در زیارت اربعین برگزار می‌شود، چگونه ارزیابی می‌کنید؟

از آنجا که این زیارت عبادتی است که از طریق آن به خدا نزدیک می‌شویم، بهترین توشه برای این سفر، تقوا و رعایت مستحبات است. از جمله شریف‌ترین این اعمال، تلاوت و تجوید قرآن است و بدون رعایت تلفظ صحیح حروف و سایر آداب تلاوت، نمی‌توان به طور کامل به پاداش معنوی این عمل مستحبی دست یافت؛ بنابراین شایسته است زائر مؤمن باید در کتاب خدا تبحر لازم را داشته باشد. در شب دهم محرم، امام حسین(ع) از قاتلانش خواست که یک شب را به او مهلت دهند تا او بتواند دعا بخواند و قرآن تلاوت کند و این درخواست اجابت شد.

ایکنا ـ جایگاه اربعین را در تقریب بین مذاهب و وحدت امت چگونه ارزبابی می‌کنید؟

یکی از جنبه‌های مهم مناسک حسینی ـ به ویژه راهپیمایی اربعین ـ اتحاد ادیان، فرقه‌ها و مذاهب مختلف است. تفاوت‌ها در پیاده‌روی اربعین با ارادت مشترک به این بنده آزاده(امام حسین(ع)) و ناجی از بین می‌رود و فضایی از صفا، عشق و برادری حاکم می‌شود، اگر این احساس نسبت به یکدیگر پس از بازگشت ما به سرزمین‌هایمان به نشانه وفاداری به امام حسین(ع) و بازتابی از آرزوی او برای اصلاح امت جدش(ع) ادامه یابد، بسیار عالی خواهد بود و بدین ترتیب قلب او و سایر امامان معصوم(علیهم السلام) را شاد خواهیم کرد.

ایکنا ـ مهم‌ترین پیام و درس کلیدی این حرکت معنوی چیست و چه تأثیرات فرهنگی و اجتماعی بر افکار عمومی جهان دارد؟

پیام حرکت معنوی راهپیمایی اربعین مانند مراسم حج شامل تبادل دیدگاه‌ها و فرهنگ‌ها در میان شرکت‌کنندگان است که منافعی برای آنان دارد. همچنین تبادل اطلاعات تماس برای ارتباط در رسانه‌های اجتماعی در سراسر جهان با حضور افرادی از نژادها، زبان‌ها و رنگ‌های مختلف در این رویداد معنوی امکانپذیر است.

این صحنه هر سال تکرار می‌شود و هماهنگی و تفاهم بین بشریت را در راستای تحقق کلام خداوند متعال که فرمود «إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا: در واقع، ما شما را از یک مرد و زن آفریدیم و شما را ملت‌ها و قبیله‌ها قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید.»(آیه 13 حجرات) تقویت می‌کند.

ایکنا ـ مشارکت پیروان سایر ادیان و آیین‌ها مانند مسیحیت و زرتشتی در راهپیمایی اربعین چگونه می‌تواند زمینه گفت‌وگو و تفاهم بین ادیان را فراهم کند؟

امام حسین(ع) نماد وحدت است و پیام او هرگز از مسیر الهی منحرف نمی‌شود؛ دعوت امام حسین(ع) برای اصلاح، پیام‌های قرآنی را مجسم می‌کند. امروز، پس از گذشت بیش از هزار سال بعد، شاهد ثمرات جنبش او هستیم؛ در راهپیمایی اربعین، مسیحی در کنار مسلمان، صابئی(مندائی) در کنار زرتشتی ایستاده است. همه آنها آرزوی همزیستی مسالمت‌آمیز را دارند و این کلام پدر امام حسین(ع) را محقق می‌کند که فرمود «مردم دو دسته هستند یا برادر دینی تو یا هم‌نوع تو در خلقت».

ایکنا ـ آیا می‌توان حضور پیروان ادیان و ملیت‌های مختلف در مراسم اربعین را نوعی «دیپلماسی عمومی» برای گسترش فرهنگ صلح در سراسر جهان دانست؟

زیارت اربعین به عنوان نوعی دیپلماسی عمومی برای گسترش فرهنگ صلح در جهانی مملو از چالش‌ها به ویژه در این قرن و دورانی است که با فرقه‌گرایی، نژادپرستی و مسابقه تسلیحاتی هم‌زمان شده است، عمل می‌کند. میلیون‌ها نفر در کربلا، نجف و در زیارتگاه‌های مختلف گرد هم می‌آیند؛ با این حال، به ندرت می‌توان شاهد نزاعی بود یا از دزدی یا اختلاس چیزی شنید. این با هدف نهایی اسلام یعنی تبدیل بشریت به یک خانواده واحد که با صلح، هماهنگی و درک متقابل تعریف می‌شود، همسویی دارد، همانطور که امام رضا(ع) فرمود: «اگر مردم زیبایی سخنان ما را می‌شنیدند، از ما پیروی می‌کردند».

ایکنا ـ چگونه تجربه ارائه خدمات به زائران در موکب‌های حسینی ـ با مشارکت پیروان ادیان و مذاهب مختلف ـ می‌تواند الگوی جدیدی از همبستگی اجتماعی ارائه دهد؟

خدمت انسان‌دوستانه همواره در میان همه ادیان مورد توجه قرار گرفته است و اسلام نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ در واقع، اسلام در این فضیلت پیشگام است. در پیاده‌روی اربعین هیچ کس را نمی‌بینید که از خدمت به زائران دریغ کند؛ خادمان اربعین تنها رضایت خداوند متعال را در نظر دارند، نه ستایش یا برتری بر دیگران.

عراق سرزمین سخاوت و شجاعت است، جایی که دریافت‌کننده خدمت اغلب از سخاوت فراوان خدمتگزار غرق در حیرت می‌شود. با این حال، خدمتگزار به خاطر خدمتش، بر دریافت‌کننده آن منت نمی‌گذارد، بلکه فقط خدمتگزاری کرده و حتی از دریافت‌کننده به خاطر پذیرش خدمتی که آن را ناچیز می‌داند، قدردانی می‌کند، هرچند که اگر دریافت‌کننده آن را بزرگ بداند.

انتهای پیام